Ad Valvas 2001-2002 - pagina 423

)Ü2 EpVALVAS 21 MAART 2002

PAGINA 11

Als het volk voor Pilatus staat, zijn we wat wilder' Theologiestudent Erik Idema staat 's morgens op met Bach, hoogleraar Hans Visser heeft een Bach-link op zijn website en het VU-Kamerkoor voert de Matthaus Passion uit. Bestaat er een speciaal Bach-gevoel aan de Vrije Universiteit? Shirley Haasnoot

Het VU-kamerkoor heeft de afgelopen maanden intensief gerepeteerd voor de Matthaus-uitvoering

Marijn Alders

Samen stil bij de quakers 'Quaker Meeting', stond een maand geleden in de kleine advertenties in Ad Valvas. 'U bent van harte welkom elke zondag om 10.30 uur als leden van het Religieus Genootschap der Vrienden een uur in stilte samenkomen.' Op zondagmorgen, een kwartier voor aanvang, staat de deur van een onopvallend pand in de Vossiusstraat op een kier. Het is stil op straat, alleen de vogels in het Vondelpark zingen uitbundig. Een deur in de donkere hal leidt naar een hoge, lichte huiskamer. Daar staan zo'n vijftien houten stoelen in een kring. De meeste zijn al bezet, door wat oudere mensen die verrast opkijken bij het zien van een nieuw gezicht. Op een lage houten tafel bloeien narcissen in een tinnen vaas. Ook liggen er boeken: een dikke bijbel, een psalmenboek. De witte muren z!)n leeg, op vier dichtbeschreven, ingelijste bladzijden na, die in de achterkamer in een hoekje hangen. Het zijn reproducties van de 'minuten' van de eerste Jaarlijkse Vergadering van 12 juni 1677 te Amsterdam, aantekeningen van de bijeenkomst waarmee het Genootschap zich in het bijzijn van de Engelse oprichter George Fox in Nederland en Duitsland vestigde. In de voorkamer heerst een stilte die een uur lang bijna niet wordt doorbroken. De aanwezigen kijken naar de tafel of hebben hun ogen gesloten. Een grijze dame gaapt een paar keer hartgrondig, waarna ze haar ogen dichtdoet en haar ademhaling steeds zwaarder wordt. Toch is dit geen plek om in slaap te vallen. Juist door de stilte krijgen allerlei gedachten opeens de ruimte. Die beginnen met: 'Heb ik de deur goed op slot gedaan toen ik mijn huis verliet?', maar worden gaandeweg steeds kalmer. Gods geest kan door ieder mens persoonlijk worden ervaren, geloven de quakers. Maar juist omdat de bijeenkomst bestaat uit louter zwijgen, is het moeilijk om de aanwezigheid van God te doorgronden. Want er is geen voorganger en geen enkel ceremonieel. Wel mogen de aanwezigen opstaan en hun gedachten uitspreken. Het handige informatieboekje Voor het eerst in een Quaker Meeting vraagt om begrip. 'Mocht het gesprokene u niets zeggen, probeer dan toch de bewogenheid achter de uitspraak te verstaan.' Een meneer, die even door de bijbel heeft gebladerd, staat op en spreekt over de Bergrede. Een mevrouw, die een paar keer op haar horloge keek, staat om vijf voor half twaalf toch maar op, en spreekt in het Engels een dankgebed uit voor God in ons midden. Om iets over half twaalf staan we allemaal op, en reiken elkaar de hand. Dan komt de houten collectebus op tafel. Het Genootschap verwerpt iedere vorm van geweld en militaire strijd en steunt al jaren een een kinderproject in de Palestijnse stad Ramallah, vertelt iemand. Daarna is er koffie en kruidenthee. (SH) Quakercentrum, Vossiusstraat 20, Amsterdam. Samenkomsten iedere zo om 10.30 uur. Info dl van 10-13 uur: 020-6794238.

Als kind hield Letti Lute (52), secretaresse van vu-hoogleraar T h e o Doreleijers, helemaal niet van de Matthaus Passion. "Afschuwelijk vond ik het. Zo taai, zo zwaar." Pas op latere leeftijd ontdekte ze hoe mooi ze Bach vond. "Toen ik volwassen werd, viel een groot deel van mijn geloof weg. Maar Bach bleef." Haar favoriete muziek? "De Motetten. Voor mij is dat een alternatief voor de kerkgang," Op Goede Vrijdag luistert Lute altijd naar de Matthaus Passion, "Ik denk dat mensen met een protestants-christelijke achtergrond er veel meer mee hebben dan rooms-katholieken." Het komend weekend voert het 32koppige vu-Kamerkoor in Amsterdam en Utrecht de Matthaus Passion uit, een ambitieus project onder leiding van dirigent Boudewijn Jansen. De gemiddelde leeftijd van het koor ligt rond de 26 jaar en de meeste leden zongen de Matthaus niet eerder. "Het was een oude wens van Boudewijn", vertelt Laura Rietveld (25), aio Italiaanse letterkunde aan de UVA en alt in het koor. "Wij zijn veel kleiner dan de meeste koren die het stuk uitvoeren. Volgens Boudewijn zingen we daarom lichter en frisser." Bestaat er een Bach-gevoel op de vu? Afgelopen dinsdag trad het vu-Kamerkoor voor het eerst op met de Matthaus, in de Amsterdamse Noorderkerk. Ongeveer 250 liefhebbers, voornamelijk hoogleraren en h u n partners, gaven zich op voor deze besloten voorstelling. Rector Taede Sminia (56): "Ik moet wel constateren dat op de uitnodigingen een brede, enthousiaste respons kwam. Terwijl het gewoonlijk ontzettend moeilijk is om deze drukbezette mensen bij elkaar te krijgen." De Matthaus Passion is Sminia's favo-

riete muziekstuk. "Vanwege de protestants-christelijke traditie waarin ik sta. Maar ook omdat het fantastische muziek is."

Lekker pittig Erik Idema, derdejaars theologie (21) en tenor in het koor, denkt niet dat op de vu een speciaal Bachgevoel heerst. "Maar bij mij wel. Als ik 's morgens wakker word, gaat de stereo aan en klinkt er Bach." Het is de eerste keer dat hij de Matthaus Passion zingt. "Een aantal aria's zijn lekker pittig, en we vertellen een echt verhaal. Als het volk bijvoorbeeld voor Pilatus staat, zijn we een beetje drukker en wilder dan bij andere passages." Marcel Schouten (23), vu-medicijnenstudent, tenor en voorzitter van het vu-Kamerkoor, vindt de uitvoering een enorme uitdaging. "In de Matthaus zingen twee koren. Je zit daarom maar met vier mensen op een stemgroep." Schouten vindt zichzelf meer een operaliefhebber, de volledige Matthaus Passion hoorde hij voor het eerst tijdens de generale repetitie, afgelopen zondag. "Veel koorleden zijn wel grote Bachfans en een aantal zong twee jaar geleden toen het vu-Kamerkoor de Johannes Passion uitvoerde. Dat stuk is veel celebraler, afstandelijker. De Matthaus is romantischer, met veel warmere accoorden." Schouten denkt dat Bach het goed doet op de vu. "Bach hoort een beetje bij protestanten." Dat beaamt Anne Kaldewaij (54), secretaris van de universiteit en voorzitter van de orgelcommissie. "Ik kom uit een gereformeerd nest en mijn broer ging naar het conservatorium, hij speelde orgel. Ik ben opgevoed met Bach." Van de klassieke componisten is Bach dan ook favoriet. "Van huis uit ben ik wiskundige en Bachs muziek zit

Voor 45 euro boeken

Peter Breedveld Sander Turnhout (27), is de man achter uitgeverij De Nijv're Mier, die onder meer verantwoordelijk is voor het literaire tijdschrift van de Letterenfaculteit Moxt, de Moxi-cd en de bundel Postmodernisme in de literatuurgeschiedenis, die verscheen bij het afscheid van vu-hoogleraar literatuurwetenschap Elrud Ibsch. Turnhout steekt twee dagen per week in zijn 'Nijv're Mier', en is daarbij vooral bezig met wat hij noemt de fundamentals van het uitgeverswezen, zoals uitzoeken hoe je klant wordt van boekverspreider Centraal Boekhuis. "Ingewikkelder dan het invullen van een belastingformulier." Komend najaar kunnen we van De Nijv're Mier een boek verwachten over

Matthaus Passion van I,S, Bach, uitgevoerd door het vu-Kamerkoor en vu-Camerata, o.l.v. dirigent Boudewijn Jansen, Vrijdag 22 maart, 19.30 uur, in de Tuindorpkerk in Utrecht. Zondag 24 maart, 19,00 uur, in de Dominicuskerk in Amsterdam, Toegang € 1013, Reserveren 020-7716839 of reserveringen@vukk.nl. Informatie: www,vukk,nl. Website Hans Visser: www,feweb,vu.nl/ae/hvisser. ingezonden mededeling Het is nog boekenweek t / m 23 maart!

Anna Enquist: De ijsdragers g r a t i s bij aankoop van € 11,11 vu Boekhandel

Favoriete boeken

De keuze van uitgever Sander Turnhout Om de andere week iaat Ad Valvas iemand voor 45 euro winkelen bij de VU Boekhandel. Met de boekenweek net achter de rug is dat student Nederlands en literatuurwetenschap én literair uitgever Sander Turnhout.

buitengewoon precies en voorspelbaar in elkaar." Hoogleraar economie Hans Visser (59) denkt dat het percentage Bachliefhebbers op de vu hoger ligt dan gemiddeld. "Door de achtergrond van de vu, waarin Bach een beetje werd vereerd," Zelf ziet Visser, de hoogleraar die de Bachcantates van het Kruidvat rangschikte en op zijn persoonlijke website zette. Bach niet als 'de vijfde evangelist'. Hij houdt dan ook zeker niet minder van Bachs vrolijke wereldse koffie-cantates dan van zijn religieuze werk. Visser ging dinsdag niet naar de Matthaus Passion in de Noorderkerk, "Ik ben een paar jaar geleden naar de uitvoering van de Johannes Passion geweest, maar ik had het gevoel dat het vu-Kamerkoor zich eraan vertilde. Ik vond het soms tenenkrommend." Visser gaat dit jaar naar de Matthaus Passion in Naarden, en naar de Johannes Passion in het Concertgebouw,

globalisme in de literatuur, vol interviews met literaire grootheden als Adriaan van Dis en T o m Lanoye, en een boek over gebedsgenezeres Jomanda, gebaseerd op een scriptie van twee studentes sociaal-culturele wetenschappen. Turnhout loopt linea recta naar de kelder van het hoofdgebouw, waar de vuboekhandel, die momenteel wordt verbouwd, zijn provisorische studieboekenafdeling heeft, The concept of Modernism van Astradur Eysteinsson ( € 27,75) is waar hij zijn zinnen op heeft gezet, "Het boek houdt zich bezig met vragen als 'wat betekent literatuur'. Het heeft een enigszins filosofische inslag. Verschillende mensen hebben het me aangeraden en ik kan het goed gebruiken voor mijn afstudeerscriptie, die over literaire kritiek gaat." Die afstudeerscriptie overweegt hij in Berlijn te schrijven ("omdat ik daar weinig afleiding heb"), en als reislectuur ("je bent toch een halve dag onderweg") lijkt hem een poëziebundel ideaal. "Ik vind het fijn om in de trein een paar hoofdstukken uit een roman te lezen en dat dan af te wisselen met een gedicht, waarna ik dan een beetje voor me uit ga zitten staren." Op de afdeling poëzie vindt Turnhout echter niks van zijn gading. Daarom kiest hij een spotgoedkope heruitgave van Willem Frederik Hermans' sleutel-

De bestverkochte boeken van de vu-boekhandel.

Fictie 1, M, Vasalis, De oude kustlijn (-) 2, Willem Frederik Hermans, Onder professoren (-) 3, Marek van der Jagt, De geschiedenis van mijn kaalheid (-) 4, Gabriel Garcia Marquez, Liefde in tijden van cholera (-) 5, Joost Zwagerman, Zes sterren (3)

Non-fictie: 1, Agnes Amelink, De gereformeerden (IJ 2, Hannah Arendt, Politiek in donkere tijden (-) 3, Jean-Franfois Revel, De monnik en de filosoof (2) 4, Fernando Savater, De waarde van opvoeden (5) 5, Gerrit Manenschijn, God is zo groot dat hij niet hoeft te bestaan (-)

roman Onder professoren ( € 12,50 voor een gebonden editie) en een afgeprijsd boekwerkje van Bermo Bernard, Het vers ( € 3,15), "Barnard zet zich in voor het in ere herstellen van het drama in versvorm en daar ga ik graag in mee", aldus Turnhout, Bij de kassa rekenen we € 43,40 af. Daar krijgt Turnhout ook nog het boekenweekgeschenk van Anna Enquist, De ijsdragers.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen