Ad Valvas 2002-2003 - pagina 41

AD VALVAS 5 SEPTEMBER 2002

PAGINA 9

Winnaar onderwijsprijs zet zijn colleges op cd-rom

I n mijn werkgroepen moet alles gezegd kunnen worden' Bij colleges van tandheelkundige Joep Laverman zul je je nooit kunnen verschuilen achter de rug van je buurman. De winnaar van de onderwijsprijs gelooft heilig in het probleemgestuurd onderwijs, 'ik probeer elke student een uitspraak te ontlokken.'

Als tandheelkundedocent Joep Laverman (52) gevraagd wordt naar zijn werk, volgt er een nauwelijks te stuiten spraakwaterval. Laverman is dan ook een man die leeft voor zijn vak. Naast een praktisch volledige aanstelling als universitair docent bij Acta (de gezamenlijke faculteit Tandheelkunde van de vu en de UVA) en de bijkomende lidmaatschappen van verenigingen en besturen, werkt hij een middag en twee avonden in de week in zijn tandartsenpraktijk in Hillegom. "Ik kom soms moeilijk aan andere dingen toe", erkent hij. "Maar ik wil vóór alles voorkomen dat ik een bureaugeleerde word. Als je (pre)klinisch onderwijs geeft, moet je blijvend ervaring opdoen in de praktijk." Laverman is blij met de onderwijsprijs, dat moge duidelijk zijn. Al geeft hij toe dat de trofee zelf geen schoonheidsprijs verdient (een goudkleurig lint gedrapeerd om een zilveren veer), toch krijgt deze een ereplaats op zijn werkkamer aan de Louwesweg. "Er zit in ieder geval een rond spiegeltje aan, dat heeft wel wat weg van tandheelkunde." De docent kronen en bruggen wordt door de studenten vooral geroemd om zijn nooit aflatende energie om zijn onderwijs aan te passen aan hun behoeften. Hij geeft al 26 jaar college en nog zal hij niet rusten voor hij een student heeft bijgebracht hoe deze een probleem zelfstandig kan oplossen. Bovendien ontwikkelde hij nieuw lesmateriaal op cd-rom, met vele foto's, tekeningen en animaties. De cd-rom is niet alleen aantrekkelijk, maar ook veel betaalbaarder dan de tandheelkundige fotoboeken die soms honderden euro's kosten. Laverman wil de prijs van tienduizend euro graag besteden aan het verder uitbouwen van de cd-rom.

Te laat Bij Acta staat de tandarts de laatste )aren vooral bekend als de man van het probleemgestuurd onderwijs. "Ik kwam erachter dat studenten het meeste leerden vlak na hun tentamens, als de goede antwoorden werden uitgedeeld", vertelt hij. "Dan zag je ze zoeken, kijken en met elkaar discussiëren. Dat ze er op dat moment zoveel van leerden was wel aardig, maar natuurlijk veel te laat." Laverman wilde de studenten in een eerder stadium laten puzzelen met voorbeelden uit de praktijk. Hij nam een kijkje op de geneeskundefaculteit in Maastricht waar de methode van het probleemgestuurd onderwijs is ontwikkeld, en paste het inmiddels klassieke 'pgo'model aan aan zijn eigen colleges. Laverman: "In Maastricht worden de studenten een hele week op pad gestuurd om samen met een groepje

Joep Laverman wil studenten de juiste attitude bijbrengen (links de vorige onderwijsprijswinnaar, Jan Willem Sap) een casestudie uit te zoeken. De docent die het onderwijs begeleidt, stuurt alleen bij als de boel uit de hand dreigt te lopen. Hij of zij hoeft niet per se verstand van zaken te hebben. Bij tandheelkunde volgen de studenten zoveel uren practicum, dat zij geen tijd hebben om met een groepje uitgebreid in een bibliotheek te gaan neuzen. Ik wilde ze een probleem voorleggen dat door een vakdocent binnen twee uur besproken en opgelost wordt. Ook deze methode bleek een naam te hebben: het 'opdrachtgestuurd leren'." Voor Laverman was de nieuwe onderwijsvorm een eye opener. Hij geniet vooral van het directe contact met de studenten. "In mijn werkgroepen

moet alles gezegd kunnen worden. Natuurlijk mogen ze elkaar niet afmaken, maar de onbevangenheid waarmee soms dingen geroepen worden, is leuk. Ik probeer elke student uitspraken te ondokken, je kunt je niet terugtrekken. Bovendien houden studenten elkaar goed in de gaten. Ze weten dondersgoed wie van hen meer van een onderwerp afweet en trekken zich aan elkaar op."

Adempauzes Daarbij, zo benadrukt Laverman, wordt m het groepsgewijze onderwijs bijna onbewust aandacht besteed aan de houding van studenten. Hij hecht grote waarde aan het bijbrengen van

de juiste attitude en dicht de docent hierbij een belangrijke rol toe. "Studenten moeten leren omgaan met patiënten, ze moeten straks voor hen klaarstaan. Niet alleen zijn ze hun adviseur en gesprekspartner, maar ze moeten ook doortastend optreden en de regie over de behandeling blijven voeren. T o c h zijn ze geen dokter meer in de witte jas die alles voor het zeggen heeft. Bescheidenheid past hen net zo goed. Dat alles breng je bij door ze te laten zien hoe jij je opstelt en hoe jij je zaken oplost." Er wordt nogal wat van studenten tandheelkunde gevraagd, erkent ook Laverman. Het programma zit tjokvol en eenmaal opgelopen achterstanden zijn moeilijk in te halen. De laatste

Christiaan Krouwels

jaren hebben studenten hier regelmatig over geklaagd. Laverman vindt dat de faculteit voor de klachten moet openstaan. Hij wijst erop dat in het huidige studieprogramma al wat meer adempauzes zijn ingelast in de vorm van onderwijsvrije tentamenweken. Waarin zijn de studenten de afgelopen 26 jaar eigenlijk het meest veranderd? "Ze zijn heel erg bedrijving", antwoordt Laverman onmiddellijk. "Zeker niet lui. Vroeger liet je je zes jaar opslokken door je tandartsenstudie. Nu zit het studierooster nog steeds vijf jaar lang vol van maandag tot en met vrijdag. Toch doen studenten er van alles naast: een baantje, relaties en een heel sociaal leven. Mijn petje af hiervoor."

Streng doch rechtvaardig

Homograppen

Zelfreflectie

Rosan Koeken, voorzitter van de onderwijsprijscommissie: "Laverman is zo'n ouderwetse, échte docent. Natuurlijk is het aangenaam om college te krijgen van een jong en vrolijk iemand, maar het streng-doch-rechtvaardig type is óók heel nuttig. Laverman komt over als een heel serieuze docent. Als studenten zijn tentamens niet halen, zegt hij niet: 'dat ligt dus aan de student', maar gaat hij bij zichzelf te rade. 'Het is blijkbaar niet overgekomen wat ik wilde duidelijk maken, laat ik nog eens kijken hoe ik het beter kan overbrengen.' Laverman geeft al meer dan twintig jaar college en is nooit verzand. Hij ontwikkelde zelfs een mooie cd-rom. Dat is een grote verdienste."

Zia Ladrak, n u twee jaar tandarts: "Een toffe vent en bijster intelligent. Hij weet alles en heeft alles al gezien. Als je er niet uit komt, kun je altijd op hem afstappen. Hij was mijn scriptiebegeleider en ik heb veel aan hem gehad. De scriptie ging over een nieuw soort porselein en hij waardeerde het zeer dat ik met iets nieuws aan kwam. Hij laat je veel zelf doen. Als je te aanhankelijk wordt, wijst hij je erop dat je het zelf maar moet uitzoeken, en zo hoort het ook. Ik kon Laverman wel waarderen. Hij is homo, maar doet daar totaal niet geheimzinnig over. De studenten kennen hem om zijn grappen. Dan staan er vijf studenten om hem heen, waarvan vier meiden. 'Als je het niet erg vindt, help ik deze jongen eerst even', zegt hij dan, zonder dat het vervelend overkomt."

Mare Schagen, vijfdejaars tandheelkunde en lid van de opleidingscommissie: "Die cd-rom van Laverman is een mooie vervanging van de doorgaans extreem dure boeken bij tandheelkunde. Daarbij is het heel handig om veel plaatjes en tekeningen te aanschouwen. Ik vind het belangrijk dat er extra aandacht komt voor het medium. Het zou leuk zijn als andere docenten dit zouden oppikken. Laverman verzorgt duidelijke colleges, hij is bondig en kan goed vertellen. Hij dwingt tijdens zijn colleges van nature respect af en krijgt voldoende rust en aandacht voor zijn verhaal. Ik heb van hem geleerd om kritisch naar mijn werkstukken te kijken en op mezelf te reflecteren."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen