Ad Valvas 2002-2003 - pagina 106

"Wie je bent en w a t j e van dingen vindt, wordt belangrijli door de onderzoelismethode" l e i r a i t u r e l e antropologie nog altijd associeert met professor Prikprak, die bij zijn 'stam' in een a r m land onder e r b a r m e l i j k e omstandigheden een m o n o g r a f i e samenstelt, k o m t bedrogen uit. Antropologen doen hun a f s t u d e e r o n d e r z o e k t e g e n w o o r d i g ook in multicultureel Nederland en niet zelden via de Wetenschapswinkel. Edien Bartels, regelmatig stage- en afstudeerbegeieider van studenten Culturele Antropologie en Maatschappelijke V r a a g s t u k k e n en Beleid, ziet daar het nut wel van i n . "Een belangrijk voordeel van de Wetenschapswinkel IS dat er ook iets met je onderzoek gedaan kan wor den Het belandt anders meestal in het archief of bibliotheek Het idee achter de Wetenschapswinkel is dat non profitorganisaties ook iets aan je resultaten hebben", aldus Bartels , Doordat de Wetenschapswinkel be middelt tussen onderzoekvragers en studenten, zien studenten het soms ook als een eenvoudige manier om aan een afstudeeronderwerp te komen Het voordeel voor de'luie student' is echter gering, vindt Edien Het komt voor, maar ik ben daar geen voorstander van Je studeert af op dat onderwerp, dus je wordt een specialist Ik vind dan wel dat je specialist moet worden omdat je iets echt leuk en interessant vindt, met omdat het toevallig voorhanden is Veel cultureel antropologen komen terecht bij vluchtelingen- of minder hedenorgamsaties Het doen van on derzoek in zo'n werkveld toont een belangrijk verschil tussen beta en gammawetenschappen, vindt Bartels Een cultureel antropoloog neemt zichzelf als onderzoeksinstrument mee Participerend observeren is bin nen de antropologie een belangrijke onderzoeksmethode Wie je bent, wordt daardoor belangrijk Dat kan

op problemen stuiten, die je bij andere wetenschappen met zo snel zult aantreffen Wie zich voorstaat op het gelijkheidsbeginsel, zal bij een islami tische organisatie geschokt zijn door de verschillende rollen voor mannen en vrouwen 'Je moetje inleven m een subcultuur,

Edien Bartels: '..je moet specialist worden omdat je iets echt leuk of interessant vindt..'

AVC SIDNEY VERVUURT

of dat nu de moskee van Gouda is of een volksbuurt met lager opgeleiden De afstand is in het tweede geval misschien kleiner, maar het mecha nisme is vergelijkbaar ' In de praktijk blijken aanpassingsproblemen gering, zo IS de ervaring van Edien 'Cultureel antropologen staan open voor waarden en normen van een ander Alsje dat met doet, ga je dat vak met studeren Maar 'openstaan voor' betekent met 'goedkeuren' De tijd van een ongebreideld cultuurrela tivisme IS voorbij Ik heb zelf onder zoek gedaan naar de reden voor vrouwenbesnijdenis Ik begrijp daar door waarom vrouwen besneden worden en welke waarde dat heeft binnen de samenleving waar het gebeurt, maar ik was en blijf tegen vrouwenbesnijdenis " Bartels adviseert studenten om voor afgaand aan hun onderzoek eerst eens bij de opdrachtgever langs te gaan Klikt het met, dan is het beter om een ander onderwerp te kiezen Je moetje kunnen identificeren met de informanten om hem heen Dat een zekere mate van sympathie ont staat voor de mensen die je bestu deert, is daardoor onvermijdelijk Een enkele keer gedraagt een onderzoeker zich m een vreemde cultuur als een olifant in een porseleinkast Je bent immers met van alle gebruiken binnen de subcultuur op de hoogte "In dat opzicht geef ik de studenten wel wat mee In veel samenlevingen IS gastvrijheid een groot goed en word je met open armen ontvangen. Je wordt te eten uitgenodigd Omdat je een gast bent is een feestmaal be reid, en komt er vlees op tafel Je

kunt dat met weigeren zonder de gastvrouw ernstig te beledigen, maar als je vegetarisch bent kun je innerlijk in conflict komen " Vaak komen studenten er positief uit "Door de vergelijking wordt je scope breder en je staat doordachter in de samenleving Soms moet je je politie ke keuze bijsteilen Dat is denk ik inherent aan het bedrijven van sociale wetenschap je staat er nooit buiten Daardoor vervaagt de scheiding tus sen onderzoek en prive Soms is dat heel indringend De mensen onder wie je onderzoek doet kunnen je vra gen rekenschap af te leggen van je keuzes Wanneer je onderzoek doet naar religieuze beleving wordt zeker de vraag gesteld waarom je je met bekeert Daar moet je een behoorlijk antwoord op hebben ' Oud antropologiestudent en inmid dels wetenschappelijk onderzoeker Martijn de Koning doet onderzoek onder moslimjongeren naar religieu ze beleving Hij heeft die vraag ook voorgelegd gekregen Als coordinator van huiswerkbegeleiding in een Marokkaanse moskee kent hij deze jon geren ook vanuit hun functioneren als scholier Tevens zijn momenteel drie studenten via de Wetenschaps winkel, onder begeleiding van Edien Bartels, bezig met hun afstudeeron derzoek naar de problematiek rond Marokkaanse jongeren en onderwijs Tijdens het congres van de Weten schapswmkel verzorgt Martijn de Koning een workshop over onderwijs en allochtone jongeren De onderzoe ken van de studenten dienen daarbij als casus Rem Rector

integratie vooral een liwestie van cultuur en religie inds de T w e e d e K a m e r v e r k i e z i n g e n is i n t e g r a t i e weer heleaal t e r u g op de a g e n d a . Iedereen praat mee en heeft een m e n i n g . In een land met 16 miljoen d e s k u n d i g e n v r o e g de Overleg- en a d v i e s r a a d Buitenlanders in Leerdam zich a f of het m e t de i n t e g r a t i e van de daar w o n e n d e b u i t e n l a n d e r s w e l g o e d g a a t . V o l g e n s geruchten t r o k k e n de etnische minderheden zich terug in eigen g e l e d e r e n . Esther v a n Diepen g i n g in haar o n d e r z o e k nog een stapje v e r d e r . Wil j e w e t e n o f iets goed g a a t , dan moet j e eerst w e t e n w a a r o v e r j e praat. Wat e r s t a a n deze m e n s e n zelf onder integratie? Leerdam is een middelgrote gemeen te, waar in totaal 61 verschillende nationaliteiten wonen Naast de groep 'autochtone Nederlanders' zijn de Turkse en Molukse gemeenschappen omvangrijk Verder wonen er re latief veel Marokkanen, Somaliers en Irakezen Vertegenwoordigers van de Turkse en Marokkaanse organisaties overleggen onderling en met de ge meente m de Overlegraad Buitenlan ders over kwesties die minderheden r angaan Evelien van der Wiel advi seert deze raad namens de gemeente Als je als raad iets wilt adviseren over integratie, leek het haar verstan dig dit wetenschappelijk te laten on derzoeken 'Mijn eigen idee was dat het wel meeviel met wat er beweerd werd De integratie verloopt met zo slecht De onderzoeksvraag is dan ook naar tevredenheid veranderd De oorspronkelijke vraag, of buitenlan ders wel voldoende geïntegreerd zijn, had een negatief uitgangspunt Esther dacht aanvankelijk met een en quête aan de slag te kunnen De Overlegraad wilde graag een enquê te, omdat het onderzoek dan cijfermateriaal op zou leveren De behoefte daaraan was groot, omdat men dan verwachtte serieuzer genomen te worden Na enkele voorbereidende gesprekken bleek dat echter toch met de goede methode Niet alleen is de

non respons bij enquêtes vaak groot Esther Ik moest echt letten op mijn objectiviteit Een vragenlijst stuurt enorm Wat veel beter werkte, was om gesprekken aan te knopen en

open vragen te stellen Daar kwam de meeste informatie u i t ' Het gemeentelijk beleid m Leerdam zet bij integratiebeleid vooral in op gedegen huisvesting, arbeid en oplei ding Door de respondenten vrij te laten in het gespreksonderwerp, stuitte Esther op een heel ander aan dachtspunt bij de etnische groeperingen zelf ZIJ zien m integratie het liefst dat wederzijds respect voor reli gieuze uitingen en vermenging van culturele activiteiten tot bloei komen "Wat ze onder integratie verstaan is een vrij algemene, klassieke opvat ting, te vatten onder de noemer 'inte-

'Je kunt je best aanpassen aan normen zonder je afkomst te verloochenen.'

gratie met behoud van identiteit' Ze willen graag omgaan met mensen buiten hun eigen groep, zolang die hun anders zijn maar accepteren ' Het anders zijn is m hun belevingswereld vooral religieus en cultureel BIJ de onderzochte bevolkingsgroepen bestaat het idee dat er van hen verwacht wordt dat zij zich aanpassen, maar daarbij blijft onduidelijk welke norm de richtlijn is Binnen de groeperingen wordt er an ders over gedacht je moet met de Nederlandse cultuur omgaan, en de ruimte hebben om ook eigen cultuuruitingen te behouden. "Ik denk zelf

BRAM DE HOLLANDER

dat de hele integratiekwestie te veel wordt geproblematiseerd", zegt Esther "Vooral tijdens de verkiezingen was er alleen maar negatief nieuws over Je kunt je best aanpassen aan normen, zoals de Nederlandse wetge ving, zonder je afkomst te verlooche nen Wat ik in dat opzicht opmerkelijk vond, was dat veel mensen aangaven dat als ze eenmaal teruggingen naar Turkije, Marokko of waar dan ook, ze ontdekten dat ze veel meer verneder landst waren dan ze zelf dachten De onderzochte groepen waren met homogeen. De Turkse gemeenschap maakte zich bijvoorbeeld wel zorgen over de Turkse wijk, die is ontstaan Allemaal bij elkaar wonen was met goed voor de integratie Zij waren zelf actief bezig om integratie te be vorderen middels culturele feestjes, waarbij met Turken nadrukkelijk wer den uitgenodigd Marokkanen waren minder met de eigen cultuur bezig Ze willen zich minder als Marokkaan profileren Somaliers en Irakezen zijn hier als vluchteling binnengekomen en ervaren de Nederlandse samen leving als positief en vrij Zij houden zich minder met eigen culturele uitin gen bezig De diversiteit in bevolkingsgroepen is het onderwerp van de workshop, die Evelien en Esther op het Weten schapswmkelcongres samen verzor gen Het Leerdamse onderzoek dient daarbij als casus Het grootste leer moment daarbij is wellicht dat alloch tonen als groep met bestaan, hoewel er wel beleid voor wordt gemaakt De verschillen tussen allochtone groepen onderling zijn soms groter dan die met autochtone Nederlanders Om over individuele verschillen nog maar te zwijgen Rene Rector

ZIJ

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen