Ad Valvas 2001-2002 - pagina 429

AD VALVAS 28 MAART 2002

PAGINA 5

Congres relativeert Oost-Europese misdaad in ons land

Op de rand

Nederland witwasland

Mobieltje

Poolse criminelen zijn gespecialiseerd in ramkraken met gestolen auto's. Deze Amsterdamse juwelierszaak aan de Linnaeusstraat werd onlangs het slachtoffer.

Georganiseerde Oost-Europese bendes worden vaak verantwoordelijk gehouden voor de toenemende criminaliteit in Nederland. Maar de omvang van de misdaad uit Oost-Europa valt reuze mee, bleek vorige week op een congres aan de VU. De Russische maffia komt hier vooral vakantie vieren. Al wordt er ook geld witgewassen. En proberen Joegoslavische asielzoekers iets bij te verdienen met diefstal en inbraak.

Dirk de Hoog "De Russische maffia gebruikt Nederland vooral om familieleden te huisvesten en om er vakantie te vieren. Ze vindt het een nogal veilig land", zei vu-onderzoekster Dina Siegel vorige week woensdag op een congres over Oost-Europese georganiseerde misdaad. Haar conclusie staat in schril contrast met televisiebeelden uit het programma van Peter R. de Vries uit 1998, die ze aan het begin van haar voordracht liet zien. Die gingen over onopgeloste moorden op zes Russische zakenlieden, de jaren daarvoor in Nederland gepleegd. Siegel ondervroeg onder anderen Russen die in Nederland wonen. Die verklaarden doorgaans hier weinig tot mets te merken van Russische criminelen en zich door hen ook niet bedreigd te voelen. In het voormalige vaderland was dat wel anders. Daar is de georganiseerde misdaad alom aanwezig in de vorm van corruptie, afpersing, bedreiging en geweld. Siegel kent geen harde bewijzen dat de Russische georganiseerde misdaad in Nederland massaal cnminele daden pleegt. Opvallend is wel dat het aantal immigranten uit de voormalige SovjetUnie sterk toeneemt. Met zo'n 6000 nieuwe personen per jaar is het de snelst groeiende groep allochtonen in Nederland. Volgens Siegel komen hier nogal wat Russische families wonen die zich wegens 'handelspraktijken' in eigen land niet meer veilig voelen. Het beeld dat Siegel schetst komt overeen met de conclusie uit een

recente politieanalyse over de OostEuropese georganiseerde criminaliteit in Nederland. Dat is "een ernstig, maar beperkt verschijnsel", aldus het rapport.

Vluchtkapitaal "Russen gebruiken Nederland vooral voor dingen waar het goed in is, namelijk transporteren, bankieren en handelen. Daarbij is vaak niet duidelijk wat de legale status van allerlei activiteiten is. Veel speelt zich af in een grijs of zwart circuit", zei criminoloog aan de Universiteit Twente Anton Weenink die aan de politieanalyse meewerkte. Hij ziet als voornaamste probleem dat ongeveer eentiende van het bruto nationaal product van Rusland als vluchtkapitaal naar het buitenland verdwijnt. In 2000 ging het naar schatting om 28 miljard dollar. Dit geld wordt vooral verdiend met de export van olie en gas. Via allerlei handelsfirma's verdwijnt het geld en is niet meer te traceren. Volgens Weenink speelt Nederland hierbij een belangrijke rol. "Er zijn hier ontzettend veel handelshuizen en zogeheten trusts, die het vermogen van ruim 10.000 vennootschappen beheren." Nederland is volgens officiële cijfers een van de belangnjkste handelspartners van Rusland. Wat vermogensbeheer betreft is Nederland liberaler dan veel omliggende landen. Zo kon een Russische bank met dubieuze contacten in Moskou een filiaal in Amsterdam openen, terwijl dat bij-

Bram de Hollander

voorbeeld in Londen en zelfs Luxemop poten te zetten die het voortouw burg verboden werd. nam bij de 'etnische zuiveringen' in Bij veel van deze financiële transacties het Servische deel van Bosnië. is onzichtbaar wat legaal en wat illeDe meeste Joegoslavische criminelen gaal verkregen geld is en wie de werin Nederland houden zich echter kelijke bezitters zijn. "In de olie- en vooral bezig met inbraken in huizen gasexport werken veel op zich legale en winkeldiefstallen, bleek uit een bedrijven, maar vraag niet hoe die in onderzoek van Eric Snel van de Erashanden van sommige personen terecht mus Universiteit. "Ze hebben eenvouzijn gekomen. De privatiseringen gindig niet de middelen en contacten om gen met veel geweld en liquidaties andere criminele activiteiten te plegepaard. Je mag aannemen dat een gen", aldus Snel. Hij keek naar exdeel van de georganiseerde misdaad Joegoslavische mannen tussen de een positie binnen die bedrijven heeft twaalf en dertig jaar die door de poliverworven", aldus Weenink. tie zijn opgepakt op verdenking van Hoewel de Oost-Europeanen niet een misdrijf. hoofdverantwoordelijk zijn voor de Zijn nog niet gepubliceerde uitkomcriminaliteit in Nederland, springen sten geven te denken. Tweederde van sommige groepen eruit. Zo overvallen de daders bleek asielzoeker te zijn. vooral Poolse bendes op bestelling uit Snel: "Het gaat vaak om jongens die eigen land winkels door met een uit het leger gedeserteerd zijn. Die zitgestolen auto door de etalageruit te ten met een tienje zakgeld per week in rijden. Volgens Weenink vinden deze . een asielzoekerscentrum niks te doen. ramkraken de laatste jaren steeds Door te stelen en in te breken probevaker plaats. Momenteel rijdt gemidren ze wat bij te verdienen om iets deld anderhalve keer per week een leuks te kunnen doen." auto met Polen een Nederlandse winEen andere uitkomst van Snels onderkel binnen. Ze stelen vooral sieraden zoek is dat per etnische groep het aanen dure gebruiksgoederen. tal opgepakte daders sterk verschilt. Antillianen spannen de kroon, gevolgd door Marokkanen en 'overige AfrikaEtnische zuiveringen nen'. Opgepakte verdachten uit voormalig Joegoslavië zijn goede vierde. Vaak wordt gezegd dat ex-Joegoslaven Een op de tien mannen tussen de in de Nederlandse onderwereld een achttien en 24 jaar in deze groep is belangnjke rol spelen. Deels is dat door de politie in Nederland wel eens ook zo, zette de Utrechtse cnminoaangehouden als verdachte van een loog Frank Bovenkerk uiteen. De misdrijf. Onder autochtone NederlanJoegoslavische geheime diensten rekders is dit percentage vele malen ruteerden in de gevangenissen crimilager. Precieze cijfers wilde Snel niet nelen. Die gaven ze een militaire traigeven, omdat zijn onderzoek nog niet ning en stuurden ze met valse pasafgerond is. poonen naar het Westen om op afroep tegenstanders van het regime te "Cultuur en misdaad. Wat heeft dat liquideren. In de tijden dat ze niets te met elkaar te maken?", verzuchtte doen hadden, voorzagen ze in hun organisator en vu-criminoloog Henk levensonderhoud door overvallen te Verbunt naar aanleiding van de cijplegen of hand- en spandiensten te fers. "Je moet als groep in ieder geval verrichten voor criminele groepen als iets te bieden hebben", antwoordde bodyguard of huurmoordenaar. Zo is Bovenkerk. "Turken hebben heroïne. bijvoorbeeld de beruchte Serviër Latijns-Amerikanen, inclusief Antillia'Arkan' in 1990 in Amsterdam gearnen, cocaine. Joegoslaven zijn goed in resteerd bij een overval op een juwegeweld en Marokkanen hadden vroelier. Hij wist snel te ontsnappen uit de ger de hasjhandel in handen. Die Bijlmerbajes en vertrok naar de Balmoeten nu uitzien naar iets anders. kan om een paramilitaire organisatie Vandaar de straatroof."

De aankomend wiskundestudent hakt 's avonds in een hippe club breezers naar binnen en scheurt met zijn scooter op afbetaling door de stad. Zijn favoriete televisiestation: TMF. Zijn stopwoord: vet. Zijn spijkerbroek: Diesel of DKNY. Tussen zijn mobiele telefonades door, zit hij soms een uurtje op school. Jong, snel, hip, wild. Waar bereik je deze types? D e exacte wetenschappers hadden geen idee en zagen met angstig ingehouden adem ieder jaar het aantal eerstejaars afnemen. En ze deden zo hun best: lieten de spannendste opstellingen zien op open dagen, gaven kekke folders uit en reisden het hele land door om op scholen te vertellen dat wetenschap kicken en cool is. Maar niemand geloofde hen. Toen kreeg een slimme wetenschapsvoorlichtster een idee: we verloten een mobieltje. Jongeren zijn immers bijna vergroeid met de telefoon aan hun oor, geven kapitalen uit aan het nieuwste, nog kleinere model, dat ook kan internetten, faxen, wappen en koffiezetten. Ze liet zich bij mobieletelefoniewmkels voorlichten over hét model van dit moment, dat ook weer niet te veel frivoliteiten had. De vu is een degelijke universiteit tenslotte. Advertenties in Spts, Metro en De Telegraaf maakten het plan af De verwachtingen waren hooggespannen, maar toen ging het mis op de universiteit: de website waarop studenten zich moesten aanmelden voor de voorlichtingsdag om kans te maken op de mobiele telefoon, was dagenlang niet bereikbaar. Het resultaat: zeventig gegadigden voor de open dag, even veel als vong jaar. En waarschijnlijk bij veel scholieren de twijfel of die studie we! net zo m o d e m en vlot is als de campagnes doen voorkomen: want als de vu al problemen heeft om de slechtste universitaire website van Nederland in de lucht te houden... Maar belangrijker is de vraag of aankomend studenten zich wel serieus genomen voelen als ze naar iets belangrijks als een open dag worden gelokt met iets triviaals en materialistisch als een mobiele telefoon. Je krijgt toch het gevoel dat je in het decor van een televisiespelletje op de middag bent beland. De universiteiten wringen zich in bochten om te laten zien dat studeren bij hen één grote party is, waarmee je ook nog eens en passant een gouden toekomst en vetbetaalde baan in de wacht sleept. Zijn dit soort campagnes tot mislukken gedoemd? Het lijkt erop. Immers, de jongere die alleen geïnteresseerd is in breezers en feesten, weet heus wel dat er hippere tenten zijn dan de vu. En de jongere die niet voldoet aan dit clichématige reclamebeeld, gaat misschien wel liever studeren aan een universiteit die geen mobiele telefoons weggeeft bij aankoop van een studie. Weimoed Visser

In Op de rand staan voorvallen in de marge van het universitaire nieuws. Wie vindt dat de redactie ergens aandacht aan moet besteden, kan suggesties mailen naar: redactie@advalvas.vu.nl.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen