Ad Valvas 2001-2002 - pagina 520

PAGINA 4

AD VALVAS 30 MEI 2002

'We weten niet meer wat we kunnen geloven'

Marijn Alders

Hoogleraar Cees Hamelink maakt zich zorgen over toenemende censuur in de media

Zonder leugens raakt de samenleving ontwricht, zei Cees Hamelinl< afgelopen vrijdag in zijn oratie. De kersverse VU-hoogleraar media, religie en cultuur stelt dat leugens nodig zijn. Ze vormen de smeerolie van de maatschappij. Peter Breedveld Multatuli schreef: 'Voor alles is nodig: zucht naar waarheid. Want door leugen heeft men de maatschappy gemaakt tot wat zij is.' U bent geen Multatuliaan. "Ik kan me in Multamli's zucht naar waarheid goed vinden, hoor. Ik nuanceer die alleen. Het is nogal wat om niets dan de waarheid van mensen te eisen. Je legt de lat er wel erg hoog mee. Het is wel zo, dat mensen een beetje geobsedeerd zijn door de waarheid. Alle grote godsdiensten houden zich ermee bezig, een recente NIPO-enquête wijst uit dat Nederlanders eerlijkheid het belangrijkst vinden. Maar het lukt ons niet om altijd en overal de waarheid spreken en dat is maar goed ook, want dat zou de maatschappij ernstig ontwrichten. Een beetje leugen en bedrog is de maatschappelijke smeerolie." U staat een samenleving van leugen en bedrog voor? "Nee, je moet wel een goed evenwicht zien te vinden. Niet altijd de waarheid spreken, maar ook niet voortdurend liegen, want dan ondermijn je elke basis voor maatschappelijk vertrouwen. We bevinden ons in Nederland nu in een wankel evenwicht, maar dat kan doorslaan."

Correctie/aanvulling In Ad Valvas 33 stond abusievelijk dat de cursus encouraging twee keer per jaar wordt gegeven. Dat moet zijn vier keer per jaar. In het stuk werd niet vermeld dat het Centrum voor Studie en Loopbaan ook andere cursussen verzorgt, zoals over het schrijven van wetenschappelijke teksten en over faalangst.

Bent u somber over de toekomst? "Er zijn ontwikkelingen die mij zorgen baren. Dat heeft te maken met de voortschrijding van de technologie: digitale beeldmanipulatie geeft bedrog meer kans. Je weet niet meer of je de beelden op televisie kunt geloven. Door internet wordt de communicatie steeds anoniemer. Het is moeilijk te achterhalen wie de bron is. Daardoor verwordt internet vaak tot een geruchtenmachine die geen hoor en wederhoor meer toepast. Door de economische ontwikkelingen ontstaat er bovendien in de wereld een sterke tendens tot censuur. De verregaande commercialisering van de media zet de objectieve berichtgeving onder grote druk. Denk je bijvoorbeeld dat de Amerikaanse nieuwszender ABC objectief een Amerikaanse oorlog mag verslaan die wordt gevoerd met wapens die zijn geproduceerd door ABC's moederbedrijf General Electric} Er is steeds minder ruimte voor dissidente stemmen."

Gelukkig gebeurt dat allemaal ver weg in Amerika. "O ja, dat Nederlandse provincialisme: 'Hier gebeuren zulke dingen niet.' Vergeet niet dat veel onafhankelijke kranten inmiddels zijn verdwenen, of zijn opgegaan in andere, grotere kranten. Bovendien is het nog steeds denkbaar dat de Nederlandse media worden opgeslokt door één of ander grote conglomeraat. De Britse krantenmagnaat Rupert Murdoch heeft zijn zinnen gezet op de Duitse mediamarkt, misschien denkt hij: 'Dan kan ik Nederland er wel gewoon bijnemen.'" U hebt zelf wel eens een stuk geschreven dat de grote media onwelgevallig was. "Klopt, in opdracht van de Volkskrant schreef ik een stuk waarin ik betoogde dat de NAVO-interventie in de Kosovooorlog geen humanitaire actie was. Het ging gewoon om olie in de Kaspische zee. Maar dat viel buiten de gangbare definitie van de NAVO-actie als een humanitaire interventie en

ingezonden mededeling

De dienst Communicatie verhuist van De Boelelaan 1107 naar De Boelelaan 1091 Op 28 en 29 mei is de dienst Communicatie overgegaan naar het nieuwe gebouw BelleVUe op het binnenterrein naast het Hoofdgebouw. Vandaag en morgen - 30 en 31 mei - richt de dienst zich in. Vanaf volgende week maandag 3 juni is Communicatie weer normaal operationeel en ontvangt u graag in gebouw BelleVUe. Ons volledige nieuwe adres luidt: Vrije Universiteit, Dienst Communicatie, De Boelelaan 1091, 1081 HV Amsterdam. Telefoon: 020-4445666; fax: 020-4445655; e-mail: communicatie@dienst.vu.nl. N.B. Exposorium/Kunstuitleen blijft op het oude (bezoek)adres: KA-10, De Boeleiaan 1105. Het postadres verhuist wel mee: De Boelelaan 1091. 1081 HV Amsterdam.

daarom wilden de mainstream-msdia er niet aan. Gelukkig is het uiteindelijk gepubliceerd in Hervonnd Nederland." Gaat u als mediawetenschapper het tij helpen keren? "Ik wil me de komende jaren als onderzoeker bezighouden met de vraag met welke communicatiemiddelen we de werkelijkheid zo goed mogelijk weer kunnen geven. Ik hoop dat voldoende studenten zich geïnspireerd voelen om daarover voortdurend kritisch na te denken. Op mijn colleges Aan de UVA kwamen grote groepen studenten af en daaruit maak ik op dat veel jonge mensen zich nog met dergelijke thema's bezighouden. Ik heb dus erg veel vertrouwen in deze generatie." Wat doet u eigenlijk aan een theologische faculteit? "Toen aan de theologische faculteit een leerstoel media, religie en cultuur werd ingesteld, zag ik dat als een

enorm inspirerende uitdaging. Zeker na 11 september is dat belangrijk. Als je wilt dat verschillende culturen enigszins met elkaar in gesprek raken en dat wil je, anders krijg je maar bloedvergieten - moet je je realiseren welke rol media hebben in het creëren van beelden van christenen, joden, moslims enzovoort." In uw oratie riep u de kerken op om een bijdrage te leveren aan een dialoog waarin geluisterd wordt naar de ander. Mankeert het de kerken daar op dit moment aan? "In Nederland gelukkig niet. Hier hebben we de IKON - een oude werkgever van me, dus daar mag ik niets kwaads over zeggen - maar in andere landen werkt de combinatie kerk en media nog ouderwets. Daar gaat het om het uitdragen van de boodschap in de vorm van een monoloog. Zinvoller is het om naar anderen te luisteren en meer nog om bereid te zijn te veranderen door datgene wat je hoort."

DE NIEUWE STELLING "Alles wat over hbo-studenten is gezegd, zou ook over reguliere studenten gezegd kunnen worden." Met die woorden reageerde het faculteitsbestuur van Sociaal-Culturele Wetenschappen in de vorige Ad Valvas op de kritiek van reguliere studenten, die vinden dat de grote groep hbo-instromers het niveau van hun opleiding naar beneden trekt. Ook veel hbo'ers waren ronduit beledigd. Hebben ze gelijk? Geef ongezouten je m e n i n g over de stelling:

Reguliere studenten moeten stoppen met zeuren over hbo'ers Reacties en suggesties voor nieuwe (actuele) stellingen mailen naar: redactie(a)advalvas. vu.nl

ingezonden mededeling

Een weekend Londen? Voordelig en direct boeken Kijk op www.golondon.nl ^PZT

OolondOïïl.nl

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen