Ad Valvas 2002-2003 - pagina 562

AD VALVAS 19 JUNI 2003

PAGINA 6

Hoogleraar wil wettelijk verbod op slaan

'Het is tijd voor de emancipatie van liet Icind' Jaarlijks worden in Nederland zo'n taclitigduizend kinderen mishandeld, berekende jurist Jan Willems (50). Tijd voor meer staatsbemoeienis, vindt de eerste bijzonder hoogleraar rechten van het kind in Nederland. "We moeten niet zo hechten aan het recht op opvoedingsautonomie." Yvette Ne en Nederland heeft, als bijna alk landen in de wereld, het Verdrag van de Rechten van het Kind ondertekend. Toch worden deze rechten volgens u nog steeds stelselmatig geschonden. Hoe ernstig is de situatie? Willems: "Een kind heeft recht op een goede opvoeding. Dat betekent niet alleen een goede lichamelijke verzorging en goed onderwijs, maar ook een goede zorg voor zijn psychische ontwikkeling. Over de schendingen van dit recht bestaan geen exacte cijfers, wel zijn er in Engeland en de Verenigde Staten allerlei onderzoeken verricht naar psychische beschadigingen van kinderen en volwassenen. "Grofweg bestaan er vijf vormen van kmdermishandeling. Fysieke mishandeling en verwaarlozing zijn het meest herkenbaar. Dat laatste kan zijn doordat er gebrek aan zorg is of aan toezicht. Daarnaast zijn er ook nog allerlei vormen van psychische mishandeling en emotionele of affectieve verwaarlozing. Kinderen die geborgenheid missen of vernederd worden. Of autoriteit missen. Want een kind heeft ook recht op leiding en begeleiding. En als laatste is er seksueel misbruik. "In mijn proefschrift vertaal ik bestaande onderzoekscijfers naar de Nederlandse situatie. Zo kom ik tot minstens tachtigduizend gevallen van mishandeling per jaar. Daardoor sterven jaarlijks vijftig kinderen." Hoe kunnen de rechten van het kind gewaarborgd worden? "Daarvoor is eerst een proces van emancipatie van het kind nodig. Dat je bedenkt dat je in al je beleid moet uitgaan van de rechten van het kind. Een dergelijke emancipatie kost tijd en strijd - het heeft voor vrouwen ook jarenlang geduurd. Zeker in Nederland, waar de dominante cultuur heerst van het recht op opvoedingsautonomie. Iedereen heeft zogenaamd recht op een kind en mag zelf weten hoe hl) zijn kind opvoedt. Daarom wordt er pas ingegrepen als er al flinke schade is aangencht. We redeneren hier niet vanuit de rechten van het kind, maar vanuit het idee dat de samenleving beschermd moet worden tegen slecht opgevoede kinderen." Hoe kan die emancipatie bereikt worden? "Ik ga uit van wat ik de Trias Pedago-

Chnstiaan Krouwels

Jan Willems: 'Om de jeugdhulpverlening hangt een sfeer van liefdadigheid' gica noem: een gedeelde verantwoordelijkheid van ouders, staat en kind. Ouders moeten hun kind goed opvoeden en de staat moet ouders in deze taak ondersteunen, zorgen voor de juiste randvoorwaarden. Dat kan via

ons in onze redeneringen klem: óf de staat bemoeit zich er niet mee, óf we denken meteen aan staatsopvoeding. We moeten die tweedelmg loslaten. We hebben in onze samenleving samen de verantwoordelijkheid voor

"We redeneren niet vanuit de rechten van het kind, maar vanuit het Idee dat de sannenleving beschermd moet worden tegen slecht opgevoede kinderen" ouderschapsversterking: informatie verstrekken over opvoedingsproblemen, financiële hulp geven en allerlei vormen van bijstand verlenen, van praktische tot specialistische. In Nederland hebben we een prachtig netwerk van consultatiebureaus. Die worden bezocht door zo'n 97 procent van alle ouders en kinderen. Dat zou honderd procent moeten worden." Zitten ouders op die bemoeienis te wachten? "Doordat we zo hechten aan het recht op opvoedingsautonomie, zetten we

een goede opvoeding van onze kinderen. De huidige discussie werkt veel te stigmatiserend: 'Dat kind is een crimineel, dus de ouders hebben gefaald en hebben een opvoedcursus nodig.' Het moet vanzelfsprekender zijn dat ouders worden bijgestaan door hulpverlenende instanties." Om die instellingen hangt nu vaak een sfeer van liefdadigheid, zegt u. Wat bedoelt u daarmee? "De jeugdhulpverlening is opgezet zoals vroeger de armenbedeling: er

bestaan geen structurele voorzieningen. Als ouders er een beroep op doen, gaat dat vaak gepaard met gevoelens van schaamte. D e hulpverlening krijgt te weinig geld, kent te weinig deskundigheid en wordt te weinig aangestuurd vanuit een visie. We hébben wel van alles, maar de instanties werken langs elkaar heen. Er moet een einde komen aan de 'projectitis': we worden ziek van alle willekeurige projecten." Wat kan de wet hieraan veranderen? "Armoede wordt beter bestreden door een bijstandswet dan door af en toe soep uit te delen. Hetzelfde geldt voor opvoeden. N u staat er in de wet dat de ouders het kind moeten opvoeden tot een optimaal persoon. Maar er staat niet bij hoe je dat moet doen, ook niet met welke voorzieningen je dat kunt waarmaken. Het is tijd om de wetgeving concreter in te vullen." Maar helpt dat dan ook? "Het IS het enige alternatief. Het belang van een ingrijpende verbetering van beleid dat uitgaat van de

rechten van het kind, moet doordringen tot de politiek." U bent er ook voor dat er een wet komt tegen het slaan van kinderen. "Hoe je het wendt of keert, slaan is altijd een uiting van onmacht of frustratie. Het gaat mij hier niet om de discussie welke klap wel mag en welke niet, ik wil een morele norm vastleggen. Een kind mag niet vernederd worden. "Het gaat hier niet om strafrecht waarop strenge politiecontrole komt. Wel heeft de wet meer dan een symbolische waarde. De overheid verplicht zich om ouders te wijzen op alternatieven in de opvoeding, om ze te helpen als een kind extra begeleiding nodig heeft. "Dat lijkt misschien kostbaar, maar we geven nu veel geld uit aan het einde van de keten, als er al van alles is misgegaan. Vroeg ondersteunen bij een opvoeding kan veel lijden en ellende voorkomen." De leerstoel rechten van het kind wordt gefinancierd door de Nederlandse afdeling van de Stichting Defence for Children International

Fokke Sukke hebben het niet meer 'Fokke Sukke hebben geen idee' zou wel eens de laatste Fokke Sukkebundel kunnen zijn waarom af en toe te lachen valt. Peter Breedveld Bij wijze van grap was de Fokke Sukke-cartoon op de achterkant van de NRC van 1 april getekend door Hein de K o n in plaats van het vaste Fokke Sukke-team Reid, Geleijnse en Van Tol. "Fokke Sukke zijn eindelijk weer eens om te lachen", heette die - en daarmee legde De Kort de vmger op de zere plek. Jarenlang waren Fokke Sukke de kampioenen van de 'lullige humor'.

een soort humor waar Nederlanders patent op Ujken te hebben. Bij lullige humor gaat het om gênante situaties die een gevoel van plaatsvervangende schaamte oproepen. Zelfs toen Fokke Sukke opeens beroemd werden en dagelijks in de NRC begonnen te verschijnen, bleef het niveau nog lang hoog. Zo af en toe sloop er zelfs een intelligente grap in het repertoire. Een van de hoogtepunten was de grap op 11 september 2001, de dag van de terronstische aanslagen in New York, toen Fokke Sukke - toch nooit om een woordje verlegen - volkomen sprakeloos naar de televisie staarden, zo het gevoel van de meerderheid van de WRC-lezers vertolkend. En net toen iedereen de zich plotseling manifesterende goede smaak van Reid, Geleijnse en Van Tol begon te

prijzen, kwam daar de cartoon van de volgende dag overheen. Daarop zat het gevogelte op precies dezelfde manier voor de tv, alleen bleek nu

recensie uit de tekst dat ze zo verbijsterd waren geweest omdat het Nederlands elftal zich niet voor het W K voetbal had geplaatst. D a t was nog eens lachen. Maar nu? We zien Fokke Sukke zeuren over de prijs van benzine, we zien ze zelfs verongelijkt klagen over de vergoeding voor de cartoons, want de tekenaar van Snoopy kreeg veel

meer. N o u ja, zeg! Wat hebben wij daarmee te maken? Vaak is er niet eens meer sprake van een grap, maar gewoon van een zurig commentaar op de actualiteit. Bijvoorbeeld als Fokke Sukke de jaarcijfers presenteren en dan als goed nieuws brengen dat de bestuursleden een bonus krijgen en als slecht nieuws dat de winst met veertig miljoen is gedaald. Dat is toch geen grap, lieve mensen! Dat is het gezeik van een burgerlul! Misschien komt het nog goed, maar ik zou er niet te hard op rekenen. Fokke Sukke zijn gewoon over hun hoogtepunt heen. In de laatste bundel, Fokke Sukke hebben geen idee, staat hier en daar nog een leuke grap, maar de klad zit er al flink in Reid, Geleijnse en Van Tol hebben het misschien te druk met allerlei bijzaken, zoals Fokke Sukke-

muismatten en -koekblikken. Misschien zijn ze gewoon oud geworden, misschien hebben ze het niet meer zo gezellig samen. Wie zal het zeggen? Reid, Geleijnse en Van Tol, Fokke en Sukke hebben geen idee. Uitgeverij De Harmonie, € 8,15.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen