Ad Valvas 2002-2003 - pagina 483

AD VALVAS 8 MEI 2003

PAGINA 1 1

Flylady: soppen voor een beter zelf Verbeter je leven door je huishouden aan te pakken. Dat is de boodschap van Flylady, de Amerikaanse website waar Els Jacobs toevallig op stuitte tijdens haar postdoc-onderzoek. Jacobs bestudeert het fenomeen nu twee dagen per week "als een uit de hand gelopen hobby". Floor Bal Flylady, wat is dat voor een site? "Het IS een soort cyberfamilie met aan het hoofd de vijftigjarige flylady Maria Cilley. D e groep bestaat sinds december 1999 en heeft ongeveer honderzestigduizend leden in veertig verschillende landen. Cilley geeft adviezen voor het huishouden, maar af en toe geeft ze ook tips om je leven te verbeteren. Leden -woTdsn flybabies genoemd." En het nut van de groep is...? "Een onopgeruimd huishouden is een spiegel van je ziel - dat is het achterliggende idee. Als je kasten een chaos zijn, is het in je hoofd ook een chaos. Troep in je huis is onnodige ballast die voor negatieve emoties zorgt. Door op te ruimen raak je die kwijt." Hoe helpt Flylady daarbij? "Er zijn een aantal regels waaraan je je moet houden. Zo mag je niet klagen. Je moet je ook elke ochtend meteen helemaal aankleden, tot en met schoenen. Daarna moet je je bed opmaken en het aanrecht poetsen. Vooral dat laatste is erg belangrijk. Een schoon aanrecht werkt volgens Flylady namelijk als een soort olievlek; je zet er geen vuile afwas op, dus ruim je je volle afwasmachine uit. "Daarnaast krijg je de hele dag door mailtjes. D e eerste soort zijn herinneringsmailtjes waarin de flylady je bijvoorbeeld vraagt of je al oefeningen gedaan hebt. T e n tweede krijg je testimonials, mailtjes waarin vrouwen getuigen van de positieve veranderingen in h u n leven sinds ze flybaby zijn. Het derde soort zijn opdrachten en tips als: besteed een halfuur liefdevol met je gezin." Waar haalt Flylady die tips vandaan? "Zelf zegt ze dat ze die door haar 'midnight editor' ingefluisterd krijgt. Ze suggereert dat het een soon god is. Er zitten christelijke elementen in. En dat is voor mij als religieus antropoloog erg interessant. Vooral omdat haar teksten zich ontwikkelen van impliciet religieus tot expliciet religieus." Ze verdient er zeker lekker mee. "In eerste instantie helemaal niet. Pas sinds

Christiaan Krouwels

Onderzoekster Eis Jacobs is gefascineerd door de sclioonmaalc- en opruimdrift van de Fiyiadies vorig jaar verkoopt ze ook dingen als plumeaus van struisvogelveren en kalenders waarop je met stickertjes een weekindeling kunt maken. Ook heeft ze een boek geschreven dat Sinkreflections heet. Zo langzamerhand wordt het ook financieel aantrekkelijk voor haar." Kunnen al die 'flybabies' dat zelf niet meer, schoonmaken? "IVlensen hebben tegenwoordig zulke drukke levens dat ze hulp nodig hebben om alle facetten op orde te krijgen. Bovendien hebben vrouwen van nu vaak moeders die ook werkten. Zij hebben niet meer geleerd dat maandag wasdag is." Wérkt dat hele Flylady-plan ook? "Ja, ik kan niets anders zeggen. Veel leden zijn vrouwen met psychische problemen, een slecht

huwelijk of overgewicht. Als je die getuigenissen leest, zie je dat ze vaak op een dood spoor zijn beland. Het voordeel van Flylady is dat het gratis is en dat je niet ergens heen hoeft. Je krijgt gewoon dagelijks die mailtjes thuis. Bovendien krijg je als flybaby het gevoel dat je niet de enige bent die deze problemen heeft. Bovendien geeft de site praktische oplossingen." Het lijkt wel een sekte... "Tja, maar het is allemaal op basis van vrijvsdlligheid. Onder elke mail staat hoe je je kunt afmelden. Maar als je een lange tijd die mailtjes krijgt, doet het wel iets met je. Als iemand vijf keer per dag vraagt of je je bureau al opgeruimd hebt, denk je wel 'waarom ook niet'." En die flybabies veranderen niet in robotachtig-per-

fecte huisvrouwen, zoals in 'The Stepford Wives'? "Het is zeker niet de bedoehng dat je als een bezetene door je huis gaat. Je mag ook niet langer dan vijftien minuten per dag in een schoonmaakzone werken. Want als je een kast perfect wilt opruimen, kost je dat drie uur en dan heb je er al geen zin meer in." Feministes zijn zeker razendenthousiast? "De website trekt bijna uitsluitend vrouwen - 99,8 procent -, maar Flylady ontkent dat ze vrouwen weer achter het aanrecht wil krijgen. In haar mailtjes schrijft ze vaak dat goed voorbeeld goed doet volgen en dat man en kmderen vanzelf ook meewerken als ze het schone huis zien. Helaas blijkt dat niet zo te werken. Er zijn mannen die de extra activiteit van hun vrouw aangrijpen om zelf minder te gaan doen."

Van roze wolk naar vlokkentest Onbezorgd zwanger zijn is niet meer van deze tijd. En een gehandicapt kind al helemaal niet. Dat is de verontrustende boodschap van de vu-podium-bundel 'Kind naar keuze'. Anne Pek Hadden zwangeren vroeger alleen last van misselijkheid, tegenwoordig wacht ze een heel scala aan kwalen: bekkeninstabiliteit, zwangerschapsjeuk, stnae... En dan word je als moderne vrouw ook nog eens belast met de mogelijkheid - nee, de morele plicht om je ongeboren kind op allerlei engs te laten checken. Echo's, bloedonderzoeken, vruchtwaterpuncties: je uitdijende lijf wordt van alle kanten door medische high-tech belaagd. Zodat je niet alleen van je roze wolk wordt gestoten, maar als het even tegenzit ook nog voor de keus wordt gesteld of )e dit mongoloïde of anderszins 'abnormale' kind wel vsdlt. Hoewel, van een keuze kun je eigenlijk al niet eens meer spreken: zwangerschapsafbreking is in zo'n geval al haast de norm. En de nazorg mag in dat geval dan beter zijn dan wanneer je toch mocht kiezen voor je kind-met-vlekje, zo'n late abortus zadelt je wel op met een levenslang trauma. Al met al

mogen we jaloers zijn op onze moeders, die negen maanden lang in zalige onwetendheid mochten broeden. Dat hjkt, ietwat gechargeerd, de boodschap van Kind naar keuze: Naar een nieuwe eugenetica? Deze onlangs verschenen bundel biedt een schriftelijk vervolg op de symposia die VU-podium eind 2001 organiseerde naar aanleiding van het advies van de Gezondheidsraad om voortaan alle zwangere vrouwen de gelegenheid te geven zich te laten screenen op een verhoogde kans op een een kind met een open ruggetje of het syndroom van Down. Komen we zo niet uit bij een nieuwe eugenetica, die ten koste gaat van 'bestaande' gehandicapten?, zo vroegen VU-podiummedewerkers Carla Hillekens en Koos Neuvel zich af.

Deprimerend Resultaat is nu dus een bundel waarin medici, biologen, theologen en 'ervaringsdeskundigen' hun licht laten schijnen over de ethische aspecten van prenatale diagnostiek. En die zijn, zo is de overheersende mening, verontrustend. Zo vertellen ouders van mongooltjes dat ze op straat door wildvreemden worden aangesproken op het feit dat ze zo'n 'ongelukkig' kind op de wereld hebben gezet en spreekt VU-hoogleraar Hans Reinders zelfs de vrees uit dat "in de toekomst in preventie van gehandicapt leven meer geld wordt gestoken dan in het realiseren van aanpassingen voor gehandi-

capten opdat zij maatschappelijk beter kurmen functioneren". Dat is inderdaad een deprimerend vooruitzicht. Als lezer ben je dan ook een moment haast opgelucht als je elders in de bundel leest dat er tegenover al die in de moederschoot

recensie gesmoorde 'ongelukkigen' een toename staat van door andere oorzaken gehandicapte kinderen. Ivf-baby's bijvoorbeeld, die relatief vaker met een afwijking ter wereld komen, en veel te vroeg geboren kinderen die met veel kunst-en-vliegwerk in leven gehouden worden. Gehandicapten zullen er dus altijd wel zijn, en daarmee blijft hopelijk ook het maatschappelijke besef overeind dat zij alle zorg verdienen. Hoewel, overeind blijven? Zo groot is dat zorgbesef momenteel helemaal niet, te oordelen naar de in deze bundel aangehaalde ervaringen van (ouders van) gehandicapten. Waarmee de samenstellers je op de terechte en inderdaad maar weinig gehoorde vraag brengen of het eigenlijk wel de handicaps zélf zijn die voor het grootste leed zorgen. Zoals Jet Isarin - die zelf een gehandicapt kind heeft en aan de VU promoveerde op een onderzoek naar de relatie tussen moeders.

deskundigen en gehandicapte kinderen - in haar bijdrage schrijft: "Gebrekkige voorzienmgen, overbelaste, onbegrijpende of botte deskundigen kunnen het leven van gehandicapten en hun ouders danig verzuren." Al met al biedt Kind naar keuze veel stof tot overdenken, ook - juist - voor voorstanders van prenatale diagnostiek. Bovendien is het vlot geschreven, zonder al te veel storende terminologie. Toch valt er wel wat op aan te merken. Zo suggereren de meeste bijdragen dat een uitgebreide echo en bloedonderzoek in Nederland al standaard zijn, terwijl dat beslist nog met het geval is; het zwangerschap-is-geenziekteverhaal voert hier onder artsen en verloskundigen nog steeds de boventoon. Dat maakt dat je behoefte krijgt aan keihard cijfermateriaal - hoe staat het in ons land dan precies met het aantal vlokkentests en vruchtwaterpuncties, het aantal zwangerschappen dat op grond daarvan wordt afgebroken en het aantal kinderen dat hier jaarlijks nog met een 'te voorkomen' afwijking worden geboren? Kortom, zijn we hier wel écht zo hard op weg "naar een nieuwe eugenetica"?

Baas in eigen buik Een tweede bezwaar is dat in de bundel wel erg sterk de stem overheerst van de mensen die vinden dat vrouwen in bescherming genomen moeten worden tegen een "te vanzelfsprekend" aanbod van prenatale diagnos-

tiek, omdat die soms kan leiden tot de "tragische keuze" tussen abortus van een gewenst kind en geboorte van een gehandicapt kmd. In de bundel komt alleen een vrouw aan het woord die "argeloos het advies van de verloskundige opgevolgd" had, zwanger bleek van een mongooltje, na veel gewetensstrijd tot zwangerschapsonderbreking besloot en daar nu nog problemen mee heeft. Voor het evenwicht m de bundel zou het goed zijn geweest als de samenstellers ook een 'ervaringsdeskundige' aan het woord hadden gelaten die bewust koos voor screening van haar ongeboren kind en na een negatieve uitslag weloverwogen tot zwangerschapsafbreking besloot. Zulke vrouwen bestaan ook, en het is op z'n minst twijfelachtig dat anderen hen die keuzevrijheid liever zouden onthouden omdat die wel eens "traumatiserend" zou kunnen zijn. Alsof ieder moeilijk besluit per definme traumatiserend (woordmflatie!) is, alsof de baas-in-eigen-buikstrijd nooit heeft plaatsgevonden. Al maakt dit laatste bezwaar ook duidelijk dat Hillekens en Neuvel een boek hebben afgeleverd dat flink tot discussie uimodigt. Precies waar het VU-podium voor bedoeld is dus, en in die zin is Kind naar keuze zonder meer geslaagd. Carla Hillekens en Koos Neuvel (red.), Kind naar keuze: Naar een nieuwe eugenetica? Uitgeverij Meinema, 180 biz., € 14,75

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen