Ad Valvas 2001-2002 - pagina 249

MOl

>'

AD VALVAS 13 DECEMBER 2001 I PAGINA 5

Achter de schermen bij pedel Frits Verhoeff

Op de rand

Herdertje van het professorencorps

Stokslagen Om Sartre te parafraseren: de hel, dat zijn de andere liftgebruikers. In de liften in het hoofdgebouw wordt je tolerantie tot het uiterste op de proef gesteld. Vijf minuten in de lift maken van de meest optimistische levensgenieter een hopeloze cultuurpessimist. Vergeef mij daarom de weinig orthodoxe maatregelen die ik voorstel om de liftgebruikers weer in het gareel te krijgen. Er komt een liftetiquette. En omdat we de vu-mens langer kennen dan vandaag, nemen we een paar ouderwetse kostschoolmaatregelen om te zorgen dat die etiquette ook wordt nageleefd. 1. Mensen die zes verdiepingen of meer omhoog moeten, mogen met de lift. Anderen nemen de trap. Goed voor je conditie en je krijgt er een mooie huid van (vanwege de doorbloeding). Wie vijf minuten in het liftportaal wacht om vervolgens één verdieping mee te 'liften', verknoeit zijn eigen tijd en die van anderen. Twee stokslagen. 2. Mensen die in een overvolle lift stappen met het voornemen om één of twee verdiepingen omhoog te gaan, en dan helemaal achterin de lift gaan staan, op de plaats van bestemming rustig blijven wachten tot de liftdeuren helemaal open zijn, om pas dan te beginnen dwars door de menigte medeliftgebruikers zich een weg naar buiten te banen met "sorry", "pardon", "neem-meniet-kwalijk" en "mag ik er even door?". Die mensen dus verknoeien niet alleen tijd, die bezorgen ook nog overlast. Vijf stokslagen.

Frits Verhoeff (links) tegen een van de paranimfen: 'Als u blauw begint te zien, grijp ik in'

Toneelmeester, souffleur, hogepriester, coach. Pedel Frits Verhoeff is het allemaal en méér. Na 37 jaar op de VU neemt hij volgende week afscheid. Ad Valvas holde een middag met hem mee. Peter Breedveld Voor het auditorium in het hoofdgebouw staat een jongeman in jacquet. Hij is duidelijk niet op zijn gemak en kijkt nogal benepen. Niet zo raar, voor iemand die binnen een uur publiekelijk zijn proefschrift moet verdedigen tegenover een gezelschap van strenge hoogleraren in zwarte toga's. Pedel Frits Verhoeff loopt met uitgestoken hand op hem af Hij stelt de promovendus, Rudolf Willemse, enkele vragen, sjon wat aan diens vlinderdas. Dan loopt hij naar de twee paranimfen, een man en een vrouw die ook wat onwennig kijken. Ook bij de mannelijke paranimf blijkt de strik niet goed te zitten. Terwijl Verhoeff het probleem verhelpt, maakt hij grapjes. "Ik doe 'm twee gaatjes strakker, als u blauw begint te zien, grijp ik in." Er wordt gelachen; het ijs is gebroken.

Doodzenuwachtig Het historische meubilair in het promovenduskamertje staat in schril contrast met de grijsbetonnen muren en het genadeloze d-licht. Terwijl Willemse en zijn paranimfen plaatsnemen op de eikenhouten stoelen, begint Verhoeff de promovendus een hart onder de riem te steken. "Niet vergeten: wat er ook gebeurt, voor ü is het een feestdag vandaag." Dan legt hij iet te volgen protocol uit. "Degene jmet de ambtsketen om is de voorziter, de rector magnificus van de pro"otiecommissie. Die kijkt u aan als u 'egint te spreken: 'Meneer de rector agnificus, dames en heren...' Niet elf allerlei titulatuur gaan verzinnen. hebt tien minuten voor het uitspreen van uw exposé. Néém die tien ninuten." Even terug naar het begin", zegt de Promovendus. "Ik zeg dus: 'Geachte ector...'" "Nee", onderbreekt Ver'Oeff "Géén 'geachte', nérgens zegt u |8eachte' voor." ^"^ag je wat er gebeurde?" vraagt Veroeff later, als hij Willemse en zijn atanimfen alleen heeft gelaten om

zich in zijn toga te hijsen. "Toen de promovendus binnenkwam was hij doodzenuwachtig. Dat merkte ik aan zijn snelle ademhaling. Maar ik verzeker je: die gaat straks vol zelfvertrouwen zijn proefschrift verdedigen." Verhoeff zegt daar gevoel voor te hebben, na al die jaren als pedel. "Als de promovendus binnenkomt, weet ik hoe hij gaat promoveren."

Stoet van toga's In vol ornaat loopt hij even later terug naar de promovendus, die wacht voor de forumkamer, waar de leden van de promotiecommissie aan het vergaderen zijn. Gehuld in zijn toga, met zijn baret op en de pedelstaf in zijn hand doet Verhoeff denken aan een hogepriester. Een medium dat contact legt tussen de mensen en de hogere machten. De pedel kijkt Willemse diep in de ogen. Een staaltje instant male bonding volgt. "Haal even diep adem", fluistert hij. Twee seconden is het dramatisch stil, dan zegt Verhoeff: "Nou, toi-toi-toi en het wordt nu feest." Hij loopt naar de forumkamer en opent de deur. Alsof hij een blik heeft opengetrokken, stroomt een stoet van toga's naar buiten, aangevoerd door de nieuwe decaan van Sociaal-Culturele Wetenschappen, Bert Klandermans, die vandaag de rol van rector speelt. Verhoeff, Willemse en zijn paranimfen schrijden achter hen aan, het auditorium in. Als de promovendus eenmaal bezig is zijn proefschrift over het bestaansrecht van Nederlandse gemeenten te verdedigen, zijn de zenuwen weg, precies zoals de pedel had voorspeld. Willemse blaakt van zelfvertrouwen en weert zich kranig. Bij de deur staat Chantal Douwes met een videocamera. Ze is al twee maanden bezig met een film over Verhoeff. Als eerbetoon aan de vertrekkende pedel, maar ook ais voorlichting over het vak, "omdat daar helemaal geen opleiding voor bestaat". Een pedel doet meer dan alleen 'hora est!' roepen bij een promotie, weet

Chnstiaan Krouwels

3. Op de lift wachten is op zich al een crime. Wanneer je dus eindelijk in de lift staat, en de deuren sluiten zich, dan is dat geen seconde te vroeg. Groot is dan ook de emotionele schade wanneer een mede-liftgebruiker op het laatste nippertje nog verhindert dat de deuren dicht gaan, omdat er in de verte nog een vriendje of vriendinnetje aan komt hollen. Deze mensen moeten blij zijn dat ze er met tien stokslagen afl^omen.

Douwes. "Hij is een soort herdertje de vergadering te schorsen, waardoor van het professorencorps. Zijn werk is niemand van zijn plaats mag. Nieverwant met dat van een toneelmeesmand in de zaal heeft iets gemerkt. ter." Daar zit wel wat in. Verhoeff als "Kijk, dat is nou raffinement", zegt de toneelmeester die de rekwisieten in Verhoeff met pretlichtjes in zijn ogen. gereedheid brengt: de bijbel, de Terwijl de hoogleraren in de forumkaambtsketen, de doctorsbul, de voorzitmer de verdediging bespreken, drinkt tershamer. Hij zorgt voor geluid en Verhoeff een glaasje jus met de probelichting, dankzij hem komen de movendus, die er toch niet helemaal acteurs en de figuranten tijdig op. gerust op is. "Die eerste vraag was Als iedereen is geïnstalleerd in het heel lastig," piept hij. "Je hoeft niet 4. Mensen die niet ver genoeg de auditorium, spoedt Verhoeff zich weer alles te weten" stelt Verhoeff hem lift instappen, waardoor hun kont naar zijn kantoortje. Daar zit inmidgerust. "Het ging heel goed." of rugzakje naar buiten steekt, dels Barbara Zegveld, die samen met waardoor de deuren zich niet sluiJoke Slingerland Verhoeffs taken na ten: twee stokslagen. zijn vertrek zal overnemen. Ze wordt Dood stuk papier alvast ingewerkt, maar daarvoor is veel "De voorzitter deed vandaag alles 5. Wie er ook nog eens eindeloos te weinig tijd, moppert Verhoeff. fout. Ik heb een paar keer moeten over doet om zich te realiseren dat Twee weken geleden is Zegveld ingrijpen", zegt hij even later tegen het zijn kont of rugzak is waardoor begonnen en volgende week gaat VerZegveld, terwijl hij zijn kantoor weer iedereen weer langer moet wachten hoeff al weg. De telefoon rinkelt inloopt. "Blij dat jij deze promotie verdient een stokslag extra. Het aldoor, er lopen mensen in en uit. niet hebt gedaan." Overigens bevalt wordt trouwens sowieso hoog tijd "Zo gaat het nou altijd, nooit een norhet hem allerminst dat de nieuwe dat er eens wordt opgetreden tegen male dag!", roept de pedel met veel pedel nog rustig achter haar computer die rugzakjes. gevoel voor drama. zit. Straks is er een tweede promotie, Een pedel moet heel gestructureerd die zij moet doen. "Je had de bul al Peter Breedveld werken, legt Verhoeff uit. Maar tegeklaar moeten hebben", berispt hij lijkertijd moet hij steeds creatief zijn haar. "Een dag staat of valt met een In Op de rand staan voorvallen in de marge en improviseren, want er kan van alles goede voorbereiding." van het universitaire nieuws. gebeuren. Om in al die drukte niet de Zelf haalt hij de bul van Willemse Wie vindt dat Ad Valvas ergens aandacht tijd te vergeten, zet Verhoeff een weer uit de koker. Want terwijl de aan moet besteden, kan suggesties mallen kookwekker op scherp. Over 35 minupromovendus in de gang peentjes zit naar redactie(a.advalvas.vu.nl ten moet hij zijn toga weer aan. te zweten, is Verhoeff inmiddels geïnHij zet zich aan zijn computer, een formeerd dat hij cum laude is geproouderwetse uit het jaar nul, die hem moveerd. Dat moet nog even op de het werken bijna onmogelijk maakt, bul worden bijgeschreven. "Dit is een zo foetert hij. "Ik heb al honderd keer van de laatste handgeschreven certifiom een nieuwe gevraagd!" Maar hij caten", vertelt hij. Zijn opvolgers, die moet zich niet kwaad maken. "Dat is niet kunnen kalligraferen, zullen de niet goed voor het hart!" diploma's straks door de computer Hij slaat zijn colbert open en toont laten voorzien van naam, titel en een arsenaal aan pennen. Ook als alle datum. "Dat ziet er voor een leek wel hoogleraren straks bij de plechtige mooi uit, maar het lééft niet. Het is ondertekening hun pen vergeten blijeen dood stuk papier", meent Verken te zijn, is er nog geen nood. "De hoeff Het doet hem zeer goed dat er pedel gaat altijd op safe", declameert zoveel mensen hebben gereageerd op hij. Uit zijn andere binnenzak tovert de stelling in Ad Valvas, dat de nieuhij een hele stapel kaarten. Daarop we pedel ook moet leren kalligraferen. staan de formules die tijdens de cere"Blijkbaar wordt dat toch erg gewaarmonie worden uitgesproken, voor als deerd, en geven die twaalf lesjes kalliiemand een black-out krijgt of zijn graferen aan de volksuniversiteit een eigen kaartje is vergeten. heleboel meerwaarde." Tijdens de receptie neemt Verhoeff afscheid van Willemse. De kersverse Raffinement doctor verkeert in een soort roes. Verhoeff stoort het niet dat hij niet uitgeTerug naar het auditorium om het breid wordt bedankt voor zijn inspaneinde van de zitting aan te kondigen. ningen op deze moordende dag. "Het Behalve toneelmeester, blijkt Verhoeff gaat om de promovendus. Het is zijn ook souffleur te zijn. "Heer rector, u dag. Hij doet al het werk. Ik probeer moet nog een paar woorden spreken", Frits Verhoeff neemt op 20 december om alleen te zorgen dat hij een gevoel fluistert hij onhoorbaar voor het 15.30 uur afscheid met een receptie m het krijgt van: het komt allemaal goed." publiek als Klandermans vergeet om auditorium.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen