Ad Valvas 2002-2003 - pagina 138

AD VALVAS 17 OKTOBER 2002

PAGINA 6

Mannen lopen meer gevaar^ vrouwen zijn het bangst

Fietskettingen, sleutelbossen en pepperspray Driekwart van de studenten voelt zich op straat of in openbare gelegenheden wel eens onveilig. Vooral in stadsdelen als de Bijlmer en Nieuw-West. Ook mijden veel studenten 's avonds stations, treinen en trams. Vrouwen zijn voorzichtiger dan mannen, maar worden minder vaak aangevallen. Dat blijkt uit de enquête van Ad Valvas over onveiligheid. Yvette Nelen en Weimoed Visser

D e overgrote meerderheid van de ondervraagde studenten is wel eens bang op straat. Bij de meesten beperkt zich dit tot een paar keer per jaar of eens per maand, maar twaalf procent voelt zich wekelijks of vaker onveilig. Het is vooral vervelend als je je niet prettig voelt in de buurt waar )e woont. Sommige studenten melden dan ook dat zij om die reden zijn verhuisd of op zoek zijn naar een ander huis. Een deel van de angst van studenten komt volgens vu-politicologe Karin Lasthuizen voort uit het feit dat veiligheid momenteel een hype is. "ledere politicus heeft het over 'meer blauw op straat' en een 'hardere aanpak van de criminaliteit'. Dat versterkt het beeld dat het op straat heel onveilig is." Lasthuizen werkt bij politie- en veiligheidsstudies aan de vu en deed onderzoek naar veiligheid in woonbuurten. Opvallend is dat de cijfers over gevoelens van onveiligheid in Amsterdam de afgelopen acht jaar niet zijn gestegen, maar juist licht zijn gedaald. In 1993 voelde 42 procent van de mensen in de politieregio Amsterdam zich wel eens onveilig, in 2001 was dat 37 procent. Maar deze cijfers zijn van vóór de aanslagen van 11 september en de moord op Pim Fortuyn, die voor grote maatschappelijke onrust zorgden. Cijfers over gevoelens van onveiligheid hoeven zeker niet overeen te komen met de realiteit. De daadwerkelijke criminaliteitscijfers zijn namelijk niet zo eenduidig. Cijfers van delicten als inbraken zouden zijn gedaald, maar de agressie in het verkeer IS juist toegenomen. "In het algemeen zijn er vooral meer geweldsdelicten tussen mannen gemeld", zegt hoogleraar strafrecht Jan Naeyé.

Risicogroep

Vu-studenten voelen zich vooral onveilig in het openbaar vervoer en op donkere verlaten plekken in de stad, zoals het Vondelpark bij nacht. De helft van de studenten mijdt dit soort plekken dan ook. Ook groepen jongeren op straat, al dan niet allochtoon, worden door veel studenten gemeden (zie mfographic). Verschillende studenten melden dat ze wel eens zijn belaagd of aangevallen door zo'n groep. "Belangrijk voor het gevoel van veiligheid is in hoeverre mensen zelf denken grip te hebben op een situatie", vertelt Lasthuizen. "Bij agressie in het verkeer denken veel mensen terecht of onterecht 'dat overkomt mij niet zo snel', terwijl agressie op straat of inbraak mensen overkomt zonder dat ze het gevoel hebben daar zelf veel aan te kunnen doen. De soort criminaliteit dat mensen zelf niet kunnen beheersen, veroorzaakt grote gevoelens van onveiligheid. Als je eenmaal bent aangevallen op straat, verandert dat je hele beeld van de buurt, misschien zelfs wel van de samenleving." Dat studenten zich af en toe onveilig voelen is wel terecht, vindt Lasthuizen, omdat ze behoren tot een risicogroep. "Het zijn jongeren, die regelmatig uitgaan en alcohol drinken. Vooral als jonge man loop je dan het risico betrokken te raken bij geweld." Een kwan van de vu-studenten is wel eens aangevallen of bedreigd, zo blijkt uit de enquêtecijfers. Bij de mannelijke studenten ligt dit iets hoger, op 28 procent. Toch zijn marmelijke studenten opvallend minder bang in het openbaar. Ruim eenderde van hen voelt zich af en toe onveilig, tegen 44 procent van de vrouwelijke studentes. "Een bekend fenomeen", oordeelt Lasthuizen. "Vrouwen voelen zich minder veilig en ze passen hun gedrag eerder aan. Ze zijn natuurlijk ook kwetsbaarder. Mannen hebben eerder het idee van 'mij maken ze niets'. Dat vrouwen minder vaak bij geweld op straat betrok-

ken raken dan mannen zou heel goed kunnen komen doordat ze bepaalde situaties mijden." Dat vrouwen zich niet alleen onveiliger voelen, maar zich er ook naar gedragen, blijkt eveneens uit de enquête. Ongeveer zeventig procent van de vrouwen zegt bepaalde plekken te mijden omdat ze zich niet veilig voelen, terwijl dat bij de mannen slechts een kleine dertig procent is. Ook in het dragen van wapens zijn er verschillen tussen mannen en vrouwen: hoewel het gaat om zeer kleine aantallen, scoren de vu-vrouwen hoger dan de mannen. Van de vrouwen draagt zeven procent wel eens een wapen, waarbij fïetskettingen, sleutelbossen en busjes pepperspray ook als wapens worden aangemerkt. Van de mannen op de vu heeft slechts twee procent wel eens een wapen op zak. "Die verschillen tussen mannen en vrouwen vind je in alle onderzoeken naar veiligheid terug", aldus Lasthuizen. "Maar we weten niet precies wat die verschillen veroorzaakt. Vrouwen mijden risicovolle situaties en worden minder snel slachtoffer m het openbaar. Toch voelen ze zich minder veilig op straat. Wat een rol kan spelen is veiligheid in de privé-situatie. Vrouwen worden vaker het slachtoffer van huiselijk geweld en stalking en die dingen kunnen een enorme aanslag zijn op je gevoel van veiligheid overal, dus ook op straat. T e n slotte kan het zijn dat vrouwen hun omgeving anders ervaren dan mannen. Zo blijkt dat het gebruik van wit straatlicht, in plaats van oranje, een positief effect heeft op het gevoel van veiligheid en dit geldt waarschijnlijk voor vrouwen sterker dan voor mannen." Momenteel doet politiestudies onderzoek naar de verschillen tussen mannen en vrouwen in onveiligheidsbeleving. Op de vu zelf voelen de studenten zich doorgaans veilig. Als ze al een onveilige plek weten te noemen, is dat het fietspaadje naar Station Zuid WTC of zijn het de kelders. Tweederde van de studenten vindt dan ook niet dat er meer bewakingscamera's op de vu mogen komen. Overigens zie je ook hier weer een verschil tussen mannen en vrouwen: 39 procent van de vrouwen vindt dat er wel camera's mogen komen, tegen 25 procent van de mannen.

'Zero tolerance'

Meer blauw op straat is volgens Lasthuizen overigens niet de oplossing voor groeiende gevoelens van onveiligheid in de samenleving. Dat werkt eerder averechts: "Als je aldoor politie in de straat ziet, krijg je al snel het gevoel dat het wel heel ernstig gesteld moet zijn met de veiligheid in jouw buurt." Het blijkt uit onderzoek dat mensen zich vooral onveilig gaan voelen, wanneer de politie repressief en gewelddadig optreedt. Zo is in New York onder burgemeester Giuliani, bekend van zijn zero fofemwce-benadering van de criminaliteit, het gevoel van onveiligheid onder de bevolking toegenomen, hoewel de daadwerkelijke criminaliteit iets is gedaald. Lasthuizen: "Er zit namelijk een laag tussen die heel belangrijk blijkt voor het gevoel van veiligheid van burgers. Dat is de sociale kwaliteit van een wijk. Dingen als of mensen elkaar kennen, of buren elkaar de sleutel geven als ze op vakantie gaan, of mensen vinden dat ze prettig wonen, zijn in hoge mate bepalend voor het veiligheidsgevoel." De politie kan daarbij wel een rol spelen, maar dan als een van de aanspreekpunten in de wijk, niet als degenen die de straat schoon vegen. "Wat dat betreft is het geloof van de politiek in meer blauw op straat erg naïef', besluit Lasthuizen. "Daar gaan mensen zich echt niet veiliger door voelen."

I k voel me onveilig in... stadsbuurten als de Bijlmer, B o s en L o m m e r en Osdorp (19 Vo) stations en in het openbaar vervooer (16%) in de buurt van groepen (allochtone) jongeren "(9%) overige plaatsen (9 %) parken, donkere e n verlaten stukken stad en steegjes (27%) Ik voel m e niet onveilig (20 %>)

THE

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen