Ad Valvas 2001-2002 - pagina 58
AD
6
Bewoners van bijzonder studentenhuis moeten allemaal vrijwilligerswerk doen
Koffie en broodjes voor de goede zaak De zorgyup is in opkomst Veel organisaties die met vrijwilligers werken, hebben een ouderwets en stoffig imago, vindt Marit Hottentot. Ze studeerde vorig jaar af aan de VU op een scriptie over jongeren en vrijwilligerswerk en werkt nu bij de Stichting Vrijwilligers Management. "Organisaties die jongeren willen trekken, moeten concurreren met andere vormen van vrijetijdsbesteding. Het aangeboden vrijwilligerswerk moet leuk, spannend en avontuurlijk zijn", aldus Hottentot. Jongeren doen, vergeleken met andere leeftijdsgroepen, relatief weinig vrijwilligerswerk. Volgens gegevens van vu-hoogleraar filantropie T h e o Schuyt doet ongeveer een kwart van de jongeren tussen de achttien en 24 jaar aan vrijwilligerswerk. Bij mensen tussen de 35 en 45 jaar is dat 45 procent en bij 55-plussers 35 procent. Hottentot vindt het cijfer van Schuyt wat aan de hoge kant. "Afhankelijk van hoe je het begnp definieert, vind je cijfers tussen de zes en 38 procent van jongeren die vrijwilligerswerk doen. Ik denk eerder dat het lage cijfer geldt dan het hoge. Dan heb ik het over mensen die echt aan een organisatie verbonden zijn en niet degenen die wel eens kinderpostzegels hebben verkocht."
De bewoners van het studentenhuis hebben allemaal hun eigen project (rechts Abe Thijs)
Verplicht vrijwilligerswerk doen. Het klinkt tegenstrijdig, maar dit is de formule van studentenhuis De Hooge Stoep. Iedereen die er woont, zet zich in voor mensen aan de onderkant van de samenleving. Ter gelegenheid van de landelijke vrijwilligersdag voor jongeren, aanstaande zaterdag, ging Ad Valvas er kijken.
Dirk de Hoog Het pand in de De Lairessestraat ziet er van buiten onopvallend uit. Alleen een flinke hoeveelheid oude fietsen tegen de gevel doet vermoeden dat hier andere mensen wonen dan in de aangrenzende huizen in de chique straat in Amsterdam-Zuid. Op het raam van de benedenverdieping zit een oude sticker met de tekst 'kemwapenvrij verklaarde woning'. Naast de voordeur veel bellen met nauwelijks leesbare voornamen. Dit is onmiskenbaar een studentenhuis. Maar wel "meer dan een gewoon studentenhuis", zegt Rian Veldman in de rommelige huiskamer met een oud bankstel, een televisie en verspreid liggende bierflesjes. Rian is voorzitter van het bewonersbestuur, oftewel het "opperhoofd", zoals hij het zelf noemt, van het studentenhuis De Hooge Stoep. De derdejaars theologie legt samen met medebewoner Abe Thijs (derdejaars geschiedenis), uit wat er zo bijzonder is aan het huis, waar zestien studenten wonen. Voorwaarde om er te mogen wonen is dat je vrijwilligerswerk doet bij een organisatie die mensen aan de onderkant van de samenleving ondersteunt. Zo helpt Rian om de twee weken bij een daklozenproject op de Kloveniersburgwal. Hij zet koffie en thee, smeert broodjes, maakt een praatje met de zwervers die langskomen en doet een spelletje dammen of schaken met ze. Abe bezoekt iedere twee weken afgewezen asielzoekers in het Grenshospitium bij de Bijlmerbajes. Weer andere
huisgenoten gaan regelmatig op visite bij de bewoners van het bejaardenhuis aan de overkant. Met sommige instellingen heeft het studentenhuis al jaren een band. Bijvoorbeeld met de Zusters van Augustinessen die een opvanghuis voor vrouwen in problemen beheren in de Warmoesstraat. "Die zusters zijn in de zeventig of tachtig jaar. Al jaren helpen studentes die hier wonen hen. Daardoor kunnen de nonnen het werkt volhouden", vertelt Rian. De band met de zusters is zo innig dat ze ook op huisfeesten komen. De nonnen stonden ook aan de wieg van het daklozenproject waar Rian meehelpt, maar dat is inmiddels door een andere organisatie overgenomen.
Arbeiderskinderen Een andere vri)willigersklus waar De Hooge Stoep al jaren bij betrokken is, is het bezoeken van gedetineerden in het huis van bewaring in de Havenstraat, op een steenworp afstand van het pand. Maar nieuwe bewoners mogen ook zelf een project bedenken. Zo helpt een meisje bij de doventelefoon en een jongen geeft Nederlandse taalles aan allochtonen op het Berlagecollege. De nieuwe bewoners - dit jaar zijn het er vijf - moeten hun ideeën voor vrijwilligerswerk voorleggen aan de bewonersvergadering van het huis. De nieuwe bewoners zijn er nu net een week en moeten nog een plan maken. "Het is niet de bedoeling dat je iets gaat doen waar je eigenbelang voorop
staat. Het moet echt gaan om een sociaal project om mensen met problemen te helpen. In een bestuur van een studentenvereniging gaan zitten, telt voor ons dus niet mee", legt Rian uit. De achtergrond van het verplichte vrijwilligerswerk is het christelijke verleden van het studentenhuis. Het begon allemaal ruim honderd jaar geleden in Doetichem. Daar stichtte de hervormde kerk een internaat voor arbeiderskinderen die dominee wilden worden. Ze kregen een jaar een bijspijkercursus Latijn en Grieks zodat ze naar de universiteit konden. Later werd het internaat een onderkomen voor studenten theologie. Er kwamen ook zulke huizen in Groningen, Leiden, Utrecht en in 1977 ook in Amsterdam.
Extra zetje Het pand aan de De Lairessestraat staat al jaren open voor studenten van allerlei opleidingen en richtingen, maar respect voor de christelijke traditie is nog wel een vereiste. "We zijn echt niet in de here, zoals veel mensen denken, maar we bieden wel gelegenheid voor gebed bij het eten", vertelt Rian. Dat eten doen de bewoners elke woensdag met z'n allen. Dan volgt ook een "liturgisch moment", zoals Abe het noemt. Dat kan een bijbellezing zijn, samen zingen, of praten over een actueel onderwerp. Abe heeft eens een brief voorgelezen van een gevangen zittende vluchtelinge die hij bezocht. "Voor ons is het vrijwilligerswerk geen verplichting. Het schept een band tussen de bewoners. Je deelt iets met elkaar", is de ervaring van Rian. Voordat de twee studenten in De Hooge Stoep kwamen wonen, deden ze geen vrijwilligerswerk, maar waren het wel van plan. "Toen ik naar Amsterdam verhuisde, wilde ik ook iets doen met de onderkant van de maatschappij. Het leven bestaat ten-
Bram de Hollander
slotte niet alleen uit lol maken en in de kroeg zitten", zegt Rian. Abe: "Dit pand geeft je net dat extra zetje om het ook echt op te pakken. Je komt in aanraking met organisaties en mensen waar je nog nooit van hebt gehoord." Hij waardeert het vnjwilligerswerk erg. "Ik maak me echt nuttig voor bepaalde mensen. Dat geeft een goed gevoel. En ik leer er heel veel van. Ik zie een beetje hoe de wereld werkelijk in elkaar steekt." Beiden zijn van plan vrijwilligerswerk te blijven doen als ze weggaan uit De Hooge Stoep. En dat moment is dichterbij dan ze zouden willen. De regel IS namelijk dat je maar drie jaar in het huis mag wonen. Ondanks de kamernood staan studenten echter niet te dringen voor een plekje als er iemand weggaat. "Het zijn vooral meisjes die hier willen komen wonen. Jongens schrikt het blijkbaar vaak af dat we een christelijk huis willen zijn", vertelt Abe. Op een gegeven moment woonden er vijf jongens en elf meisjes. T o e n heeft het huis zelfs advertenties gezet om jongens te werven. N u is de verhouding zeven jongens en negen meisjes. Ruim de helft van de bewoners studeert aan de VU. Rian en Abe hebben niet de indruk dat nieuwe bewoners het vrijwilligerswerk 'erbij' doen om maar een dak boven het hoofd te hebben. Mensen kiezen bewust voor het pand. Voor de zekerheid is toch een proeftijd van drie maanden ingebouwd. In al die jaren is er maar een enkele keer iemand weggestuurd omdat het niet 'klikte' met de rest van de groep. Ze vinden zichzelf heel gewone studenten. Of anderen dat vinden, weten ze niet zo goed. Abe: "Ik weet natuurlijk niet alles van mijn medestudenten, maar ik denk dat ik bij geschiedenis een van de weinigen ben die dit soort vrijwilligerswerk doen. Blijkbaar ben ik wat dat betreft toch wat anders dan de meeste andere studenten." Informade over de jongerenvrijwilligersdag staat op www.2apdag.nl
Aparte cijfers over vrijwilligerswerk onder studenten zijn niet voorhanden. In aUe leeftijdsgroepen geldt de regel 'hoe hoger de opleiding, hoe meer vnjwilligerswerk mensen doen'. En dat is lang niet altijd puur uit liefdadigheid. Mensen willen er zelf ook iets aan hebben, zoals status, gezelligheid, sociale contacten of leerzame ervaringen. Jongeren zetten zich vooral voor zogeheten 'voor ons, door ons'organisaties in. Dat zijn bijvoorbeeld studenten- of sportverenigingen. " O m te kurmen genieten moet je je ook een beetje inspannen voor de organisatie. O m een biertje op de sociëteit te kunnen drinken of een balletje te trappen, heb je vrijwilligers nodig die in het bestuur gaan zitten", verklaart Hottentot. Daarnaast doen vooral milieu- en dierenbeschermingsorganisaties het goed bij jongeren. Volgens Hottentot bestaat er niet echt een tekort aan vrijwilligers. Wel willen veel organisaties meer jongeren aantrekken. Dat lijkt steeds beter te lukken. D e zorgyup is in opkomst, vertelt Hottentot. Dat zijn hardwerkende jonge mensen die meer in het leven willen dan alleen geld verdienen. Ze gaan bijvoorbeeld een middag in de week in een tehuis voor geestelijk gehandicapte kinderen werken. Er zijn ook steeds meer bedrijven die collectief een vrijwilligersproject adopteren of medewerkers een paar uur per week vrijgeven om iets nuttigs voor de samenleving te doen. De nieuwste trend zijn uitzendbureaus voor concrete klussen, bijvoorbeeld het maken van een jaarverslag of een mooie wervingsfolder. "Mensen willen iets doen waar een kop en een staart aan zit, en zich niet jarenlang binden. Een voorzitter voor een club vinden is tegenwoordig dan ook vaak lastig", zegt Hottentot. Uiteindelijk lukt dat meestal wel. "Mensen doen natuurlijk ook vrijwilligerswerk als compensatie voor een saaie baan. Maak je in je werk geen carrière meer, dan kim je altijd nog proberen bestuurslid van je sportclub te worden." (DdH)
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 23 augustus 2001
Ad Valvas | 596 Pagina's