Ad Valvas 2001-2002 - pagina 573

AD VALVAS 20 JUNI 2002 I

PAGINA 5

Betrapte eerstejaars worden maandelijks ruim 140 euro gekort

Op de rand

Het einde van illegaal wonen

Niet populair

Marijn Alders

Volgens de studentenbond SRVU woont misschien wel tachtig procent van de studenten in Amsterdam illegaal

De wachtlijsten voor een kamer in Amsterdam waren al schrikbarend lang. Maar komend studiejaar krijgen eerstejaars er nog een probleem bij: ze moeten een adres vinden waarop ze zich officieel kunnen inschrijven, anders verliezen ze hun uitwonendenbeurs. Studenten worden met de zogeheten Koppelingswet gestraft voor de fraude van anderen, vindt de studentenbond SRVU. Nadine Boke en We moed Visser Anne-Floor van Pelt (20) begint in september met de studie oudheidkunde aan de vu. Ze woont momenteel in Doetinchem en is, zoals zo veel eerstejaars, op zoek naar een kamer in Amsterdam. Van Pelt heeft zich in oktober vorig jaar ingeschreven voor Uilenstede, maar daar is ze voor het eind van het jaar nog niet aan de beurt. Daarom is ze aangewezen op de particuliere kamermarkt. Of ze moet heen en weer gaan reizen. "Dat is elke dag bijna twee uur heen en twee uur terug", peinst ze somber. Ook Maarten Roerdink (18), aankomend rechtenstudent uit Geleen, is zoekende. Overal op de vu heeft hij briefjes opgehangen, maar hij kreeg slechts twee reacties. Eén adres was in Uithoorn - veel te ver weg -, bij het andere gaat hij binnenkort kijken. Roerdink heeft zich met het oog op de lange wachtlijsten maar niet ingeschreven bij de studentenwoonstichting Intermezzo. In een noodgeval kan hij tijdelijk bij zijn broer gaan wonen. Maar eigenlijk is hij op zoek naar een particuliere kamer.

Dramatisch Van Pelt noch Roerdink heeft iets gehoord van de nieuwe regeling van beurzenverstrekker IBG, die voor aankomend studenten grote financiële gevolgen kan hebben. Vanaf december gaat de instantie van elke student bekijken of diegene officieel geregistreerd staat bij de gemeente. Bij ouderejaars worden illegale situaties voorlopig nog gedoogd. Maar eerstejaars die niet zijn ingeschreven, verliezen de uitwonendenbeurs en gaan terug van 211 naar 68 euro per maand. De studentenbond SRVU vreest dat de zogeheten Koppelingswet dramatische

gevolgen zal hebben. Naar schatting van de bond kan in Amsterdam slechts een minderheid van de studenten zich inschrijven op het adres waar ze wonen. "Zeker vijftig, maar misschien wel tachtig procent woont illegaal", zegt Richard Habraken van de SRVU.

Veel studenten die bij particulieren op kamers wonen, mogen zich van hun huisbaas niet inschrijven op het adres waar ze wonen. Verhuurders willen zo voorkomen dat ze de extra inkomsten uit de kamerverhuur moeten opgeven bij de belastingen of de sociale dienst. De overheid wil al jaren de gegevens van de gemeentelijke basisadministratie en de IBG koppelen om dit soort illegale praktijken op te sporen. Studenten lijken de dupe te worden van dit nieuwe systeem. De IBG erkent het probleem, maar zegt er weinig aan te kunnen doen. "De wetgever vraagt van ons om die gegevens te koppelen, dus doen wij dat", verontschuldigt een woordvoerder zich. Eerstejaars die niet staan ingeschreven op het adres waar ze studiefinanciering ontvangen, krijgen na de controle vier weken de tijd om de gegevens in orde te maken. Als dat na die periode niet is gebeurd, wordt hun uitwonendenbeurs omgezet in een studiebeurs voor thuiswonenden. De IBG begrijpt overigens niet dat de verandering bij aankomend studenten nog nauwelijks bekend is. "In de instroomwijzer, die elke student moet invullen als hij studiefinanciering aanvraagt, staat uitgelegd wat de nieuwe regels zijn", zegt de woordvoerder. "Dus studenten hadden het kunnen weten." Volgens de SRVU laat de nieuwe regeling studenten opdraaien voor de fraude van anderen. "De IBG brengt het als een maatregel om fraude van studenten die niet daadwerkelijk op kamers wonen, aan te pakken. Maar

de meeste studenten die illegaal wonen, kunnen zich niet inschrijven, omdat de verhuurder dat niet toestaat", legt Dagmar Letanche van de bond uit.

Oude mevrouw De studentenbond merkt de gevolgen van de nieuwe wet nu al. De SRVU heeft ook zelf een kamerbureau, dat bemiddelt bij de verhuur van kamers aan studenten, voornamelijk van particulieren. "Sinds er sprake is van deze wet hebben wij ongeveer de helft minder kamers", vertelt Letanche. "Laatst had ik een oude mevrouw aan de telefoon, die vertelde dat ze haar kamer niet meer durfde te verhuren, omdat ze bang was dat de sociale dienst erachter zou komen en het haar veel geld zou gaan kosten." Een oplossing zou volgens de SRVU zijn dat de IBG bij studenten gaat controleren of ze daadwerkelijk wonen waar ze zeggen te wonen, of dat de beurzenverstrekker bijvoorbeeld bankafschriften accepteert als bewijs dat studenten ergens wonen. De belangenvereniging voor huurders, het Amsterdams Steunpunt Wonen (ASW), deelt de zorgen van de studentenbond. "Zodra deze nieuwe wet ingaat, hebben studenten een groot probleem, omdat velen van hen zijn aangewezen op de particuliere woningmarkt. Met de nieuwe wet zal de kamemood nog groter worden en daardoor zullen de huren nog verder stijgen", vreest Roswitha Pudlat van het ASW. "En dat terwijl er in Amsterdam al een ontzettende kamemood is. Veel studenten huren juist bij particulieren, omdat de wachtlijsten van de studentenhuisvesting langer dan de helft van hun studietijd duren." Pudlat roept studenten die in de problemen komen, op om protestbrieven

naar de politiek te schrijven, met de bedoeling dat er een reparatiewet komt. Bij woonstichting Intermezzo, waar studenten legaal een kamer kunnen huren, bijvoorbeeld op Uilenstede, is de wachtlijst langer dan ooit: tussen de negentien en 28 maanden. "Veel studenten schrijven zich maar helemaal niet meer in, als ze de wachttijden horen", vertelt een woordvoerder. Een en ander komt mede doordat afgestudeerden niet kunnen doorstromen naar andere woonruimte: de wachttijd voor sociale huurwoningen in Amsterdam bedraagt inmiddels elf jaar, bleek onlangs uit een rapport van de stedelijke woningdienst Amsterdam.

Kalverstraat Toch slagen veel studenten er ook onder de huidige omstandigheden nog in om op een of andere manier iets te vinden. Zoals vu-student Ralf Karsenbarg, zesdejaars economie, die al vier jaar illegaal op minder dan tien vierkante meter woont. De Koppelingswet zal hem waarschijnlijk niet meer treffen. Gelukkig, vindt hij, want zonder uitwonendenbeurs zou hij het niet redden. "Dan zou ik weer thuis moeten gaan wonen", aldus Karsenbarg. Roeland van Ruth, die rechten studeert aan de UVA, vindt het een schandaal dat de gemeente en de universiteiten zich niet meer inzetten voor studentenhuisvesting. "Er zijn veel leegstaande huizen boven winkelpanden in de Kalverstraat en aan de Nieuwendijk. Daar zouden best studenten kunnen wonen." Tot die tijd heeft Van Ruth, die zelf al jaren illegaal op een zolderkamertje woont, een pragmatische oplossing: "Je kunt je altijd bij vrienden, familie of kennissen inschrijven. Zo kun je de regel eenvoudig ontduiken."

Elke maand neemt minstens een handvol medewerkers, onder wie meestal ook wel een paar hoogleraren, afscheid van de vu. Zo'n afscheid doet altijd een beetje pijn. Niet alleen bij degene die weggaat, maar ook bij de achterblijvers. En bij die laatsten niet alleen door de leegte die het vertrek achterlaat, maar soms ook door de stille vreugde in het hart. Omdat iemand die jarenlang een stempel heeft gedrukt op afdeling of faculteit, eindelijk plaatsmaakt voor iemand met nieuwe ideeën en een andere aanpak. De waarde die de universiteit aan iemands bijdrage toekent, is af te lezen aan de poespas rond zijn of haar afscheid. Lager personeel neemt afscheid met collega's, familie en andere intimi. Maar het kan ook officiëler. In zo'n geval krijgt de vertrekkende bijvoorbeeld een speciaal afscheidsboek, geschreven door collega's. En soms, als iemand écht belangrijk is geweest, wordt er een heus symposium georganiseerd. Dick Kuiper (63), die vorige week donderdag afscheid nam als hoogleraar algemene sociologie, kreeg geen symposium, en een boek gevuld met uitsluitend eigen teksten. Wat zegt dat over zijn status? Sinds Kuiper in 1956 aan de VU politicologie ging studeren, is hij er, behalve voor zijn militaire dienstplicht, niet meer weggeweest. Geen wonder dat zijn proefschrift in 1972 over de gereformeerden ging. Waarschijnlijk is de dissertatie meteen het laatste wetenschappelijke werk van zijn hand geweest dat brede publieke interesse trok. Zijn verdere werk kreeg slechts aandacht binnen de kleine kring van protestantismewatchen. Kuipers verdiensten lagen meer op ander terrein. In totaal was hij zeventien jaar lang voorzitter van het bestuur van de faculteit SociaalCulturele Wetenschappen. Naar eigen zeggen niet zo'n kunst omdat die faculteit vroeger weer uit verschillende subfaculteiten met een eigen bestuur bestond, zodat elke hoogleraar aldaar wel een tijdje decaan móest zijn. Maar Kuiper heeft vast een record gebroken. Zijns ondanks, want het was niet altijd een lolletje. "Ik heb de hitte dqs daags van het decanaat doorstaan", zei hij bij zijn afscheid. N u ja, ook weer niet helemaal. Twee jaar geleden moest zijn bestuur aftreden wegens gebrek aan draagvlak onder een groot deel van het personeel. En dat is een beetje tragisch voor Kuiper. Begin jaren tachtig bevond de faculteit zich op de rand van de afgrond door gebrek aan studenten. Mede door zijn kunst- en vliegwerk bleef de tent overeind zonder dat iemand gedwongen de poort uit vloog. Als decaan was hij mede-initiator van nieuwe opleidingen, die een gat in de markt bleken te zijn. Maar om die opleidingen van de grond te krijgen, moesten wel gevestigde belangen worden doorbroken. En daarmee maak je je niet populair. Studenten stemmen met hun voeten, wordt wel gezegd. N u volgt de helft van alle studenten sociaal-culturele wetenschappen in Nederland een opleiding aan de vu en is scw wat studenten-aantallen betreft de grootste faculteit van deze universiteit. Met hun massale komst naar de vu hebben ze ook een beetje op Dick Kuiper gestemd. Wat maakt het dan nog uit wat anderen van je vinden? Dirk de Hoog

In Op de rand staan voorvalien in de marge van het universitaire nieuws. Wie vindt dat de redactie ergens aandacht aan moet besteden, kan suggesties mailen naar: redactie((^advalvas.vu.nl.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen