Ad Valvas 2001-2002 - pagina 119

AD VALVAS 4 OKTOBER 2001 I PAGINA 15

BOEKEN

Vergeelde kiekjes van gewone Amerikanen De fototentoonstelling over de Amerikaanse Droom In het Van Goghmuseum Is helemaal niet wat je ervan verwacht. De glamour Is er ver te zoeken. Veel Amerikanen leken vroeger sprekend op Europeanen. Shirley Haasnoot Op een zonnige ochtend verandert de stad New York in een ravage. Wolkenkrabbers storten in, stof wolkt op. En tussen de chaos en hysterie staan onbekende helden op. Dat is, in het kort, de film Earthquake in New York uit 1998, die televisiezender SBS 6 op dinsdag 11 september wilde uitzenden. De film werd afgelast maar je weet precies wat je kon verwachten. Zoals je ook precies weet hoe de rest van Amerika eruit ziet, van de uitgestrekte velden uit Het kleine huis op de prairie tot café T h e Peach Pit waar de hoofdpersonen uit Beverly Hills 90210 elkaar ontmoeten. Je hebt het al duizenden keren in films en op foto's gezien. Maar in het Amsterdamse Van Gogh Museum is de tentoonstelling De foto en de Amerikaanse droom 1840-1940 helemaal niet wat je ervan verwacht. Hier geen vertrouwde beelden van spektakel, hoge gebouwen en heroïsche figuren. Aan de wanden hangen veelal kleine, vergeelde kiekjes over het dagelijks leven van gewone Amerikanen. Een

Het eerste geboren kind in immigrantenzone Boston Long Wharf, rond 1 9 0 0

Een n a a m l o z e , s t e r v e n d e m a n , g e speeld d o o r J a c q u e s C o m m a n deur, ligt b e w e g e n l o o s o p e e n langzaam r o n d d r a a i e n d e schijf en overdenkt h a r d o p zijn relaties m e t de v r o u w e n in zijn leven. D a a r o v e r gaat t o n e e l s t u k Liefdesmest, dat vrijdag 5 o k t o b e r in t h e a t e r F r a s cati in p r e m i è r e gaat. Commandeur wordt af en toe onderbroken door Catharina Haverkamp, die hem als cynische verzorgster toebijt dat hij stinkt en dat het snel met hem is afgelopen. Uiteindelijk laat ze hem niets meer eten of drinken, behalve het water uit de bloemenvaas. Ook praat Commandeur met verschillende vrouwenstemmen over seks, liefde, relaties en trouw. D e laatste vrouw in zijn leven is Nicole Ohliger, die met enigszins opgetrokken schouders in

Dm de andere week laat A(/ Vaïvas Iemand voor londerd gulden winkelen lij de VU Boekhandel. >eze week Marieke Fok(ens en Marjolein van der <orst van het bestuur van e MFVU, de studieverenling van geneeskunde. )ie bestaat volgende "eek vijftig jaar.

.enlijk was het de bedoeling dat ^arieke Fokkens in haar eentje boeken \ uitzoeken, maar de voorzitter van larige faculteitsvereniging heeft heel ''dair medebestuurder Marjolein "ogenomen. Marieke wil boeken uit'^ten waar de vereniging iets aan

Wat vooral opvalt zijn de overeenkomsten tussen de Amerikaanse en Europese geschiedenis. De gefotografeerden hebben Duitse, Franse en Engelse namen, bezoeken het theater, komen om tijdens mijnrampen en brengen tijdens een nazistische bijeenkomst in de jaren dertig de Hitlergroet. Hier en reeks sepiakleurige portretten in rafelidaar tonen de tentoonstellingsmakers ge lijstjes toont Europese immigranten een portret van een Indiaan of zwarte van rond de eeuwwisseling die stijfjes in man, maar deze foto's vallen in het niet de lens kijken. Geen wonder ook, want bij de vele Amerikanen die sprekend op ze moesten minutenlang stilzitten. Europeanen lijken. Even verderop hangt een groepsfoto En zelfs de aardbeving die bijna honvan het personeel van een verpakkingsderd jaar geleden het grootste deel van fabriek, genomen tussen 1930 en 1940. de stad San Francisco in California verAan de linkerkant zitten de jonge meis- woestte, doet on-Amerikaans aan. jes, lachend met de armen om eikaars Links hangt een uitvergroot panorama schouders geslagen. Rechts de moeder- van de stad in 1878, met statige buurlijke oudere vrouwen. ten, bomen en daarachter de baai. De tentoonstelling, al gereed toen op Rechts een foto uit 1906 waarop nog 11 september de aanslagen in New maar enkele gebouwen overeind staan York en Washington plaatsvonden, en de straten als uitgestippelde lijnen kreeg als motto een uitspraak mee van door het stof lopen. Het maakt een vrevoormalig president Bill Clinton. Met dige, verstilde indruk die niets te enorme letters staat op de muur: 'The maken heeft met de chaos van een film American Dream is not just for Amerials Earthquake in New York. Het zijn cans'. Maar de glamour die de Ameri- pas de laatste foto's, van de spectacukaanse droom voor niet-Amerikanen laire skyline van Lower Manhattan uit betekent, is op de tentoonstelling ver te het sombere crisisjaar 1933, die Amerizoeken. Wel stralen veel foto's optimiska laten zien zoals wij het kennen. Hoeme en vertrouwen uit. Er is veel aanwel donkere wolken zich boven de todacht voor grote gebouwen, technische rens van de stad hebben samengepakt, vernieuwingen, spoorwegen en opgebreken zonnestralen daar doorheen. En wekte fabrieksarbeiders. Alexander ook de tekst is heroïsch: 'Amerika zal er Bell gebruikt in 1892 voor het eerst zijn altijd bovenop komen'. lange afstandstelefoon tussen New York en Chicago. Een onbekend blond De foto en de Amerikaanse Droom, 1840meisje met zwoel loshangend haar heft: 1940. T/m 6 januari 2002 in het Van Gogh Muin een smederij haar zware hamer. En seum, Paulus Potterstraat 7, Amsterdam. Daook de Amerikaanse vlag komt ver- gelijks geopend van 10.00-18.00 uur. schillende keren al dan niet ingekleurd Toegang ƒ15,50. Info tel. 5705200 of in beeld. www.vangoghmuseum.nl

Inktzwarte humor op een stervensbed glanzend zwart fluweel een rondtrippelende vlieg speelt die over zijn gezicht loopt en wacht tot hij met haar kan wegvliegen. Toen de repetities van toneelstuk Liefdesmest begonnen, vroeg productieleider Jitske Jasperse (24) zich af of de vlieg niet meer op een vlieg moest lijken. "Maar nu denk ik dat het ook niet nodig is om een vlieg met vleugels door de zaal te laten vliegen." Het zijn drukke tijden voor Jasperse die ook nog eens vu-student kunstgeschiedenis is en parttime lesgeeft aan de Amsterdamse Spinoza Scholengemeenschap. Als productieleider komt het vooral aan op organisatie, vertelt ze. Zo moest Jasperse op zoek naar een repetitieruimte, regelde ze het passen

van kostuums en gaf repetirietijden door. Ervaring als productieleider deed ze eerder op bij cultuurcentrum D e Griffioen, waar ze voor haar studie cultureel-maatschappelijke vorming aan de Hogeschool van Amsterdam een jaar stage liep en vooral betrokken was bij de succesvolle uitvoering van opera The Rake's Progress. Liefdesmest vindt Jasperse een apart en origineel stuk waarmee je kunt kennismaken met het werk van de omstreden Duitse schrijver Hans Joachim Schadlich. Zijn tekst Mal horen was noch kommt werd door theatermaker en regisseur Chaïm Levano omgewerkt tot dit toneelstuk. Maar het stuk is inderdaad zware kost, beaamt ze. Commandeur is weliswaar gekleed in

Voor honderd gulden boeken

De keuze van Marieke en Marjolein heeft, zoals een handleiding voor bestuurders. Bij de afdeling bestuurskunde staat een hele rij praktische boekjes van de serie De pocket manager. Maar het in aanmerking komende deel Vergaderen hebben alle MFVU bestuurders al gekregen toen ze in januari aantraden. Gelukkig leven er meer wensen, zoals computerhandleidingen voor dummies. Beneden staat een kast vol met dummie-titels, waaruit het moeilijk kiezen is. De blik valt op een handleiding voor het maken van webpagina's. Dat is handig. Binnenkort krijgt de MFVtj een nieuwe site die het bestuur zelf moet onderhouden. De prijs valt tegen, ƒ69,95. Toch verkiezen de dames dit complete overzicht boven een veel goedkopere en dunnere handleiding. "Zo slim met computers zijn wij nu

eenmaal niet bij de MFVU", aldus Marieke. Wat te doen met de rest van het geld? "Vrouwen komen van Venus, mannen van Mars", raadt Marjolein aan. "We zitten met zes vrouwen en twee mannen in het bestuur. De twee mannen begrijpen ons vaak niet, dus dat boek zou goed van pas komen." Maar de studentes vinden dat ze zelf een cadeautje hebben verdiend. Bij de gele pockets grijpt Marieke meteen raak: De voorzitter van Ronald Giphart. "Echt iets voor mij en niet alleen omdat ik zelf voorzitter ben. Ik vind dat Giphart vlot en toegankelijk schrijft." Helaas blijken de regenboogboekjes in prijs verhoogd en kosten ze nu zestien m plaats van vijftien gulden. Marjolein speurt de hele serie langs of er echt geen goepkopere titel tussen staat. He-

pak en zijn voeten steken in gepoetste leren schoenen, maar naarmate het stuk vorden lijkt hij steeds verder in elkaar te schrompelen en te vervuilen. Dit komt niet alleen door de beeldende tekst waarin stront en bloed, soppende dooriigplekken, soepkorsten en stinkende geslachtsdelen zo'n belangrijke rol spelen dat je de doodzieke man bijna gaat ruiken. Ook het sterke spel van Commandeur, die zijn personage voornamelijk met zijn stem en gezichtsexpressie neerzet, wekt de suggestie van sterven. Terwijl uiteindelijk alleen zijn borst en buik op en neer gaan en zijn gezicht steeds stijver lijkt te worden, blijft Commandeur wel spreken met een snelle, lakonieke en verbazend jonge

laas. In een andere serie staat wel een goedkope editie van De engel van Amsterdam van Geert Mak. Mariolein: "Ik heb veel over Mak gehoord en wilde altijd nog iets van hem lezen." Maar met ƒ15,50 blijkt het boek eigenlijk ƒ1,45 te duur. Opnieuw worden allerlei titels gewikt en gewogen. Twee leuke boeken voor dertig gulden zijn niet makkelijk te vinden. Natuuriijk willen ze het verschil met liefde uit eigen portemonnee bijpassen. Omdat ze het leeuwendeel van het geld voor hun vereniging hebben bestemd, strijkt Ad Valvas met de hand over het hart. Ze mogen hun ƒ1,45 in de zak houden. ingezonden mededeling

P.O. Enquist: Het bezoek van de lijfarts Gebonden ƒ49,90

VU Boekhandel Academische Boekhandel V U

stem, die zo tegengesteld is aan zijn situatie, dat het bijna luchtig wordt om naar te kijken. Daarnaast brengt ook de inktzwarte humor verlichting. Als Commandeur zegt: "Met jou zou ik willen trouwen, mijn hartje", is de vlieg verrukt. "Voor de kerk?", vraagt Ohliger die met haar licht-Duitse accent een perfect vliegenstemmetje blijkt te hebben. "Ach", antwoordt hij, "Ik ben atheïst. Dat weet je toch." Als de ongeïnteresseerd achteroverhangende verzorgster Haverkamp heftig krakend een zak chips opentrekt, schiet Jasperse nog steeds onwillekeurig in de lach. (SH) Liefdesmest, met Hans Joachim Schadlich; regie en bewerking Chaïm Levano. Theater Frascati, Nes 63, Amsterdam. Vrij 5 en za 6 oktober, di 9 t/m za 13 oktober 2001, aanvang 21.00 uur. Entree met studentenkaart ƒ15,00. Info tel. 6266866 ofwww.nestheaters.nl

Favoriete boeken De bestverkochte boeken van de vu-boekhandel.

Fictie 1. Isabel Allende, Portret in sepia(-) 2. Lieve Joris, Dans van de luipaard(-) 3. Helen Fielding, Het nieuwe dagboek van Bridget Jones{-) 4. Theodor Holman, Het blijft toch familie{-) 5. Sander Marai, Gloed(3)

Non-fictie 1. Manfred Dimde, Voorspellingen voor de 21e eeuw van Nostradamu{-) 2. Ahmed Rashid, Taliban{-) 3. Joris Luyendijk, Een tipje van de sluier(-) 4. J.J. Woltjer, Recent verleden(l) 5. David Bodanis, E=mc2(-)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen