Ad Valvas 2002-2003 - pagina 227

VALVAS 5 DECEMBER 2 0 0 2

PAGINA 7

Het gemeenschappelijke studieverleden van Balkenende, Zalm, Bos en Rouvoet

De VU-factor op het Binnenhof Is het toeval dat oud-VU-studenten het zo goed doen in de politiek? Feit is dat de lijsttrekkers van CDA, PvdA, VVD en de Christenunie aan de VU hebben gestudeerd. 'De heren hebben een goede keuze gemaakt.'

Peter Breedveld en Weimoed visser De opkomst van de vu-politicus valt te rijmen met een nieuwe behoefte aan ideologisch denken, meent vu-politlcoloog Jan Verhoogt. Pim Fortuyn begon ermee. "En nu zie je dat alle partijen zich weer op principes profileren." Verhoogt ziet bij Bos, Balkenende en Rouvoet een grotere affiniteit met ideologische zaken dan bij hun voorgangers. Hij sluit niet uit dat dat te maken heeft met hun vu-verleden. "Hier is behalve voor harde wetenschap ook aandacht voor levens-

Het meest VU

beschouwing. Alleen al van die sfeer kun je iets meekrijgen." Zalm, signaleert de politicoloog, verandert van de raspragmaticus die hij onder Paars was, tot een ideologisch gekleurde liberaal. De christelijke traditie van maatschappelijke betrokkenheid ziet Verhoogt vooral bij Bos, Rouvoet en Balkenende. "Bos zit bij de PVdA, maar heeft veel van de christelijke sociale betrokkenheid. Balkenende stamt duidelijk uit de gereformeerde traditie; zijn stijl van denken Is heel normatief. Hetzelfde geldt voor Rouvoet." Uiteraard is het hoge vu-gehalte onder de lijsttrekkers ook collegevoorzitter Wim Noomen niet ont-

Arbeidsethos

gaan. "De heren hebben een goede keuze gemaakt", verklaart hij tevreden. De vu-factor zit hem wat Noomen betreft in 'een charmante onverzettelijkheid, parmantigheid en betrokkenheid'. Trots wil hij zichzelf niet noemen. "IVIaar het is wel leuk om af en toe te kunnen zeggen: 'Zeg, wist jij dat de premier aan de vu heeft gestudeerd?"' Noomen mijmert al over een onderzoek naar de vucultuur in het landsbestuur. "Als hypothese zou ik dan formuleren: de betrokkenheid bij mens en samenleving is groter naarmate men zich meer met de vu dan met de partij verbonden voelt."

Bijbelse principes

Nooit rood staan

Weetjes Pasar Plaatsen van criminaliteit, vervuiling en verkeersopstoppingen zijn de West-Javaanse lokale markten^ of pasars, volgens de Indonesische overheid. Sociologe Ramalis Subandi Prihandana meent echter dat de pasar een godsgeschenk is. Ontslagen werknemers vinden er als zelfstandige ondernemer een plek, mensen wier inkomen is geslonken, vinden er goedkope kwaliteitsprodukten en voor de lokale overheid is de pasar een rijke bron van inkomsten door belastingen. Ze is bovendien een belangrijke schakel tussen stad en platteland, en een ontmoetingspunt van mensen-, goederen- en informatiestromen. De pasar is dus cruciaal voor de economische ontwikkeling van de regio en de overheid zou meer moeten doen om de ontwikkeling van pasars te stimuleren, stelt Ramalis in haar proefschrift. (PB)

Ovei^ewicht Ruim dertig procent van de Nederlanders is te zwaar. Hierdoor komt ook ouderdomssuikerziekte steeds vaker en op steeds jongere leeftijd voor. Promovendus Stephan Bakker heeft ontdekt hoe overgewicht kan leiden tot ouderdomsdiabetes. Dikke mensen hebben verhoogde vetzuurconcentraties in hun bloed en in weefsels, waaronder de eilandjes van Langerhans in de alvleesklier. In deze eilandjes bevinden zich de cellen die insuline maken, een hormoon dat het glucosegehalte in het bloed regelt. Als nu de vetzuurconcentraties in de cellen te hoog is, wordt de productie van zuurstofradicalen bevorderd en deze zijn op h u n beurt weer betrokken bij het natuurlijke verouderingsproces. De capaciteit van de eilandjes van Langerhans neemt sneller af dan tijdens normale veroudering, er wordt te weinig insuline aangemaakt en men krijgt ouderdomssuikerziekte. (YN)

Misbruik

Jan Peter Balkenende (CDA)

Wouter Bos (PvdA)

André Rouvoet (CU)

CDA-li)sttrekker Jan Peter Balkenende woonde als student op Uilenstede. "Ik had een leuke eenheid en heb er met plezier gewoond", vertelde hij eerder in een interview. Later zat hij jarenlang voor het CDA in de gemeenteraad van Amstelveen. Zijn studies geschiedenis en rechten (1974-1982) aan de VU zijn vormend voor hem geweest, evenals zijn tijd bij het CDJA en het vu-corps. "Juist de nevenactiviteiten zijn belangrijk. Ik ben niet cum laude afgestudeerd, maar heb mij in mijn studietijd maatschappelijk en persoonlijk kunnen ontwikkelen." Balkenende is het meest v u van alle vier de lijsttrekkers. Afkomstig uit een maatschappelijk betrokken gereformeerd Zeeuws gezin - zijn moeder zat tot afgelopen jaar in het bestuur van de vu Vereniging - studeerde en promoveerde Balkenende aan de v u en werd hij hier in 1993 hoogleraar. T o t vlak voor de afgelopen verkiezingen doceerde hij het vak christelijk sociaal denken. Zijn denkbeelden, zijn taal en 2i)n uiterlijk zijn doordesemd van de vu-sfeer. En ook nu hij geen tijd meer heeft om contact te houden met de Wetenschap, is zijn vu-netwerk belangrijk voor hem. Balkenende maakt er geen geheim van dat het gedachtegoed van Abraham Kuyper hem heeft gevormd. "Ik beschouw Kuyper als inspiratiebron en ben al sinds mijn studie geschiedenis door hem gefascineerd. Ik vind het dan ook een compliment als mensen mij met hem vergelijken."

Het arbeidsethos is het voornaamste wat pvdA-lijsttrekker Wouter Bos nog over heeft van het calvinisme. "Dat harde werken en altijd maar woekeren met je talenten. Dat zou ik zelf soms graag eens anders willen", verzucht hij aan de telefoon, als hij om kwart voor elf 's avonds uit zijn werk naar huis njdt. Bos studeerde van 1981 tot 1988 politicologie aan de vu. Hij herinnert zich van zijn studententijd de vele debatten met medestudenten. "Daarin was ik vaak linkser dan de rest. D a t heeft mij gescherpt voor argumenten uit de christelijke hoek. Als ik op de UVA had gestudeerd, was ik waarschijnlijk rechtser dan de rest geweest. Dat bepaalt wel je denken." Zijn protestants-christelijke achtergrond is volgens Bos belangrijk geweest voor zijn ideologische vorming en sociale betrokkenheid. "In dat opzicht voel ik me verwant met Balkenende en Rouvoet, die ook politiek bedrijven vanuit hun ideologie." Met Gerrit Zalm voelt hij niet een band als vu-jongens onder elkaar, hoewel ze twee jaar lang intensief samenwerkten, Zalm als minister en Bos als staatssecretaris van Financiën. "Zalm heeft nooit laten merken dat ideologie bij hem een rol speelt." Een bewuste keuze was de v u destijds trouwens niet. "Mijn vader had ook politicologie gestudeerd aan de vu en het was logisch dat ik ook naar de vu zou gaan. Ik heb er niet zo over nagedacht." Dat de oud-vu-studenten het momenteel zo goed doen, noemt Bos 'een kwestie van toeval'.

Wat André Rouvoet, lijsttrekker van de Christenunie, opvalt bij zijn medevu-lijsttrekkers Balkenende, Zalm en Bos: "Ze hebben alledrie een geserreerde manier van denken en debatteren, niet dat hapsnap, van de hak op de tak springen dat kenmerkend is voor veel andere collega's in de Tweede Kamer. Of dat iets met de v u te maken heeft? Dat mag de v u hopen." Rouvoet studeerde van 1981 tot en met 1986 rechts- en staatsfilosofie aan de v u . Van de vorming die hij hier kreeg, heeft hij nu veel profijt, vindt hij zelf. "Aan de v u heb ik geleerd om zaken op een structurele wijze te benaderen. Ik kan kan zo namen van docenten en colleges noemen die een enorme invloed op me hebben gehad. Professor van Eikema Hommes, bijvoorbeeld, die het college encyclopedie der rechtswetenschap gaf En professor Prins, van staatsrecht. Die leerde ons de werkelijkheid te analyseren, onderliggende verbanden te zoeken. Dat is bagage die ik altijd bij me h e b . " In de manier waarop Jan Peter Balkenende en Gerrit Zalm vasthouden aan hun principes, herkent Rouvoet een zekere gereformeerdheid, die ook aan de vu nog heerst. "Ik heb dat zelf ook, ik wil vanuit de bijbelse principes politiek bedrijven." Bij Wouter Bos heeft hij dat nog niet gezien. "Maar met hem heb ik ook nog niet zo vaak gedebatteerd."

Gerrit Zalm (VVD) VvD-lijsttrekker Gerrit Zalm, onder Paars minister van Financiën, kon in zijn studententijd al goed met geld omgaan. Hij kan zich niet herinneren dat hij ooit rood stond. "Ik had altijd allerlei vakantiebaantjes in de minbouw, tomaten plukken, bonen wieden. Daarmee betaalde ik mijn studie, heel m o d e m eigenlijk." Zalm studeerde economie aan de vu tussen 1969 en 1974. "Ik wilde bedrijfseconomie studeren, maar door de inspirerende professor algemene economie veranderde ik van gedachten. De algemene economie heeft mijn denken en mijn levensloop bepaald. Ik begon me te interesseren voor overheidsfinanciën en werd liberalist." Zalms keuze voor de vu lag in de lijn van zijn opvoeding; zijn ouders waren lid van de hersteld apostolische zendingskerk, een steng protestantse splintergemeente. Zalm is niet meer gelovig, maar naar eigen zeggen speelt de erfenis van Kuyper nog wel een rol. "Tijdens de algemene beschouwingen maakte ik in een opmerking aan Balkenende nog een verwijzing naar de bijbel. Met hem voel ik m dat opzicht een band, meer dan met iemand als Wouter Bos." Ook in Zalms netwerk is de vu-factor belangrijk: met negen andere vu-economen gaat hij maandelijks eten. Ze noemen zich het Kuyper-genootschap. Het huidige politieke succes van oudvu-studenten is volgens Zalm niet alleen toeval. "Het heeft misschien te maken met het onderwijs aan de vu. De v u is niet heel wetenschappelijk georiënteerd, eerder maatschappijgericht. Misschien is dat een reden waarom mensen in de politiek belanden."

Seksueel misbruikte jonge kinderen lijken doorgaans een andere seksuele kennis te hebben dan hun leeftijdgenootjes die niet misbruikt zijn. Zo scoren zij minder goed als hen plaatjes worden voorgelegd van blote kinderen en hun wordt gevraagd naar de functie van bijvoorbeeld 'een piemel'. Terwijl niet-misbruikte kinderen meestal 'plassen' antwoorden, komen misbruikte kinderen vaker met vreemde of ontwijkende antwoorden. Ook al mogen hier nooit te snel conclusies aan verbonden worden, toch vertellen de afwijkende reacties van de misbruikte kinderen wel degelijk iets over hun seksuele ervaringen. Dat stelt psychologe Anita Hulsebosch die een instrument onderzocht waarmee seksueel misbruik bij kinderen van drie tot zes kan worden bekeken. Zij vergeleek de antwoorden van 24 misbruikte kinderen met 24 nietmisbruikte. Het instrument moet nog verder worden ontwikkeld. Hulsebosch kreeg voor haar onderzoek de scriptieprijs van de faculteit Psychologie en Pedagogiek. (YN)

Depressie Mensen die depressief zijn of een verhoogde kans hebben op een depressie, hebben ook een grotere kans op hart- en vaatziektes. Dat komt mede doordat depressieve mensen vaak ouder zijn, een hogere bloeddruk hebben en meer roken. Vooral depressieve vrouwen roken meer. Mireille van den Berg concludeerde dat na onderzoek bij geziimen uit het Nederlands Tweelingen Register. Ze selecteerde gezinsleden die óf heel veel op elkaar leken, óf juist sterk verschilden in hun angst en depressie. Zij werden uitgebreid geïnterviewd en gedurende 24 uur werden cardiovasculaire en endocriene metingen bijgehouden. Het precieze mechanisme achter de relatie tussen depressie en hart- en vaatziektes, is nog niet bekend. (YN)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen