Ad Valvas 2002-2003 - pagina 147

AD VALVAS 17 OKTOBER 2002

PAGINA 15

Verbitterde mannen nnet een scherpe tong De een is geen minister geworden, de ander kan de drugs niet laten staan. In liet toneelstuk Cloaca moeten vier oude studievrienden erkennen dat ze niet zijn geworden wat ze ooit hadden gedacht. Annemieke Bosman De gemiddelde academicus is de ruis in zijn hoofd kwijt zodra hij zijn bul op zak heeft. Want, voor het geval de verantwoordelijke staatssecretaris meeleest: droge feiten, daar doen we het dus niet voor. Studeren draait niet om kennis, maar om vrienden, om leven! In ieder geval zolang we jong zijn, en mooi, ambitieus en megalomaan.... Cloaca, het nieuwe stuk van gezelschap Het T o neel Speelt, verbeeldt de band tussen vier oude studievrienden op twee manieren. Niet alleen heeft scenarioschrijfster Maria Goos het als thema voor haar 'wrange komedie' gekozen, ook in het echt zijn de hoofdrolspelers oude bekenden van elkaar: Gijs Scholten van Aschat, Pierre Bokma en Peter Blok hebben samen op de toneelschool in Maastricht gezeten, om vervolgens over verschillende gezelschappen uit te waaieren. Met Jaap Spijkers staan ze nu, voor het eerst sinds ze een jaar of twintig geleden de opleiding afrondden, weer samen op de planken en dat op zichzelf is al een reden om naar de Stadsschouwburg te gaan. Want het is niet alleen een buitenkansje om vier topacteurs tegelijk aan het werk te zien, je bent heimelijk ook benieuwd of deze grote mannen, oude vrienden of niet, wel samen op één podium passen. Het verhaal is dat van de midlife-man: precieuze Pieter, botte Maarten, ambitieuze Joep, manische Tom, ieder afzonderlijk is op een punt in zijn

Je k u n t er e x p e r i m e n t e r e n m e t b a k poeder e n m e t e n welk liefdestype je bent. Z e k e r tijdens d e w e t e n schapsweek is N e m o , h e t m u s e u m over w e t e n s c h a p en t e c h n o l o g i e , een b e z o e k w a a r d . Shirley Haasnoot Als je een cake bakt, heb je bakpoeder nodig. Want door dat poeder komt gas vrij, waardoor de cake rijst. In Nemo's Wonderlab kun je onderzoeken hoe dat gebeurt. Trek een witte jas aan, meng azijn met bakpoeder en zodra het azijnzuur met het zuiveringszout uit het bakpoeder reageert, ontstaat er gas dat zelfs een ballon kan opblazen. Vu-studente scheikunde Wendy Gaan (23) brengt een klein meisje in een veel te grote scheikunde-

Pierre Bokma, Peter Blok, Jaap Spijkers en Gijs Scholten van Aschat staan voor het eerst in twintig jaar weer samen op één podium leven gekomen waarop hij onder ogen moet zien dat er minder van hem terecht is gekomen dan hij in zijn jeugdige overmoed ooit van zichzelf zou hebben gedacht. De één hoopt op een belangrijke ministerspost, maar moet het doen met 'een staatssecretariaatje cultuur', de ander ziet zichzelf als een succesvol jurist, maar kan de drugs niet laten staan, de theatermaker vindt zijn werk van de afgelopen decennia bij nader inzien hol gedoe en de schrikachtige gemeenteambtenaar Pieter dreigt op te draaien voor kunstroof, terwijl hij dacht de zaken zo handig te hebben aangepakt.

Ironisch genoeg komen de mannen tot hun droeve zelfinzicht terwijl ze eigenlijk opbouwend bezig zijn: ze proberen namelijk met elkaar hun vriend Pieter voor de ondergang te behoeden. Maar wat begint als een gezamenlijke onderneming, eindigt in een struggle for life.

Vileine dialogen Dat deze verbitterde-mannen-thematiek niet ontaardt in Youp van 't Hek-achtig getier ('vroeger liftten we elk weekend naar Parijs!'), hebben

we te danken aan de gevatte en soms heerlijk vileine dialogen van scenarioschrijfster Maria Goos. Uit haar alom geprezen televisieseries Pleidooi en Oud geld werd al duidelijk dat ze personages van vlees en bloed weet neer te zetten, maar dan met een scherpte van tong die je jezelf zou toewensen in pijnlijke situaties. Voor toneel schrijft ze eigenlijk niet anders. Of, zoals ze ooit in een interview over haar werkwijze zei: "Ik kan me er echt over verkneukelen wat ik ze nou weer voor vreselijks zal laten zeggen." Hoewel Cloaca een tragisch verhaal vertelt, heeft Goos haar stuk niet voor niets een 'wrange komedie' genoemd. De hoofdrolspelers nemen hun eigen neergang zo op de hak, dat je je soms in je lach verslikt als je bedenkt wat ze eigenlijk zeggen. Daarmee heeft Goos overigens ook een bepaalde onevenwichtigheid gecreëerd: het einde, dat met recht tragisch genoemd kan worden, volgt wel erg abrupt op de ironische toon van het voorafgaande. Goos heeft haar stuk mooi willen afronden, maar misschien was het beter geweest om aan de fantasie van de toeschouwer over te laten hoe de vrienden uiteindelijk uit elkaar gaan. Want dat dat staat te gebeuren, is vanaf scène één al wel duidelijk. De vriendschap in het echt, die van de acteurs, is ongetwijfeld een minder kil lot beschoren dan die van hun personages. Want al zijn ze bijna allemaal de coryfee van hun eigen gezelschap (geweest), ze geven elkaar op het toneel de ruimte, zonder dat al dat talent samen oorverdovend wordt. Bokma weet te ontroeren als de homoseksuele Pieter, Scholten van Aschat is hilarisch als opportunistische schoft, Blok zet een overtuigende man-ophet-randje neer en Spijkers zou je echt niet met je dochter vertrouwen. Geen gekissebis in de kleedkamer dus, na afloop. Cloaca, door Het Toneel Speelt, Stadsschouwburg, Leidseplem 26. T/m za 19 oktober, daarna weer van 14 t/m 23 november. Toegang van € 11,50 (met cjp) tot € 23,- Reserveren: 6242311 ofwww.stadsschouwburgamsterdam.nl.

Reageer Jij op een naakte, harige man? jas naar de tafel waar bakjes en ballonnetjes klaarliggen. Naast haar studie werkt Gaan al twee jaar ieder weekend in het Nemo-lab waar een groot aantal proefjes is ontwikkeld door vu-stagiairs. Science is fun, lijkt de filosofie achter N e m o , het museum over wetenschap en technologie op de Amsterdamse IJtunnel. Het groene, dromerige gebouw van de Italiaanse architect Renzo Piano lijkt van binnen dan ook nauwelijks op een gewoon museum met vitrines en tekstbordjes. Op de verschillende verdiepingen zijn spellen en tests, films en theatervoorstellingen, waarbij het publiek een actieve rol speelt.

Een serene rust heerst vooral bij het sociale-psychologiegedeelte 'Reis door de geest' op de vierde verdieping, waar studenten, scholieren en volwassenen bezig zijn met verschillende testjes. Je kunt je intelligentie meten, uitzoeken welk 'liefdestype' je bent en nadenken over groepsgedrag en leiderschap. Je emoties meet je met een soort leugendetector, die aangeeft of je het sterkst reageert op een harige naakte man, een dode muis in een muizenval of een opengesperde krokodillenbek. Soms wordt het allemaal een beetje te ingewikkeld, zoals bij de tentoonstelling 'Een reis door de genen'. Hoe het

precies zit met DNA en chromosomen is zo complex dat de tentoonstellingsmakers zich beperken tot sterke simplificatie. Dat is niet erg zolang de informatie blijft kloppen, maar op de vrolijk gekleurde tekstbordjes staan verschillende fouten. Niet alle cellen hebben een kern en je DNA zit niet óp 46 chromosomen - het bestaat daaruit. Discussies over ethische kwesties rond DNA-onderzoek, waarvoor Nemo de uitgelezen plek lijkt, blijven achterwege. Verrassend mooi is wel de 3D-film over cellen en celsplitsing, waarin hormonen onder een stemmig muziekje door de celwand heengaan. Maar het allermooiste van N e m o is

het enorme dakplein op de vijfde verdieping, waar de stad aan je voeten ligt: de tientallen torens van de oude binnenstad, de boten in het IJ en de imposante Sint Nicolaaskerk tegenover het Centraal Station. Het doffe geraas van de auto's die de tunnel inrijden, hoor je nauwelijks boven de wind uit. Tot en met 23 oktober is het wetenschapsweek. Informatie hierover: www.weten.nl. Nemo, Oosterdok 2, Amsterdam. Toegang € 9,-, studenten € 7,-, cjp € 6,-. Openingstijden in de herfstvakantie dagelijks van 10.00-17.00 uur, buiten de vakanties op maandag gesloten. Info: tel 0900-9191100 ofwww.e-nemo.nl.

Voor 50 euro boeken

De keuze van poekoelanvechtster Esther Nijland Om de andere week laat M Valvas iemand voor 50 euro winkelen bij de VU Boekhandel. Deze week Esther Nijland (21), studente oudheidkunde en archeologie en beoefenaar van de vechtsport poekoelan. _Sven Daverveld Onlangs gaf Ester Nijland nog een spectaculaire poekoelandemonstratie in het Frans Otte Stadion in Amsterdam-Zuid. In de boekhandel zoekt ze allereerst boeken over deze vechtsport, s sierlijke bewegingen combineert Met hard-tegen-hard vechten, maar helaas, die zijn er niet. Dan maar iets over de klassieke oudheid. "Toen ik het gymnasium in Zwolle Volgde, wist ik al dat ik oudheidkunJje Zou gaan studeren", vertelt Nijland. Nu doe ik er nog een studie archeolo8ie naast." Nijland kiest voor Ovidius'

Metamorphosen ( € 13,60). "Misschien is het een beetje afgezaagd omdat iedereen deze klassieker wel wil hebben, maar hij hoort gewoon in mijn boekenkast." Nijland leest trouwens geen literatuur om erover na te denken en te filosoferen. "Ik lees gewoon omdat ik het leuk vind." Ook met De goddelijke komedie van Dante Alighieri ( € 20,90) is ze erg in haar nopjes. Het boek stond al een tijdje op haar verlanglijstje. "Hoogstaande literatuur. Het is Italiaans en aangezien ik in februari in Italië wil gaan studeren, vind ik dat ik de beste Italiaanse literatuur gelezen moet hebben voordat ik in Bologna aankom." Tenslotte kiest de studente The complete plays ( € 13,65) van Christopher Marlowe. "Alle toneelstukken van Marlowe zijn verzameld in dit boek", legt ze uit. "Ook Doctor Faustus staat erin, dat verhaal vind ik echt geweldig. Het gaat over Faust die zijn ziel aan de duivel verkoopt. Op een gegeven m o ment slaat zijn laaste uur - the clock strikes eleven - en dan weet Faust dat de duivel hem komt halen." Nijland houdt erg van de stijl van Marlowe. "De wanhoop spreekt letterlijk uit de woorden. Daarnaast heb ik

iets met toneelstukken. Een roman leest vanzelf, maar bij het lezen van een toneelstuk word je gedwongen om nog geconcentreerder te zijn. Als je maar een beetje voor de vuist wegleest, ben je

halverwege de draad kwijt. Doordat ik dus gedwongen ben aandachtig te lezen zie ik het toneelverhaal in de vorm van beelden aan me voorbijkomen. Het is dan net een film."

De bestverkochte boeken van de VU Boekhandel Fictie: Donna Tartt, De kleine vriend

Non-fictie: Bas Haring, Kaas of de evolutietheorie

ingezonden mededeling

Aanbieding!

Symbolen in de bijbel van € 46,30 voor € 37,50

Esther Nijland

Maria Koelewijn

vu Boekhandel

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen