Ad Valvas 2001-2002 - pagina 162

9m AD VALVAS 1 NOVEMBER 2001

PAGINA 6

ADVi

Ee

Wetenschap is niet zo impopulair als gedacht

'Onderzoekers worden te smal opgeleid' E De Nederlandse wetenschap heeft meer dan ooit jong talent nodig. Maar de salarissen zijn laag en het uitzicht op een mooie loopbaan is vaag - dus wie kiest er nog voor de wetenschap? Daarover discussieerden maandag in de Ridderzaal honderd 'belangrijke' Nederlanders met honderd mensen uit de wetenschap. IVlaar is de wetenschap echt zo onaantrekkelijk voor jong talent? Het Sociaal en Cultureel Planbureau onderzocht het. Hanne Obbink/HOP Het aantal mensen dat aan promotieonderzoek begint, ligt al jaren rond de tweeduizend per jaar en het aantal dat daadwerkelijk promoveert, stijgt licht. Van de pas gepromoveerden wil maar liefst negentig procent graag in de wetenschap verder. Zeventig procent van hen zegt volmondig 'ja' op de vraag of zij opnieuw voor promotieonderzoek zouden kiezen als ze een herkansing kregen. Dat blijkt uit een enquête van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) onder 150 pas gepromoveerden. Met de vermeende impopulariteit van de wetenschap valt het dus nogal mee. "Inderdaad", zegt Paul Schnabel, directeur van het SCP. "Het heersende beeld is heel zwart. Het zou een aflopende zaak zijn met de Nederlandse wetenschap, niemand wil nog een baan in het onderzoek, iedereen kiest voor het snelle geld in het bedrijfsleven enzovoorts. N u , dat beeld klopt dus niet." Dan was men in de Ridderzaal zeker snel uitgepraat, zou je zeggen. Maar zo simpel is het volgens Schnabel nu ook weer niet. "Er is toch wel iets aan de hand. Tien jaar geleden kon )e nog vijftig tot honderd sollicitanten verwachten voor een promotieplaats, nu mag je bli) zijn als het er vier tot acht zijn. Onder hen zijn steeds meer buitenlanders. Dat is op zich niet erg, maar een deel van hen is waarschijnlijk na de promotie snel weer uit Nederland verdwenen.

Afgetrapte gebouwen "We hebben ook directeuren van onderzoekscholen om hun mening gevraagd. Die zeggen last te hebben van het stoffige imago dat de universiteiten hebben. Als je op verjaardagen zegt dat je aan een universiteit werkt, ben je een nerd. De hype van het

bedrijfsleven, met z'n flitsende zwarte Alfa Romeo's en dergelijke, heeft inmiddels weliswaar ook een forse deuk opgelopen. Maar van een universiteit bestaat nog steeds niet het beeld: daar moet je zijn. "Dat imago klopt ten dele met de realiteit, denk ik. Je werkt vaak in afgetrapte gebouwen, er is weinig ondersteuning, je krijgt niet snel het gevoel een gewaardeerd medewerker te zijn. Ik heb regelmatig groepen universitaire onderzoekers op bezoek. Die staan er steeds weer verbaasd van dat ze hier op fatsoenlijke stoelen kunnen zitten, dat er een karretje klaar staat met koffie en thee, dat de geluidsinstallatie het doet en dat er een schoon whiteboard hangt. Aan de universiteit zijn ze dat niet gewend. Het imago dat je zo in stand houdt, veroorzaakt op den duur toch slijtage. De beste mensen trek je er niet mee." Toch is dat imago niet het grootste probleem, concludeert Schnabel op grond van het scp-onderzoek. Jonge onderzoekers willen wel aan een universiteit blijven werken, graag zelfs, maar ze kunnen niet, omdat de universiteiten simpelweg geen plaatsen voor hen vrij hebben. Pas over een paar jaar ontstaat er weer ruimte, want dan krijgen de universiteiten te maken met een enorme pensioengolf. Vooral m de hogere rangen zullen dan grote gaten vallen, rekende de commissie-Van Vucht Tijssen vorig jaar al voor minister Hermans uit: eenderde van al het hoger wetenschappelijk personeel zal voor 2008 vertrokken zijn. Tegen die tijd zal zich echter een nieuw probleem voordoen. N u zijn er nog onderzoekers genoeg, maar geen plaatsen. Over een paar jaar zal het precies andersom zijn: plaatsen te over, maar geen geschikte onderzoekers en docenten. Want de pas gepromoveerden van de toekomst kunnen niet meteen de plek irmemen van de ervaren medewerkers die net vertrok-

ken zijn. Om op tijd over genoeg gekwalificeerd personeel te beschikken, zouden de universiteiten daarom nu al op grote schaal jong talent moeten aanstellen, naast de oude garde die straks vertrekt. Voor zulk 'boventallig' personeel is volgens Van Vucht Tijssen 140 miljoen gulden per jaar nodig. "Een hele generatie jonge onderzoekers dreigt voor de wetenschap verloren te gaan", zegt Schnabel. "Want degenen die nu graag de wetenschap in willen, gaan met zitten wachten tot er over een paar jaar plaats vrijkomt. En als zij de universiteit eenmaal verlaten hebben, zijn ze straks moeilijk terug te halen. O m te beginnen missen ze de ervaring die nodig is om in te stromen in de hogere wetenschappelijk rangen. En de salarissen aan de universiteit maken een terugkeer ook al niet aantrekkelijk. Medici, economen, juristen, psychologen en noem maar op kunnen buiten de universiteit veel meer verdienen."

Brede oriëntatie Er dreigt dus een gapend gat tussen de laagste en de hoogste wetenschappelijke rangen. Maar, zegt Schnabel, dat heeft niet uitsluitend te maken met de leeftijdsopbouw van het universitair personeel. "Het probleem is niet alleen dat er nu geen posten voor jonge onderzoekers vrij zijn, tijdens hun promotieonderzoek worden ze ook al niet echt opgeleid voor een universitaire carrière." Voor zo'n carrière heb je bijvoorbeeld onderwijservaring nodig en daarom ook een brede oriëntatie. Schnabel: "Daarvoor is in het promotietraject geen plaats. We hebben de promotie bij wijze van spreken geïndustrialiseerd: alles is erop gericht jonge onderzoekers in vier jaar te laten promoveren. Daardoor wordt hun ontwikkeling niet verbreed, maar versmald. Als je kiest voor de breedte van het vak, wordt dat afgestraft. Dan red je het niet." Schnabel verwijst naar de situatie van een jaar of twintig geleden. T o t ver in de jaren zeventig was het alleen in de bètavakken gewoonte dat wetenschappelijk personeel aan het begin van zijn carrière al promoveerde. Elders werkten medewerkers gewoon al in het onderwijs; promotieonderzoek deden zij hoogstens daarnaast. Zo leerden ze al doende alles wat ze voor een universitaire loopbaan nodig hadden. Die

"125 kunr Mijn dat l hier maal praal mem wel ; elkaa hier Gclu studi «ie 1 hier bijh /en i langf uom biiT Paul Schnabel: 'Een hele g e n e r a t i e jonge o n d e r z o e k e r s dreigt voor de het c w e t e n s c h a p verloren t e gaan' Ik be \oor /usje ontwikkeling van de wetenschap een praktijk had ook wel een keerzijde: dtr \ enorme impuls gegeven. Maar als medewerkers konden eindeloos in voorbereiding op een universitaire car- heim dienst blijven zonder ooit hun wetenrière is een promotie te beperkt. Mis- gaan schappelijke kwaliteiten te bewijzen. Maa schien zijn we in die industrialisatie "Tegenwoordig kun je zonder promoga ik van het promoveren wat te ver doortie geen universitaire carrière beginmijz( geschoten." nen", zegt Schnabel. "Die eis heeft de droo

r- 'P

;.u 1

DIT IS EEN INFOPAGINA VAN DE DIENST INFORMATIETECHNOLOGIE

Vanaf medio november betalen met chipper of chipknip Informatie over de A B N / A M R O - p a s Om de Chipknip te gebruiken moet u hem eerst 'opladen'. Dit kan bij speciale oplaadpunten die geplaatst zijn bij alle ABN AMRO geldautomaten en bij de andere banken. In de toekomst is het ook mogelijk om de Chipknip thuis op te laden. • U steekt uw pinpas met Chipknip, met de zijde waarop de chip zit, in de oplaadautomaat. • U toetst dezelfde pincode in als u nu gebruikt voor uw pinpas. • U toetst het hele bedrag in guldens in. U kunt geen centen opladen. • Het mmimum oplaadbedrag is N L G 25,-. • Het maximum oplaadbedrag bij ABN AMRO IS N L G 1.000,-. • U drukt op de 'ja'-toets voor akkoord. • Wacht tot de automaat klaar is met opladen, en haal uw Chipknip eruit. Uniek bij ABN AMRO is dat u bij kantoren met een 'pin change'-sticker op de deur uw pincode naar wens kunt wijzigen. www.abn.nl

Contant geld wordt een bijzonder betaalmiddel op de campus. Nog dit jaar worden alle kassa's uitgerust met een chipper/chipknipinstallatie. Daarna blijft contant betalen mogelijk, maar kost wel meer.

Chippen goedkoper Met de volle knip kan in eerste instantie worden betaald bij restaurants, de parkeerautomaat en de dranken- en versnapenngautomaten. Deze 'infrastructuur' nnoet media november klaar zijn. Om het elektronisch betalen te stimuleren, wordt op dat moment een pnjsdifferentiatie doorgevoerd Betalen met de chipknip wordt dan vijf tot tien procent goedkoper dan met contant geld. Chippen veiliger De overwegingen om over te gaan tot elektronisch betalen is om de veiligheid van de medewerkers te verhogen doordat er geen grote bedragen op de campus circuleren; de overval op de kantine van de medische faculteit, december vong jaar, was een belangrijke aanleiding om elektronisch betalen in te voeren. Banl<- of giropas als chipknip Ontwikkelingen buiten de VU vormen nog een reden waarom chippen nu wel kan: de postbank en de andere banken hebben hun systemen uitwisselbaar gemaakt. De chipper en chipknip werden indertijd door de afzonderlijke bankinstellingen geïntroduceerd. Vrij-

wel niemand gebruikte de elektronische portemonnee echter omdat iemand met een bankpas met bij een chipper-automaat kan opladen. Daar komt nu verandering in. Het IS nu mogelijk om je eigen bank- of giropas op te laden als chipper/chipknip. De pincode blijft dezelfde. Waar chippen? Per gebouw komen twee chipper/chipknip opwaardeerpunten en bij de openbare telefoons van KPN in de gebouwen kan de chipper van de bankrekening worden opgeladen. Met een oplader kun je ook thuis de chipknip opwaarderen.

Informatie over de Giropas De Chippas heeft een persoonlijke PIN-code om op te laden. Deze is gelijk aan de PIN-code van uw Giropas. De Chippas is geschikt voor het betalen van kleine bedragen (tot ongeveer 16 euro) Opladen en betalen kan bij de oplaad- en betaalpunten met het Chipkniplogo. Om te betalen steekt u uw Chippas in de betaalautomaat met het Chipknip-logo en kiest u 'ja' zodra het juiste bedrag in beeld verschijnt. U kunt met de Chippas betalen en geld opnemen in Nederland. U kunt maximaal 500 euro op uw Chippas laden. www.postbank.nl

Kostenbesparing De omschakeling betekent een grote kostenbespanng voor de VU. Anders dan bij een pinautomaat, hoeft een chipknip-afwaardeerpunt met bij elke transactie contact te leggen met de bank. Chippen is daardoor relatief goedkoop in gebruik Momenteel betaalt de VU jaarlijks ongeveer 250 000 gulden aan afhandelingskosten om van haar contant geld af te komen. De verwachting IS dat die tot 50.000 zullen afnemen. Op die manier heeft het elektronisch betalen zich in enkele jaren terugverdiend

Iden, forg nouc iet )eva delbi mms 3en lebh nen leb j laag kbe ;ahi larts ?ewc

ii<

In s 'huis Uile de jchï ksl pan

rinl

Info-pagina's kunnen door VU-instanties tegen tietaling worden benut voor publicatie van info'' matie die wegens uitvoerigheid en gedetailleerO' held niet thuishoort in de IVIededelingenrubriek' Aanvragen voor info-pagina's richten aan: Bureau Voorlichting en Externe Betrekkingen' Hoofdgebouw, kamer l D - 0 4 . Telefoon: 45660

Be S Ikni 3at |ijd, ifinar pen, kam: eens

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen