Ad Valvas 2002-2003 - pagina 571

JDVALVAS19 JUNI 2003

CULTUUR BOEKEN

PAGINA 15

Stampend richting buluitreil<ing Nog even en ze zijn afgestudeerd kleinkunstenaar. Dan gaan de Itijkcijfers tellen. Maar nu nog niet. Nu staat de lol nog voorop. En dat is af te zien aan 'Carmen', het eindexamenstuk van de Amsterdamse Kleinkunstacademie. Annemieke Bosman Er hangt een opgewonden sfeer in de Kleine Komedie. O p het podium staan klapstoelen opgesteld, waar jonge mannen en vrouwen ongedurig omheen drentelen. Ze smoezen met elkaar, zitten aan hun haar, doen een rekoefening en letten vooral niet op wat er in de zaal gebeurt. Of die wel gevuld raakt, bijvoorbeeld. Ze zijn eindexamenkandidaat van de Amsterdamse ïCleinkunstacademie en deze avond staan ze op de planken met hun afstudeerproductie: een bewerking van de opera Carmen van de Franse componist Georges Bizet. O m volle zalen kurmen ze zich nog een leven lang bekommeren, nu willen ze knallen, spetteren, vieren dat ze het (waarschijnlijk) hebben gehaald: de emdstreep van een zware opleiding, waarvoor in Amsterdam per jaar maar 24 leerlingen worden aangenomen. Inclusief de studenten van het "serieuze" toneel. De opvoering van Carmen is onderdeel van het Internationale Theaterschool Festival, dat dit jaar voor de veertiende keer in de theaters rond de Nes wordt gehouden. Niet alleen de Amsterdamse Toneelschool Kleinkunstacademie laat zien welk talent het heeft opgeleid, ook de andere Nederlandse

ITs Een deel van de Carmen-spelers theaterscholen zijn vertegenwoordigd. Samen met de academies uit het buitenland leveren ze, de strenge toelatingseisen ten spijt, toch heel wat artiesten af. We zijn benieuwd wie we binnenkort zullen terugzien in dramaseries op tv of bijvoorbeeld op het Griffioen-podium. Eén eindexamenkandidaat heeft het in ieder geval al vóór het halen van zijn diploma gemaakt: Javier "100 procent A b " Guzman. Hij heeft het dan ook te druk om aan Carmen mee te doen.

Het verhaal van de opera is snel verteld: D o n José is getrouwd met Micaela, een toegewijde en trouwe vrouw. Dan wordt hij verliefd op de zigeunerin Carmen, die nou juist het tegenovergestelde vertegenwoordigt. Ze is vrijgevochten en onconventioneel, laat zich door niemand aan banden leggen of de wet voorschrijven. De brave D o n José, die haar wil "hebben", komt dan ook van een koude kermis thuis. En dat moet Carmen met de dood bekopen. De aankomend kleinkunstenaars heb-

ben er zin in, zo veel mag uit de spectaculaire ouverture wel blijken. Daarop kun je met recht het cliché "een wervelende show" plakken. Zang en dans zijn meer dan in orde. Carmen staat meteen als een huis. En ook de rest van de voorstelling blijft dat niveau gehandhaafd. Helemaal in de flamencosfeer stampen de spelers met hun hakken, ze roffelen met hun handen, ze kijken trots de zaal in. Ze stralen in één woord power uit. Dat belooft veel goeds voor toekomstig theaterbezoek.

Nee, direct aantoonbaar n u t heeft filosofie niet. Maar op e e n hoger niveau h e b je er echt wel iets a a n . En d a a r o m verwacht A n S i c h , de stichting die filosofenavonden organiseert in Felix Meritis, dat er best donateurs te v i n den zijn voor haar geestrijke avonden.

An Sich best nuttig

Voor studies waarvan het praktisch nut vaak in twijfel wordt getrokken, breken met een beetje pech weer barre tijden aan. Want altijd als het economisch minder gaat, hameren overheid en goedbedoelende ouders erop dat je iets moet kiezen "waar je wat aan hebt". Talen of kunstgeschiedenis zijn dat in h u n ogen meestal met, laat staan een theoretisch vak als filosofie. Het lijkt daarom niet verbazingwekkend dat de stichting An Sich, die elke tweede dinsdag van de maand in cultureel centrum Felix Meritis de filosofenavond Felix en Sofie organiseert, om geld verlegen zit. Maar volgens E m o Eskens, voorzit-

ter van de stichting en oud-VU-student, komt dat vooral door de behoefte van An Sich om zelfstandig te zijn. "We krijgen nu nog geld van bijvoorbeeld de VU, maar uiteindelijk willen we rondkomen van donaties van geïnteresseerden", vertelt hij. Eskens erkent dat wijsbegeerte doorgaans niet tot de meest praktische studies wordt gerekend. "Je hebt er welbeschouwd helemaal niks aan. D e filosofie geeft geen waarheid, op elk antwoord komt weer een nieuwe vraag." Maar, benadrukt hij, dat geldt voor alle andere wetenschappen óók. "Wil je goed worden in je vak, dan moet je

de diepte in. En daar blijk je dan toch nog praktisch nut te ondervinden van een filosofische benadenng." An Sich doet er alles aan de Felix en Sofie-avonden smeuïg te maken. D e lezingen zijn uitgebouwd tot heuse performances, afgewisseld met muziek en - zonder uitzondering - overgoten met spiritualiën. O m de geest soepel te laten werken, dat spreekt. En het onderstreept de 'café-functie' die An Sich wil vervullen voor mensen die in wijsbegeerte geïnteresseerd zijn, een plek waar liefhebbers "informeel met elkaar kurmen filosoferen".

Voor vijftig euro boeken

De keuze van natuurkundige Kjeld Eikema Elke week laat Ad Valvas iemand voor vijftig euro winkelen bij de VUboekhandel. Deze keer de talentvolle natuurkundige Kjeld Eikema (36), die onlangs de Fresnelprijs won voor zijn fundamentele onderzoek in de quantumelektronica. Yvette Nelen Kjeld Eikema heeft een duidelijke voorkeur voor non-fictie; een roman leest hij zelden. Bij de afdeling psychologie is de keuze snel gemaakt. Hij pakt lachend Maarten van Kossems Amerika voor en legen van de stapel ( € 16,75). "Geen gezicht, wel typisch Van Rossem", zegt hij en hij wijst naar de bekende quasi-onverschillige blik van de Amerikadeskundige op de voorkant. "Voor mij geldt net als voor veel mensen dat de VS me aantrekken én afstoten", vervolgt Kjeld. "Ik heb er een paar keer rondgereisd naar aanleiding van wetenschappelijke conferenties. D e enorme vrijheid en grootschaligheid zijn fascinerend. Tegelijkertijd staan er juist door die twee kenmerken ook veel mensen aan de zijlijn. En dat politieke systeem! H e t is merkwaar-

dig hoe die karikatuur nog steeds standhoudt." Kjeld vindt het bovendien ongelooflijk dat er in het land van de vooruitgang nog zo veel mensen zijn die de evolutieleer vanuit h u n geloof afwijzen. Voor hemzelf is Charles Darwin een van de grootste wetenschappers aller tijden. Daarom kiest hij voor Het ontstaan van soorten, een vertaling van de originele uitgave van Darwins meesterwerk uit 1859 van uitgeverij Atlas ( € 12,50). "Darwin ging tot het uiterste om zijn theorie te bewijzen. Hij wilde deze niet publiceren voor hij helemaal zeker was en heeft er dan ook zijn hele leven over gedaan. H e t genie was ook nog eens erg sympathiek, een combinatie die je niet vaak tegenkomt. T o e n een collega-wetenschapper hem een brief stuurde met vergelijkbare ideeën over de evolutie, stelde hij h e m voor om deze samen kenbaar te maken, in plaats van dat hij zelf snel tot publicatie overging. D a t is uiteindelijk niet gebeurd, omdat zijn eigen onderzoeksresultaten te overweldigend waren." Als laatste koopt Kjeld de Expert Reisgids van Duitsland ( € 18,90). Hij wil op weg naar de prijsuitreiking in M ü n c h e n nog wat van het land genieten, normaliter komt hij weinig aan vakantie toe. Hij heeft na zijn aio-schap aan de V U weliswaar vier jaar op het Max-Planck-Institut in M ü n c h e n gewerkt, maar er valt nog genoeg te zien. Werkt hij dan zo hard? "Je moet wel doorzetten, als je iets wilt bereiken."

T o c h blijft de keuze voor Carmen als eindexamenproductie een beetje vreemd. Drie dragende rollen voor in totaal zeventien acteurs - er doen ook derdejaars aan de voorstelling mee is wat karig. Regisseur Titus Tiel Groenestege heeft dat opgelost door hele lappen tekst door wel vijf Carmens of D o n Joses tegelijk op te laten zeggen. Maar hoewel de acteurs dat vrijwel feilloos doen, haalt het toch het tempo uit het stuk. Bovendien, en dat IS het belangnjkste, krijg je geen goed beeld van de individuele spelers. En daar ben je bij een nieuwe lichting afgestudeerden juist het meest benieuwd naar. De enige die een paar keer in haar eentje mag excelleren, is Maartje Teussmk. Zij blijkt niet alleen ontzettend goed te kunnen dansen, maar ook nog eens overtuigend de trom te roeren en elektrische gitaar te spelen. Onthoud die naam dus vooral. Het thema van het stuk is, als je het als een statement wilt opvatten, overigens wel weer goed gekozen. Als liefdesverhaal is het nogal gedateerd, met oudbakken archetypes als "de gnllige verleidster" en "de man die geen weerstand kan bieden", maar met een beetje fantasie kun je er ook een allegone in zien. Dan is de vrije Carmen de verpersoonlijking van de Kunst en staat D o n José voor de gevestigde orde, die uit de weg wil ruimen wat hij niet begnjpt. O m daarvoor de minachting over zich heen te krijgen van de nieuwe generatie kunstenaars. Want zo eindigt het verhaal: een verslagen D o n José staat bij het lijk van Carmen, terwijl de jonge spelers hem met losse kledingstukken 'bespugen'. Het lijdt geen twijfel: deze lichting theaterschoolstudenten gaat de Kunst nieuw leven inblazen. Het Internationale Theaterschool Festival duurt van 19 t/m 28 juni. Meer info' www its.ahk.nl. Reserveren 020 6266866. Korting met studentenkaart.

Een beetje zoals de Griekse filosoof Socrates met zijn leerlingen placht te doen, misschien? Uit de geschriften van Plato, zijn belangnjkste navolger, weten we dat het op die avonden soms wel héél informeel toe ging, al rolde er toch steeds een consistent betoog uit. Zoiets hebben we van Felix en Sofie nog met m de boekhandel aangetroffen. "Het gebeurt maar eens in de zoveel eeuwen dat er een werkelijk belangrijke filosoof opstaat", reageert Eskens. "Maar dat wil niet zeggen dat we gebrek aan gespreksstof hebben!" Wie het bijvoorbeeld eens wü hebben over eigentijdse zaken als de deugdenethiek of over het transhumanisme komt bij Felix en Sofie zeker aan zijn trekken. (AB) Info: www.felix-en-sofie nl. Donaties zijn welkom op gironummer 41673911 n V de stichting An Sich.

Fictie Non-fictie In de VU-boekhandel werden de volgende boeken de afgelopen maand het best verkocht: 1) J a n F o k k e l m a n , De bijbel literair 2) M i c h a e l M o o r e , Stupid White Men 3) H e n k Wesseling, Europa's kolomale eeuw 4) G e r a r d v a n W e s t e r l o o , Niet spreken met de bestuurder 5) B r u n o d e H a a s , Wim Duisenberg ingezonden mededeling

Ronald Meester

€ 34,90

wg

Een vtfiskundige over geloof, wetenschap en toeval VU S o e / c / j o n d e /

Amsterdam

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen