Ad Valvas 2001-2002 - pagina 499

LVALVAS13MEI2002

PAGINA 15

CULTUU

PORT

^ora wil Moukhtar als een insect verdelgen

) en Mehdi zijn ogenschijnlijk een gelukkig echtpaar

t negentiende-eeuwse leelstuk Nora wordt ! t een Marokkaanse betting verrassend actuil. Een Marokkaanse be{eker weet wel raad met problemen van de wanpige echtgenoot. irley Haasnoot dra Nora (Saadia Ladib) de huiser binnenkomt, valt de houten met een zware klap op de grond. lijkt een ongelukje waar Saadia b nerveus omheen improviseert, ral snel blijkt het het begin van een

hele serie ongelukjes. Lampen knipperen en komen naar beneden, er valt zomaar een stuk uit het tafelblad, de strijkplank klapt op de grond en als Nora op de bank neerploft, klinkt er een luide knal en vliegen de witte donsveertjes alle kanten op. Het uiteenvallen van het huis heeft een onheilspellende boodschap; de stevige meubelen, zware gordijnen en glanzende familiefoto's zijn maar schijn. Het huiselijk geluk rammelt aan alle kanten. Onder leiding van regisseur Gerrit Timmers speelt het Onafhankelijk Toneel de komende maand Nora - een poppenhuis, een Arabischtalige bewerking van het negentiendeeeuwse toneelstuk Het poppenhuis van de Noorse toneelschrijver Henrik Ibsen. Alle acteurs zijn Marokkaans en maken deel uit van Theater Tensift uit Marrakech. De Nederlandse vertaling

wordt met boventitels aangegeven. Nora en Mehdi (Youssef Ait Mansour) vormen een ogenschijnlijk gelukkig Marokkaans-Nederlands echtpaar. Ze spreken Arabisch, maar gooien daar af en toe een woordje Nederlands tussendoor en aan het einde van het jaar schrijft Nora 's avonds aan de keukentafel zelfs sinterklaasgedichten voor de drie kinderen, die achter de schermen blijven. De naderende sinterklaasavond leidt echter al in de eerste scène tot een woordenwisseling tussen het echtpaar. Zij vraagt hem, kinderlijk smekend, om geld. Hij waarschuwt streng maar liefhebbend: "Géén schulden, mijn vogeltje." Maar Nora heeft al grote schulden. Om het leven van de zieke Mehdi te redden, heeft ze jaren geleden stiekem een groot bedrag geleend bij de onbetrouwbare Moukhtar, waarvoor ze ook nog eens een handtekening onder een schuldbekentenis heeft vervalst. Nora durft haar man haar geheim niet op te biechten en blijft verzenuwd en manipulerend het vrouwtje spelen dat Mehdi graag ziet: kinderlijk, plagerig, sexy. Als ze haar man hoort thuiskomen, bergt ze snel de strijkplank op. "Mehdi kan er niet tegen als hij me ziet werken", legt ze haar oude schoolvriendin en vertrouwelinge Saïda (Nora Skali) uit. Uiteindelijk raakt ze echter zo in de macht van de louche Moukhtar, dat ze haar rol moet opgeven. Zelfs zelfmoord kan haar niet meer redden nadat Moukhtar Nora heeft gewaarschuwd dat hij haar echtgenoot ook na haar dood met de vervalste handtekening kan chanteren. En de doodzieke huisvriend Dr. Samir (Hassan Hammouche) maakt de zaken er niet beter op door Nora onverwachts zijn liefde te verklaren. Dat de voorstelling ondanks alle drama's luchtig blijft, komt door de subtiele grapjes. Zo spuit Nora woedend met haar spuitbus naar Moukhtar, alsof ze hem als een insect wil verdelgen. En om alle cliché's te bevestigen, draagt deze schurk een zwart leren jack en een brede, gouden kettting.

Pijnlijk actueel Na de première in 1879 leidde het maatschappijkritische stuk Het poppenhuis tot veel opwinding, en zelfs tot een groot aantal echtscheidingen. Tegenwoordig wordt het stuk nog steeds geregeld opgevoerd, niet meer om de kritische boodschap, maar omdat Ibsens

universele thema's als liefde, eer en vriendschap nooit uit de tijd raken. Zo benadrukte regisseur Janine Veeren in haar Griffioenuitvoering van Het poppenhuis in december 2000 vooral de grote levensvragen: mag je liegen en bedriegen uit liefde?, kun je van iemand houden bij wie je niet jezelf kunt zijn? Hoewel deze vragen ook in de Marokkaanse Nora aan de orde komen, is het stuk, net als honderd jaar geleden in Europa, vooral pijnlijk actueel door de huidige opvattingen in de Arabische wereld over huwelijk en positie van de vrouw. Regisseur Timmers volgt het oorspronkelijke verhaal vrij nauwkeurig maar windt er geen doekjes om: de mannen zijn macho, de vrouwen offeren zich op. Een dergelijk kritisch stuk wordt niet snel in het Midden-Oosten

opgevoerd. Nora is in Marrakech, na de Nederlandse tournee, slechts eenmalig te zien als onderdeel van een cultureel Europees Festival. In Rotterdam, waar het stuk in première ging, trekt het echter een breed gezelschap en zitten Marokkanen en Nederlanders broederlijk door elkaar. Maar terwijl de Nederlanders eerbiedig zwijgen na Mehdi's laatste wanhopige woorden, weet een Marokkaanse man op de eerste rij wel raad. "Zoek toch een andere vrouw", roept hij Nora's echtgenoot toe. Nora - een poppenhuis, door het Onafhankelijk Toneel. Gezien 1 mei. T/m 31 mei 2002 in'verschillende theaters. Amsterdam: 12 mei in theater De iVleervaart (tel. 4107777) en 21-22 mei in theater Frascati (tel. 6266866).

Gamen zonder frutsels Als 's avonds de zon ondergaat boven het Vondelpark, gaan ook de twee zonnen van de planeet Tatooine langzaam onder en kleurt het geribbelde zand van de woestijn perzikroze. En terwijl het 's morgens weer langzaam licht wordt, komen ook op het scherm van je breedbeeldtelevisie, laag boven het geribbelde zand, twee waterige zonnetjes op. Want Star Wars Rogue Leader: Rogue Squadron II, het nieuwe spel voor de GameCube, heeft een ingebouwde klok. Het blijft een ruimteschietspel, waarbij je opdrachten uitvoert en zo veel mogelijk vijandige doelen te pakken neemt. Maar het is wel het spel met de meest fantastische graphics, heftige geluidseffecten en ingenieuze mogelijkheden. Als je door de ruimte vliegt, ben je Luke Skywalker in zijn legendarische X-Wing. Een minpuntje: er zit geen rnultiplayer-opX.\t op, zodat je niet samen kunt spelen. Misschien had je hem besteld en staat hij al een week te blinken naast je televisie. De GameCube, het nieuwste speeltje van Nintendo, werd vrijdag 3 mei met veel bombarie gelanceerd in Europa, nadat Japan en Amerika al eerder aan de beurt waren geweest. Het zwarte of blauwe doosje valt op door eenvoud: het is een kleine, compacte kubus, met slechts plek voor een minischijfje. Deze dedicated game machine richt zich puur op games en heeft dan ook geen extra frutsels zoals een DVD-speler, die je bij concurrent Sony's PlayStation aantreft. Wel heeft Nintendo een nieuw ontworpen controller (besturingspookje) uitgebracht, die door de positie van de verschillende buttons lekker speelt, maar waarvoor je niet al te grote handen moet hebben. Voorlopig zijn zo'n twintig games te koop. Op langverwachte nieuwe versies van Pokémon en Super Mario Sunshine moeten we nog even wachten, maar naast het spectaculaire Star Wars Rogue Leader valt er voor de echte gamer veel te verzamelen. Jammer genoeg zijn er nog geen role playing games maar de komst van de vernieuwde Zelda en een speciale versie van Final Fantasy later dit jaar, maakt dit goed. De grootste aanrader tot nu toe is het verslavende en grappige Super Monkey Ball, waarin je je aap in een doorzichtige bal over een zwevende baan rolt en binnen de tijd door een finishpoortje manoevreert. Probeer je niet te identificeren met je aap, want het parcours is een ramp, vol akelige bochten, verraderlijke bochten en gaten. Omdat je op de GameCube zonder extra multitap (tussenstuk) maar liefst vier pookjes kunt aansluiten, kun je dit met meerdere mensen spelen. Hiernaast heeft Super Monkey Ball als extraatje ook een stel minigames zoals Monkey Fight en Monkey Billiards. (SH)

adminton is hartstikke uk, maar liet sloopt je wijl er in de stad wordt iwingd op de klanken I Sita en Bl0f en groepAjaxsupporters belonken hun bevrijding I de PSV-hegemonie fen, zoeven in het >rtcentrum Uilenstede siiuttletjes door de ht. m van der Molen Uilenstede werd op 4 en 5 mei het * International Student Badminton '"anient gehouden, georganiseerd de ASVU-badmintonvereniging. 'If tribunes zitten en liggen duide'^'ervermoeide sporters tussen hun 'Zakken en andere bezittingen. Na Weekend lang badmintonnen en pen tot in de vroege uurtjes, zitten [nigen er deze bevrijdingsdag heledoorheen. toernooi is een van de vele inter'nale studententoemooien die elk 'en Worden gehouden. Op die toer-

nooien komen vaak dezelfde mensen af. "Daarom is het vrijdagavond meteen gezellig", vertelt Ronald van Lopik, ASVU-lid en 'hulpje' van de organisatie dit weekend. Er deden 121 badmintonners mee, het maximale aantal deelnemers. Er was zelfs een wachtlijst. De sporters komen uit zes verschillende landen, zelfs uit Rusland. "Er zijn ook twee Slovenen die veertien uur in de auto hebben gezeten om hier te komen en ze vinden het hartstikke leuk", aldus Van Lopik. Vrijdags werd er na de ontvangst meteen doorgefeest, tot om vier uur iedereen eindelijk in zijn slaapzak in de sporthal lag te slapen. Veel tijd om te slapen was er echter niet, want om half acht werden de feestvierders er al uitgehaald voor het ontbijt. Daarna begonnen meteen de wedstrijden. Ook zaterdagavond werd er weer gefeest tot in de kleine uurtjes. Wordt er met al dat gefeest nog wel serieus gesport? Van Lopik: "Zeker, hoewel het allemaal erg vriendschappelijk is, willen de sporters toch echt wel winnen." Er wordt in drie niveau-categorieën gestreden in enkel, dubbel en mix-dubiDel. De spelers mogen aan twee van die drie meedoen. Om iedereen zijn potjes badminton te gunnen, is er voor een

Sommige badmintonners worden tijdens het toernooi slachtoffer van 'de nacht ervoor' poulesysteem gekozen in plaats van knock-outrondes. Het toernooi heeft, als extra leukmakertje, een thema meegekregen. Dit jaar was dat cartoons, reden waarom het toernooi werd aangeduid met 'cartoumament'. De organisatoren lopen met Mickey Mouse-oortjes op, hier en

daar hangen Disneykleurplaten en de dubbel- en mixdubbelparmers worden achter een Bert en Emie-frame vereeuwigd. Een jongen legt een meisje, dat ondertussen nauwlettend de wedstrijd in de gaten houdt, nog eens haarfijn uit hoe hij toch aan die vreselijke kater is

Bram de Hollander

gekomen. Hij is niet de enige. Terwijl in de hal nog steeds fanatiek tegen het pluimpje aangeslagen wordt, kunnen sommige slachtoffers van de nacht ervoor hun ogen bijna niet meer open houden. Van Lopik: "Het is hanstikke leuk, zo'n weekend, maar het sloopt je wel."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen