Ad Valvas 2001-2002 - pagina 341

^ 002

jD VALVAS 7 FEBRUARI 2 0 0 2

BAMA­SPECIAL

PAGINA 9

Rector Sminia wil straks minstens twaalf topmasters

De Baas over BaMa er elk d isie ep ;st den b­ )n ;n ch­

De rector is tevreden. Als de VU straks in september met het bachelor­masterstelsel begint, betekent dat volgens Taede Sminia de grootste onderwijskundige verandering in het hoger onderwijs sinds tijden. Tot nu toe is de operatie prima verlopen, maar de universiteit is er nog lang niet. De bachelors beperken zich nog te veel tot een vakgebied en over de positie van hbo­studenten is nog onvoldoende nage­ dacht. Ook kan het verband tussen goed onderzoek en de masters nog veel beter. Sminia wil dat elke faculteit straks minstens één eigen Engelstalige topmaster aanbiedt om buitenlandse studenten te lokken, die daar flink voor moe­ ten betalen. Jan Buevink

De invoering van het bachelor­master­ systeem is een veel grotere verande­ ring dan de introductie van de tweefa­ senstructuur begin jaren tachtig, zegt Sminia. "A ch, dat was gewoon een studieduurverkorting. A lles werd in Pier jaar gepropt. Dit is echt een ver­ nieuwing. " Maar op de vraag of de studenten die straks in september beginnen beter af zullen zijn dan de studenten die dit ii'g laar begonnen, durft de rector geen bevestigend antwoord te geven. "Dat iveet ik niet. Het wordt in ieder geval anders: leuker, uitdagender." Voor ;en deel komt dat volgens Sminia doordat studenten meer keuzemoge­ lijkheden krijgen. Wie straks na drie aar een andere richting op wil, heeft neer mogelijkheden dan nu. En als iet aan de rector ligt, worden die laat­ itejaars bachelors daar uitgebreid bij jegeleid. "Ik zou willen dat we dan net elke student een gesprek hebben )ver zijn toekomst. Waar liggen de nogelijkheden? Wat is verstandig? lo'n student weet na drie jaar don­ Iers goed hoe hij zelf in elkaar zit en raar zijn belangstelling ligt." De kulteiten zelf zijn zover nog niet dat !e dergelijke gesprekken kunnen garanderen. "Nee, dat staat nog niet in de plannen, maar ik weet dat dat leeft. Dat moeten we verder concreti­ ieren." Het onderwijs zal volgens Sminia ook euker worden doordat veel faculteiten ie BaMa­operatie hebben aangegre­ pen om verbeteringen in het onderwijs ioor te voeren. Met meer aandacht TOor iCT, andere onderwijsvormen en reflectieve vakken als wetenschapsfilo­ lofie en ethiek. "Nu straks zowel logcscholen als universiteiten studen­ ten met dezelfde titel opleiden, zal het :rg belangrijk worden ons te onder­ icheiden. We worden gedwongen om 3ns opnieuw af te vragen waaruit ons academische karakter bestaat. A ls uni­ tersiteit moeten we studenten stimu­ eren zelf op onderzoek uit te gaan, lun nieuwsgierigheid nooit te beëindi­ :en, verbanden te leggen, over het ïigen vakgebied heen te kijken." En alle nieuwe VU­bachelors kunnen aan iie academische kenmerken voldoen? 'Op papier voldoen ze eraan. Het zal noeten blijken of we dat in de prak­ tik echt al meteen waar maken of dat to een groeiproces is." 'iomen de plannen die er nu liggen over­ 'en met uw plannen vooraf? Ik ben tevreden, maar heb nog wel en aantal vragen. Met betrekking tot ok 'e bachelors weet ik niet of we vol­ loende rekening hebben gehouden Het maatschappelijke ontwikkelingen M of we een goed beeld hebben van *'at de aankomende student wil. Moe­ ten we nu eigenlijk disciplinaire bach­ •lors aanbieden, zoals we nu al heb­ *n, of is het verstandig om meer te aezen voor combinaties. Daar zijn we "ogniet goed uit." pe plannen zijn nu nog te disciplinair? fe> zo starten we wel, maar ik denk t er in de toekomst meer combina­ '^s> gemaakt moeten worden omdat vraag naar is. We hebben natuur­ lik al medische biologie en bedrijfs­ "iskunde. Dat zijn zulke multidiscipli­ naire bachelors. Maar je kunt ook [fnken aan combinaties tussen de levienswetenschappen en de bedrijfs­ wnde en communicatie en informa­ tica

Grote kans dus dat er volgend jaar al weer nieuwe bachelors bijkomen. "Dat zou kunnen, maar je moet wel eerst kijken of er een markt voor is. Daarnaast geldt dat we ons ook moe­ ten bezinnen op de vraag of we ons voldoende profileren met de masterop­ leidingen. We hebben een uitstekend onderzoeksprofiel met uitstekende onderzoeksgroepen. Daar kun je natuurlijk een fantastisch onderwijspro­ gramma omheen maken dat wervend is voor talenten, ook uit het buitenland. Sommige faculteiten hebben dat al: sociale psychologie, neurowetenschap­ pen en financiële wiskunde. Dat moe­ ten we nog scherper aanzetten. Mijn idee is: elke faculteit moet minstens een internationaal georiënteerde, profi­ lerende master in de markt zetten, samenhangend met het onderzoek." Toch topmasters aan de vu dus? "Sommigen noemen dat topmasters, anderen researchmasters. Ik spreek over masters waarin ons onderzoeks­ profiel nadrukkelijk tot uiting komt. Dat hangt samen met een derde punt waarover we nog verder moeten dis­ cussiëren. Dat is de relatie tussen de masters en het promotietraject. Dat is ook van belang als je kijkt naar het onderscheid tussen hbo en wo. Het hbo mag dan in de toekomst ook bachelors en masters gaan opleiden, maar nooit promovendi. Dat is een van de hoofdtaken van de universiteit, om wetenschappelijk personeel op te leiden." En de buitenlanders die daar op afkomen wilt u vijf keer zo veel collegegeld laten betalen als de Nederlanders. "Misschien wel tien keer zo veel. Ik denk dat het verantwoord is om bui­ tenlanders meer te laten betalen dan Nederlanders. Waarom? Ze komen hiernaartoe omdat we hartstikke goed zijn. Nou, dan moeten ze dat er ook voor over hebben. Bovendien zijn ze het vaak al gewend om meer te beta­ len. Over de exacte hoogte van het col­ legegeld hebben we nog niet uitgebreid gesproken. We hebben gezegd: laten we eerst goede producten ontwikkelen en de financiering volgt dan wel." Kunnen Nederlandse studenten daar dan nog terecht voor het normale collegegeld? "Dat is wel ons uitgangspunt." Op papier heeft de vu straks voor elke bacheloropleiding een aansluitende mas­ ter. Maar de VU stelt als aanvullende eis dat er minimaal twintig studenten moeten zijn en bepaalde opleidingen, zoals D uits, zouden daar nu niet aan voldoen. Kunt u garanderen dat iemand die hier een bachelor Duits komt doen, straks kan doorstromen naar een master D uits? "Het kan natuurlijk zijn dat je in de praktijk voor een aantal vragen komt te staan. Een van die vragen is: kun­ nen we het financieel­economisch volhouden? Dat kun je oplossen door er als universiteit extra geld in te stoppen. Je kunt misschien ook samenwerking zoeken met een andere onderwijsinstelling. Dan zet je iets gezamenlijks in de markt met de Uni­ versiteit van A msterdam of de Uni­ versiteit Leiden. Dat moeten we op dat moment bezien. Maar het mag niet zo zijn dat als er straks achttien studenten zijn, je een master niet door laat gaan omdat de grens bij twintig ligt." Maar stel dat er maar acht studenten zijn^ "Dan kijken we of we die niet kunnen

Taede Sminia verwacht dat twintig procent van de bachelors de universiteit verlaat aanvullen met buitenlanders. Of we gaan samenwerken met andere univer­ siteiten. Die studenten Duits krijgen de garantie dat ze door kunnen stro­ men want er staat in de stukken: er is een bachelor en een master Duitse taal en cultuur." In de huidige plannen zijn er bijna geen masters met andere universiteiten. "Er komt een master financiële wis­ kunde met de UVA . Die gaan we geza­ menlijk neerzetten als topmaster. Ver­ der hebben we plannen voor goude­ neeuwstudies met de faculteit Lette­ ren van de UvA en joodse studies, ook met de UVA . Ik denk dat dergelijke samenwerking zal toenemen. Maar je moet je wel steeds afvragen: is daar een markt voor? Vervolgens kijken we dan eerst naar de mogelijkheden bin­ nen de universiteit. We moeten zor­ gen dat we onze mogelijkheden als campusuniversiteit zo veel mogelijk uitbuiten." Bepaalde plannen voor masters zijn niet doorgegaan. D at is voor de betreffende wetenschappers niet leuk. Bent u bang dat die zullen vertrekken? "Kijk, je kunt natuurlijk niet verwach­ ten dat voor elke onderzoekslijn een aparte master komt, maar iemand kan zijn onderzoek wel inbedden in een

wat bredere master. Daar zit voldoen­ de perspectief in. Ik denk niet dat mensen daarom vertrekken. Het is natuurlijk ook een ontzettend leuke uitdaging om over de grenzen van je eigen vakgebied te gaan en aan andere vakgebieden een bijdrage te bieden vanuit je eigen monodiscipline." Hoeveel studenten zullen er meteen na hun bachelordiploma mee ophouden? "Ik hoop zo weinig mogelijk omdat een academische studie pas af is als het masterdiploma verkregen is. Maar je kunt je voorstellen dat een bepaalde groep studenten na drie jaar zegt: nu is het genoeg. Die komen tot de con­ clusie dat ze niet die affiniteit hebben met wetenschap of nog niet voldoende niveau. Ik schat dat zo'n twintig pro­ cent als bachelor de universiteit ver­ laat." Moeten studenten straks hun bachelordi­ ploma binnen hebben voordat ze kunnen beginnen aan een master? "Het mag niet zo zijn dat je een half­ jaar moet wachten als je net een vakje mist. Dat levert vertraging op en dat moeten we niet willen. Ik denk dat we voor de vu­studenten altijd wel een overgangsregeling kunnen maken. Dat ze voorwaardelijk aan hun master begirmen. Voor mensen van buiten

Chnstiaan Krouwels

wordt dat moeilijker. Die zullen hun bachelordiploma moeten kunnen tonen." Bij grote operaties gaan altijd dingen mis. Waar gaat u in september bij de BaMa­ start het meest op letten? "Ik denk dat nog iets meer de klem­ toon moet worden gelegd op studie­ begeleiding. Daarom beginnen we ook met een project professionalisering van studieadviseurs. Om begeleiding te bieden in de goede betekenis van het woord, coaching. Die zal belang­ rijk worden. Daar hebben we natuur­ lijk veel traditie in. Het mag niet zo zijn dat het nieuwe systeem en de kin­ derziektes die daar ongetwijfeld in zit­ ten, negatief uitwerken voor de stu­ dent. Die garantie moet ze worden gegeven." Studenten die dit jaar begonnen zijn, zit­ ten in een opleiding die als vierjarige opleiding een sterfhuis is. Hebben ze de garantie dat ze hun opleiding af kunnen maken? "Ja, er zijn overgangsregelingen. A ls iemand uit de oude opzet loopt, kan een soepele overgang naar de nieuwe opleiding plaatsvinden. Dan proberen we echt maatwerk te leveren. De kans dat mensen tussen wal en schip val­ len, acht ik niet groot."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen