Ad Valvas 2002-2003 - pagina 85

AD VALVAS 26 SEPTEMBER 2002

PAGINA 9

Nieuwe staatssecretaris van Onderwijs vindt dat er best minder opleidingen psychologie kunnen komen

'Als de zelfregie faalt, grijp ik in' staatssecretaris Nijs is een liberale zakenvrouw. De tucht van het bedrijfsleven past ze onverkort toe op het hoger onderwijs. 'Universiteiten moeten zich op hun sterke punten richten.'

studenten uit het kunstvakonderwijs dan voor studenten techniek? Als iemand een bovenmodaal inkomen heeft, moet de overheid dan nog bijbetalen als hij gaat studeren? Over dat soort vragen wil ik duidelijkheid scheppen." Een soortgelijke vraag is natuurlijk hoeveel een student zelf moet bijdragen aan zijn studie. "Als je een goed inkomen verwerft dankzij je studie, dan kun je ook een deel van de studiekosten terugbetalen", vindt Nijs. Zij wil het systeem van de studietaks onderzoeken, waarbij de student na zijn afstuderen een deel van zijn beurs via de belasting terugbetaalt. "Dat kan vijftig of honderd procent van de beurs zijn, of misschien helemaal niets."

Peter Hanff Bas Be eman De afgelopen tien jaar heeft Annette Nijs (40) voor Shell gewerkt, onder andere als global e-commerce manager. Ze was gestationeerd in Oman, Londen, Houston en Manilla. De zakenvrouw, ooit voorzitter van de Jongeren Organisatie voor Vnjheid en Democratie (JOVD), gaat voor de liberalen wederom de politiek in. De bestuurswetten van het zakenleven past ze onverkort toe op onderwijs. Zoeken naar win-winsituaties, minder welles-nietesdiscussies en heldere taal, dat wil ze van Shell meenemen naar de politiek. Die denktrant is in Den Haag niet gebruikelijk. T o t haar verbazing werkt 1 het ministerie van Onderwijs bijvoorbeeld nauwelijks met streefcijfers. "We moeten succesfactoren formuleren", meent Nijs, "Wanneer is bijvoorbeeld de invoering van de bachelor/masterstructuur een succes? Er stond niet op papier hoeveel procent van de opleidingen dit jaar het BaMastelsel moest invoeren. Het is tachtig procent geworden. Dat is wellicht goed, maar misschien had het honderd procent moeten zijn. Ik wil zulke criteria vaststellen, liefst samen met de instellingen." Ook eventuele topmasters gaat zij op die manier bekijken. "Eén van de criteria voor een topmaster kan zijn: heeft het bedrijfsleven iets aan iemand die de topmaster doorlopen heeft? Als dat niet het geval is, kun je misschien het bedrijfsleven inhoudelijk bij de master betrekken."

Wildgroei

_, Goed genoeg Je kunt geen hoek van onderwijsland bedenken of Nijs denkt er zakelijk over. Er komt derhalve, tegen de gewoonte in, één bekostigingsstelsel voor het hele hoger onderwijs. Bovendien geldt voor zowel hbo als wo dat sommige masters wel en andere niet bekostigd zullen worden. Of het onderscheid tussen hbo en wo dan geheel wegvalt? "Nee, universiteiten hebben natuurlijk een heel andere traditie waaruit ze kunnen putten", aldus de staatssecretaris. Natuurlijk speelt ook de inhoud van

Annette Nijs: 'Ik wil criteria voor topmasters vaststellen'

opleidingen mee. Nijs: "Er komt een nationaal accreditatieorgaan, dat strenger zal zijn dan de visitatiecommissies. Alle instellingen denken dat hun huidige curriculum goed genoeg is voor een master, maar in een aantal gevallen is dat misschien niet zo. Ik ga gedurende de rit regelmatig aan de

betrokken panijen, waaronder zeker ook het bedrijfsleven, vragen: 'Is dit goed genoeg voor een master?'" Over de gewraakte efftciency-korting voor de onderwijsinstellingen is ze op dezelfde manier duidelijk. "Ik noem het zelf altijd bezuinigingen. 'Effictency-koning' suggereert dat de

Hans Stakelbeek

universiteiten niet efficient werken, en dat is te simplistisch." Al twintig jaar wordt er op onderwijs bezuinigd. Nijs: "Dat komt doordat er geen duidelijkheid is over wat de overheid wil, kan en moet betalen. Moet de overheid tweede en derde studies betalen? Moet zij meer betalen voor

Collegegelddifferentiatie voor topmasters moet kunnen, vindt de staatssecretaris. "Als een opleiding een duidelijke meerwaarde heeft, mag je er van de student ook meer geld voor vragen. En als de overheid überhaupt topmasters wil financieren, dan komen topmasters van hbo's ook m aanmerking." NIJS, die zelf jaren bij een multinational heeft gewerkt, wil ook m het hoger onderwijs fusies vergemakkelijken. "De Inholland Hogeschool heeft nu niet optimaal baat bij zijn schaalvergroting, omdat hij bestuurlijk niet geheel mag fuseren." Daarmee zet ze het beleid van haar voorganger Loek Hermans voort. D e wildgroei aan opleidingen m het hoger onderwijs wil ze aanpakken. "Er is nu ongezonde concurrentie in de markt. Als iemand een succesvolle opleiding bedenkt, gaan anderen die meteen kopieren. Instellingen zouden zich op hun sterke punten moeten richten. Zelfregie is daarbij ongelooflijk belangrijk." Maar was het niet juist de falende zelfregie die de wildgroei aan opleidingen veroorzaakte? "Ik wil niets afdwingen als dat niet nodig is. Maar als de zelfregie faalt, dan grijp ik in. Ik geef de sector niet de gelegenheid onder zelfregie uit te komen." Ook in het wetenschappelijk onderwijs wil Nijs het aantal opleidingen terugdringen. "Er zijn nu bijvoorbeeld tien opleidingen psychologie. Dat kunnen er best vijf minder zijn. Die opleidingen hebben basiskosten die je op die manier terug kunt dringen. Als universiteiten zich op h u n sterke punten richten, krijg je beter onderwijs en beter onderzoek." (HOP)

Joodse filosofen in debat Aanstaande woensdag begint in het kader van het Studium Generale een serie lezingen over jodendom, filosofie en joodse filosofie. Aan bod komen onder anderen Hannah Arendt, Spinoza en de middeleeuwer Maimonides. Telkens is de vraag: wat deden de joden met de filosofie? En wat deed de filosofie met het jodendom van de joodse denkers? Abraham Bos Het eerste college richt de schijnwerper op de joodse denker Philo van Alexandrié. Maar dit eerste college valt een beetje uit de toon. Want het stelt ons direct voor de vraag: hebben We het over 'joodse filosofie' of over iets heel anders? Als Philo van Alexandrie (die leefde van ongeveer 15 voor <-hristus tot 50 na Christus) 'joodse

filosofie' heeft geleverd, hoe kan het dan dat hij in de traditie van het joodse denken geen enkele rol heeft gespeeld? Waarom wordt hij wel in boeken over de Griekse filosofie besproken, maar is hij in zijn eigen joodse omgeving doodgezwegen en genegeerd? Philo heeft grote invloed gehad. Maar die invloed had hij op de christelijke kerkvaders! We kunnen een dergelijke start van de serie wel legitimeren door te stellen dat we spreken over de jood Philo van Alexandrië en over zijn intensieve bemoeienis met filosofie. De enige filosofie die er was in de tijd van Philo, was Griekse filosofie. En Philo is interessant omdat hij als eerste ons geschriften heeft nagelaten waarin hij als iemand uit een heel andere culturele en religieuze achtergrond, zich diepgaand met die Griekse filosofie heeft beziggehouden. Maar was dat om daar scherpe kritiek op te leveren? O m het heidense karakter ervan aan de kaak te stellen? Nee, zeker niet. Wil Philo de Griekse filosofie vervangen door een joodse filosofie? Nee, dat ook niet. Philo is zeer onder de indruk van de Griekse filosofie. Ook al heeft hij wel bezwaren tegen sommige uitwassen

daarin, zoals het materialisme van de Epicureeërs en de vergoddelijking van de wereld door de Stoïcijnen. Philo's lijn is eigenlijk de lijn dat de ene, ware filosofie, waarvan de Grieken grote stukken hebben gekend en onder woorden gebracht, de filosofie is die G o d aan Mozes heeft geopenbaard en die Mozes heeft vastgelegd in de eerste vijf boeken van de bijbel. Als je aan Philo vroeg of hij een heel bijzondere joodse filosofie had verwoord in zijn geschriften, dan zou hij dat ontkennen. Hij pretendeert, net als Griekse filosofen vóór hem hadden gedaan, dé filosofie te presenteren. Want de filosofie is de wetenschap die de Waarheid zoekt en meedeelt. En er is maar één Waarheid. Dus kan er ook slechts één filosofie zijn. Het grappige is dat we enerzijds kunnen zeggen, dat Philo heel onaangepast is, doordat hij verdedigt dat in de joodse traditie van de geschriften van Mozes alle waarheid gelegen is. Anderzijds kun je van hem ook zeggen, dat hij zo ver is geassimileerd, dat hij geen verschil ziet tussen de Griekse en de joodse filosofie. Philo weet wel van verschil in visie en verschil in optiek of perspectief. Maar er is maar één perspectief het werke-

lijk omvattende. Het perspectief dat het ware zicht op de dingen levert. Philo wil behulpzaam zijn om dat

zicht aan zijn lezers kenbaar te maken. En hij is daarbij zo bescheiden om te zeggen dat dat het beste kan gebeuren door de bijbel te lezen en uit te leggen. Maar doordat Philo die bijbel leest en uitlegt met een bnl die hij heeft gekregen van de Gnekse filosofen, blijkt hij tenslotte de bijbel niet meer als geloofsboek te lezen, maar als filosofieboek. Dat heeft diepgaande consequenties. JVlaar dat komt in onze tijd ook voor. Emeritus hoogleraar Harry Kuitert, die altijd een theologie wenste te leveren die voldeed aan de eisen van het 'wetenschappelijk forum', las in de bijbel tenslotte ook niets meer wat voor zijn geloof interessant was. Abraham Bos is hoogleraar aan de faculteit Wijsbegeerte. De Studium-Generalereeks, die op 2 oktober begint, duurt acht weken Alle lezingen zijn op woensdag van 16 00-17.30 uur in het hoofdgebouw Informatie over zaalnummer www bezinningscentrum.nl/Studium_ Generale.

De 'Mozes' van IMichelangelo.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen