Ad Valvas 2002-2003 - pagina 131

"fWß jD VALVAS 10 OKTOBER 2002

PAGINA 15

Antieke scheerspullen uit Zuid-Afrilo Ze willen dokter of politicus worden, de jongeren in de tentoonstelling Familieverhalen in het Amsterdamse Tropenmuseum. Het optimisme straalt ervan af, maar het verhaal is niet erg realistisch. Shirley Haasnoot Kathy Ebersohn uit Johannesburg is achttien jaar. Ze wil journaliste worden en houdt een dagboek bij waarin ze dingen schrijft als: 'Lief dagboek. Tracy komt logeren, we houden een antijongensnacht en -jaar, geloof ik tenminste.' Ze draagt een spijkerrok en teenslippers als ze, tussen haar ouders in, zelfbewust in de lens van de fotograaf kijkt. Het dagboek van Kathy (waarvan overigens niet duidelijk is of het echt is), onderscheidt zich niet van dat van meisjes in de rest van de westerse wereld. Je kunt het lezen in de hal van het monumentale Tropenmuseum, op de groots opgezette tentoonstelling Familieverhalen uit ZuidAfnka, een groepsportret. Jongeren zoals Kathy staan centraal in de negen families, waarmee de tentoonstellingsmakers een beeld willen geven van de heftige geschiedenis van Zuid-Afrika. Het zijn geen gewone jongeren, maar stuk voor stuk ambitieuze en creatieve kinderen uit maatschappelijk betrokken gezinnen. Ze komen voornamelijk uit de hogere middenklasse en huidskleur lijkt niet van belang. iVlartine (1984) studeert rechten, Audrey (1989) wil de politiek in, i\4matanki (1990) wil dokter worden en I Gavin (1979) werkt om zijn iCT-opleiding te kunnen betalen. ledere familie heeft zijn eigen ruimte in een soort

Op zaterdag, laat in de ochtend, komt bi) café Tisfris het ene na het andere warme bruine broodje mozzarella, tomaat en pesto ( € 3,90) langs: een opengesneden waldkombolletje met aan beide kanten gesmolten mozzarella en een schijf warme tomaat. Daaroverheen ligt een dikke laag groene, grove pesto met een vleugje knoflook. Het is vet, zout en erg lekker. Een ontbijt waarna je de dag weer aankunt. Op dit tijdstip is het altijd druk in Tisfris Aan de ronde tafeltjes zitten veel stelletjes. Nog wat slaperig, zwijgend met de krant of druk in gesprek. Heftig veiliefd, met een kater of pijnlijk beleefd aan het allereerste ontbijt samen. Jong, hip, werkloos, studerend, buitenlands of beroemd. Het afgelopen jaar luisterden we hier de persoonlijke gesprekken van soapster Peggy-Jane de Schepper af

straatje. Naast de deuropeningen hangen meer dan levensgrote familieportretten, waarvan de kleuren een beetje flets zijn, alsof ze zijn verkleurd of gemaakt in de zinderende zon. In de verschillende ruimtes, opgedeeld in meerdere kamertjes, zijn nog meer foto's, die voor het grootste deel uit de verschillende familiealbums lijken te komen. Daarnaast vertellen persoonlijke spulletjes een historisch verhaal. Zo staat in de ruimte van de familie Steyn het attachékoffertje van grootvader Steyn, uit de tijd dat hij minister van Justitie was in het Zuid-Afrikaanse oorlogskabinet van veldmaarschalk Jan Smuts. Maar de meeste spullen hebben vooral een persoonlijke betekenis, zoals de antiek aandoende scheerspullen van de mannelijke familieleden Juggernath en een groen Nike trainingsjack in de klerenkast van de familie Plaatje.

Oranje stickers Omdat de tentoongestelde voorwerpen hun verhaal zelden in een oogopslag prijsgeven, moet je flink lezen, anders snap je er niets van. Naast de familieportretten bij de ingang van iedere ruimte hangen dan ook tekstborden met lange verhalen, die merkwaardig genoeg eerst in Engels en dan pas in het Nederlands zijn. Ook bij de voorwerpen hangen bordjes, er liggen losse A4-tjes bij de ingang en er is een website. En dan zijn er de jaartallen, op ongeveer Veertig oranje stickers op de grond, die chronologische de geschiedenis van Zuid-Afrika geven. Van de eerste sporen van menselijk leven in Zuid-Afrika (100.000 voor Christus) gaan we snel naar de laatste paar eeuwen, tot aan de eerste vrije verkiezingen (1994) en de opvolging van Nelson Mandela door de huidige president T h a b o Mbeki (1999). Maar ondanks alle informatie kom je toch niet veel over Zuid-Afrika te weten. En een beeld van de heftige Zuid-Afrikaanse geschiedenis krijg je zeker niet. Het ontstaan van Apartheid, de rol van Nederland, de spanningen tussen de verschillende

David Goldblatt

De familie Plaatje voor hun huis in Mafeking bevolkingsgroepen en de huidige aidsepidemie komen maar heel impliciet ter sprake. De negen families lijken zich tijdens de Apartheid niet te hebben misdragen en van de huidige problemen hebben ze weinig last. H u n kinderen gaan naar goede scholen of de universiteit en willen zich inzetten voor de toekomst. Het optimisme straalt

ervan af. En dat maakt het verhaal, hoe sympathiek ook, wel erg eenzijdig en onvolledig. Familieverhalen uu Zuid-Afnka, een groepsportret. T/m 21

september 2003 in het KIT Tropenmuseum, Lmaeusstraat 2, Amsterdam. Informatie: Tel 020-5688215, www.tropenmuseum.nl of zuidafnka tropenmuseum.nl

Bij Tisfris weet je wat je krijgt (ze praatte keihard), we zagen oudstaatssecretaris Rick van der Ploeg en een schuchtere dame samen de Volkskrant lezen en ook zangeres Kelis, presentatrice Bridget Maasland en acteur Daniël Boissevain kwamen langs. Tisfris heeft een opvallend hoog plafond en etalageachtige ramen, artistiek geel tegeltjesmozaïek, verse bloemen op tafel en een heleboel kranten. Het prettigst zit je aan de zonnige tafeltjes tegenover de bar, op een soort doorlopende, halfronde bank met een houten zitting en leren rugleuning. Maar je kunt ook via een neproestig trapje naar het balkon of naar de hoek daaronder.

waar de vloer juist bijna een meter lager is. Daarnaast kun je tot ver in de herfst buiten zitten, waar je tegen de gevel redelijk beschermd bent tegen regen en wind. Zolang er stoeltjes staan is er terrasbediening, dus je hebt geen gezeur met drankjes afhalen aan de bar. Maar omdat het regent zitten we binnen aan de koffie met een chocoladekoekje. Op de cappuccino ( € 1,80) ligt een zwierige toef geklopte melk met cacaopoeder, de koffie verkeerd (€ 1,80) komt in een glas. De koffie is niet buitengewoon bijzonder, maar wel karakteristiek. Zelfs geblinddoekt zouden we hem herkennen, want hij is al jaren het-

zelfde en daardoor zeer vertrouwd. Dat geldt ook voor de broodjes op de kaart. Als je, laten we zeggen, om een warm bruin broodje mozzarella, tomaat en pesto vraagt, weet je wat je krijgt. Er zijn meer leuke, hippe, zonnige cafés in Amsterdam, maar wat Tisfris onderscheidt is de uitstekende keuken. Het hangt hier niet van het humeur of de ervaring van de kok af of je broodje wel of niet gekruid is en of je veel of weinig kaas knjgt. We bestellen ook een ciabatta mozzarella, zoete tomaat en basilicum. ( € 3,90) Het witte brood is een dag oud, maar de kaas is vers en vooral de to-

maatjes zijn perfect gemarineerd in een dressing van olijfolie, honing, tijm, rozemarijn en peper. Als we om het geheime recept vragen, legt het meisje van de bediening uitgebreid uit hoe we die zelf kunnen maken. Na al dit positiefs hebben we gelukkig ook kritiek. T e n eerste is het bijzonder ergerlijk dat we voor wc-gebruik twintig eurocent moeten betalen. Uit protest tegen dit belachelijke en slechte verzoek negeren we het geldmandje, zoals iedereen trouwens lijkt te doen. Ten tweede is Tisfris alleen overdag open, terwijl we ook graag 's avonds zouden langskomen. (SH) Café Tisfns, St. Antoniesbreestraat 142, Amsterdam. Geopend ma t/m za 9.00-19.00 uur, zo 10.00-19.00 uur. Info: tel 020-6220472 of www.tisfns.nl.

Voor 50 euro boeken

De keuze van Oranjekenner Gerrit Schutte Om de andere week laat Ad Valvas iemand voor 50 euro winkelen bij de VU Boekhandel. Deze week Gerrit Schutte, Oranjekenner en hoogleraar in de geschiedenis van het Nederlands protestantisme.

Gerrit Schutte

Peter Strelitski

Yvette Ne en De vu-boekwinkel heeft maandag nog geen opzichtig royalty-hoé^i ingericht, zo vlak na het overlijden van prins Claus. Eigenares Ada Rienks vindt het niet gepast. "Ach", reageert Gerrit Schutte. "Daar hebben historici altijd minder moeite mee, een slaatje slaan uit iemands dood." Ook al heeft Schutte zich vooral verdiept in het wat verdere verleden van het koningshuis - hij schreef drie jaar geleden een boekje over de Oranjes in de achttiende eeuw -, hij wil prins Claus graag beter leren kennen. We komen terecht bij het 'Oranjeplankje' op de geschiedenisafdeling, het onderste plankje van een boekenkast. Het liefst kocht Schutte een schrijfsel van de prins zelf, maar zoiets is hem niet bekend. "Dan maar boeken die zijdelings met hem te maken hebben", aldus de historicus. Zoals die over zwager Pieter van VoUenhoven, Burger aan het hof wan Dorine Hermans ( € 14,95). Een blik op de index wijst uit dat Claus er in ieder geval in voorkomt. Een gerichtere keuze is het boekje Oranjepreken, zeven huwelijkspreken voor het Oranjehuis (€ 9,90). "Preken lezen

is nu eenmaal mijn vak. Zeker deze vormen een mooie historische bron. Ze geven een goed tijdsbeeld. Ik herinner me het huwelijk van Beatrix en Claus. Ook ik dacht toen: 'Moet dat nou, een Duitser.' Maar bleek een aanwinst voor het land." Schutte weet niet precies waar zijn interesse voor het koningshuis vandaan komt. "Dat krijg je met de genen mee. Ik kom uit zo'n goede gereformeerde familie, waarvan de kinderen op koninginnedag met school voor het raadhuis stonden te zingen voor Hare Majesteit. Als historicus van de Nederlandse geschiedenis kun je bovendien niet om de rol van de Oranjes heen. Ik schreef in de jaren zeventig al een biografie over de stadhouders Willen IV en V en hun vrouwen." Zijn laatste keuze ligt meer in het verlengde van zijn eigen specialisme: Stadhouder koning Willem III, een politieke biografie van Wout Troost (€ 30,-). Een veelgeprezen boek, dat Schutte nog niet heeft gelezen. Goed gedocumenteerd ook. Want het is bij historische boeken over het koningshuis belangrijk het kaf van het koren te scheiden, vindt Schutte. "Die boeken van J.G. Kikkert hoef ik niet. Die man fantaseert te veel."

De bestverkochte boeken van de VU Boekhandel Fictie: Donna Tart, De kleine vnend

Non-fictie: Harry Kuitert, Voor een tijd een plaats van god

ingezonden mededeling

Midas Dekkers

De Larf

over kinderen en metamorfose € 24.90

VU Boekhandel

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen