Ad Valvas 2002-2003 - pagina 191

AD VALVAS 1 4 NOVEMBER 2 0 0 2

PAGINA 1 1

'Een prostituee verdient de dood' De positie van vrouwen binnen de islam staat ter dis­ cussie op liet documentairefestival IDFA. Islamitische documentairemakers komen met films over massa­ moordenaars en lingerie. Shirley Haasnoot Hij ziet er zo vriendelijk uit, de 39­ja­ nge godvrezende aannemer Saeed Hanei, met zijn mooie bruine ogen en kortgeknipte grijze baardje. Maar de Iraanse documentairemaker Maziar Bahari laat er geen misverstand over bestaan. A l in de openingsscène van de documentaire And along came a spi­ der vertelt Hanei gedetailleerd wat hij het afgelopen jaar zestien maal deed met een prostituee die hij van straat oppikte en op zijn motorfiets naar zijn huis bracht: eenmaal in de huiskamer aangekomen pakte hij haar van achte­ ren beet, duwde de vrouw op de grond, zette zijn knie in haar rug en wurgde haar. ' What do you believe irC is het thema \an het vijftiende International Docu­ mentary Film Festival A msterdam (IDFA). Religie, het huwelijk, de media, wapenbezit: tien dagen lang draaien op verschillende locaties in A msterdam ruim tweehonderd documentaires over 'geloven' in de ruimste zin van het woord. Anders dan vorig jaar spelen de aanslagen van 11 september 2001 een rol in veel documentaires en anders dan vorig jaar zijn veel documentaires ui­ terst kritisch over de positie van vrou­ wen in islamitische landen. Het is opvallend dat de kritiek vooral uit het Midden­Oosten zelf komt. Zo maakte de Canadees/Libanese Nora Kevorkian in Syrië met een handcame­ ra het nogal bizarre filmpje Veik Unco­ vered, over vrouwen die de hele dag

Er is veel om je aan te ergeren bij Gary's Muffins. De krukjes zijn en­ comfortabel, er is geen ruimte voor je ]as, soms kun je opeens geen milkshake bestellen omdat de meisjes achter de bar dat te veel gedoe vinden, het tocht omdat de buitendeur meestal wagen­ wijd open staat, er zitten barsten in de kopjes, je staat uren in de rij om te be­ stellen, je bestelling wordt vervolgens vergeten en je zit urenlang met borden en kruimels van je voorganger voor je neus. Waarom komen we dan toch steeds terug? Omdat het bij Gary's zo lekker mikt naar gebakken brood, zoete koffie en fmit. Omdat het zo knus is om op een koude herfstdag achter de beslagen

winkelen op de bazar van Damascus, op zoek naar prikkelend ondergoed om hun man te blijven behagen en aan zich te binden. We zien veertjes, flinterdun­ ne touwtjes, knipperende lampjes en onderbroeken met Tweety, die het elektronisch muziekje / wish you a Merry Christmas speelt. Een mooi opge­ maakte vrouw doet voor de camera haar sluier af en vertelt dat haar man haar zou slaan als hij dat wist. Omdat Kevorkian na 11 september 2001 uit Syrië vertrekt, heeft ze haar documen­ taire niet afgemaakt.

Bebloede zuigfles Dat westerlingen het Midden­Oosten nog steeds zien als sprookjeswereld en romantisch strijdtoneel, wordt onbe­ doeld duidelijk met The Nameless War, een puberdrama van de Pools/Zweedse Agnieszka Lukasiak. M e t haar filmca­ mera op haar schouder gaat Lukasiak naar het door burgeroorlog geteisterde Algerije, om zichzelf te ontdekken en 'met open ogen het leven te kunnen waarderen'. Hoewel de documentaire begint met beelden van een bebloede zuigfles, doorsneden met opnames van Algerijnse jongeren die dansen op Ma­ donna's Papa, don't preach, draait alles al snel om Lukasiaks relatie met de Al­ gerijnse Habib. "You love me\" roept ze herhaaldelijk tegen de onwillige Habib, hoewel haar islamitische vrienden zeggen dat het hem alleen om de seks gaat. Zelfs als ze op 12 september 2001 het vliegtuig

naar A lgerije neemt, staat hij niet bij de uitgang op haar te wachten zoals ze had gevraagd. Ze begrijpt er niets van en ook het conflict in Algerije blijft in deze film onbegrijpelijk. Anders dan de naïeve Lukasiak is het de Iraanse Maziar Bahari wel gelukt om met zijn verhaal over seriemoordenaar Hanei een andere cultuur toegankelijk te maken, zonder te vervallen in mora­ lisme of pathetiek. Bahari laat zien hoe trots Hanei is op wat hij heeft gedaan: hij noemt zich geen moordenaar maar 'anti­streetwomen activist' en hoopt dat over zijn ideeën wordt gediscussieerd aan universiteiten. Zijn oude moedertje is weliswaar minder blij met de daden van haar zoon, maar dat is alleen omdat 'hij zijn leven heeft geruïneerd voor dit tuig'. Zijn kuise echtgenote staat wel pal achter haar man: "A ls een vrouw bij een onbekende man achterop de motor stapt, is de straf voor zo'n vrouw niets minder dan de dood." Maar Hanei's documentaire laat ook zien dat de vermoorde vrouwen in de prostitutie terechtkwamen doordat ze verwaarloosd of mishandeld werden en binnen de Iraanse samenleving geen enkele kans hadden om hun leven in eigen hand te nemen. D e documentai­ re eindigt dan ook niet met de dode Hanei, bungelend aan een touw nadat hij tot de doodstraf is veroordeeld. Het laatste woord krijgt een aan drugs ver­ slaafde prostituee, die al verschillende malen tot stokslagen werd veroordeeld. "Ik zou blij zijn als ik de doodstraf kreeg om me uit mijn lijden te verlossen", zegt ze. "Wie zorgt er voor mij?" International Documentary Film Festival Amsterdam (IDFA ), 21 november t/m 1 decem­ ber. De Balie, Pathé City Theater, Bellevue Ci­ nerama/Calypso, Stadsschouwburg A mster­ dam, Cosmic Theater. Programma, begintijden en overige informatie: www.idfa.nl.

Syrische vrouwen zoeken prikkelend ondergoed om hun man te behagen

De lekkerste cheesecake van Amsterdam ramen te zitten met een enorme kop warme cappuccino. En omdat de chee­ secake de lekkerste van Amsterdam is: zoet, zwaar, met een verse knapperige bodem en een laagje nog zoetere rood­ paarse vruchtenjam. Hoewel concurrenten zoals Bagels c Beans de laatste jaren overal opdoken, was de A merikaans/Israëlische Gary Feingold in 1993 de eerste die in A m­ sterdan zijn bagelzaak opende, in een kelder aan de Prinsengracht. Met muffins, bagels, brownies, cheesecake.

koffie en thee, géén alcohol, maar wel organische vruchtensappen. Dat hij zijn eigen recepten gebruikte, plus een paar van zijn moeder, is te merken. Alles wat je er eet heeft zijn eigen geur, smaak, kleur en stijl. Dus gaan we, hoewel we opzien tegen de drukte, de tocht en die rottige kruk­ jes, op een ijskoude zondagmiddag toch maar weer stevig ontbijten bij Gary's aan de Prinsengracht. Met onze favoriete warme bruine hagel T u n a Melt met dolfijnvriendelijke tonijn en

een dikke plak half gesmolten cheddar kaas. En tot onze verbazing loopt het voor een keertje gesmeerd: binnen vijf minuten hebben we onze bagel, samen met gloeiendhete cappuccino. Het vriendelijke meisje van de bediening vult het gratis water op de bar bij en komt ons zelfs ongevraagd een bekertje brengen. De T u n a Melt smaakt gelukkig pre­ cies zo als om middernacht in Gary's Late Nite aan de Reguliersdwarsstraat, waar je zaterdag en zondag tot vier uur

's nachts terecht kunt. Een klein ver­ schil met Gary's op de Jodenbreestraat is dat je daar nooit gedroogde tijm op de kaas krijgt. De bagel komt met wat blaadjes ijsbergsla en plakjes tomaat, niets bijzonders sinds Gary de koolsla een paar jaar geleden afschafte, omdat Nederlanders hem niet wilden opeten. (SH) Gary's Muffins, geopend van 9.00 tot 17.30 uur. A dressen: Prinsengracht 454 (tel. 4201452), Mamixstraat 121 (tel. 6380186), Jo­ denbreestraat 15 (tel. 4215930), Kinkerstraat 140 (tel. 4123025). Gary's Late Nite, geopend tot 2.00, za en zo tot 4.00 uur, Reguliersdwars­ straat 53 (tel. 4202406). Informatie: www.garys­mufFins.nl.

Voor 50 euro boeken

De keuze van boekenspecialist Theo Koks Om de andere week laat Ad Valvas iemand voor 50 euro winkelen bij de VU Boekhandel. Theo Koks (44), hoofd van de wetenschappelijke afdeling van de boek­ handel, is tien jaar in dienst.

ITheo Koks

Maria Koelewijn

Sven Daverveld Wat leest een boekverkoper zelf? Veel literatuur natuurlijk. ledere dag leest T h e o Koks wel iets. N u is hij bezig met Tolstoj. Koks heeft iets met boeken. Niet alleen met de inhoud, maar ook met het boek als object. "Het is een plezier om een boek in handen te hebben, het in de kast te zetten en het er weer uit te halen." Koks is zuinig op zijn boeken, een ezelsoor vindt hij al erg. Behalve van literatuur houdt Koks ook van boeken over geschiedenis. Stad en land reist hij af naar boekenmarkten en antiquariaten. "Op een boeken­ markt in het Duitse Kleef kwam ik eens een beschimmeld boekje uit 1928 tegen, over de plaats Xanten, die daar in de buurt ligt. Mijn familie komt uit dat gebied, maar er is weinig over ge­ schreven." Koks mocht het boekje na onderhandelen meenemen voor 75 euro. "Daar was ik ontzettend blij mee." In zijn 'eigen' boekwinkel pakt hij voorzichtig een boek uit een schap op zijn afdeling. Het kostbare Jesuit Scien­ ce and the Republic of letters (€ 49,58),

dat Koks' enige keuze is, bevat verhan­ delingen over de orde van de jezuïeten, bijeengebracht door Mordechai Fein­ gold. "De jezuïeten hebben historisch gezien op het gebied van onderwijs veel betekend, ook in het Land van Kleef waar ze een gymnasium hadden. Ik ben niet alleen nieuwsgierig naar hun ver­ diensten op dat gebied, maar ook naar hun bijdrage in algemene zin aan de wetenschap", motiveert hij zijn keuze. "Galileo, Descartes en andere denkers van die tijd, hebben de jezuïeten er al­ tijd van beschuldigd de ontwikkeling van de nieuwe wetenschap tegen te houden door hun streng conservatieve en weinig creatieve manier van onder­ wijs." Dit boek toont volgens Koks aan dat de jezuïeten wel degelijk een bijdra­ ge hebben geleverd aan de status van de nieuwe filosofieën en ideeën van die tijd. Hoewel Koks in zijn baan veel organi­ satorische taken heeft, wil hij het nor­ male winkelwerk zo veel mogelijk blij­ ven doen. Een klant aan een boek hel­ pen vindt hij iets moois. "Dat geeft enorme voldoening. Ik weet uit erva­ ring hoe moeilijk het is om het juiste boek te vinden."

De bestverkochte boeken van de VU Boekhandel Fictie: Allard Schröder, D e hydrograaf

Non­fictie: Jamie Oliver, De basis van het koken

ingezonden mededeling Winnaar

Boek van het Jaar

2002

Judith Koelemeijer Het zwijgen

van Maria

Zachea

VU Boekhandel

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen