Ad Valvas 2002-2003 - pagina 39

AD VALVAS 5 SEPTEMBER 2002

PAGINA 7

VU-prof sci{rijft boek over dertig jaar klimaatonderzoek op de Waddeneilanden

Weetjes

Waddenweer

Awari Het Afrikaanse spel Awan kent geen geheimen meer voor informatici van de vu In 51 uur rekenden 144 computerprocessoren alle mogelijke situaties van het spel door Awan is een spel waarbij knikkers m twaalf kuiltjes worden gedaan Wie aan de beurt is, pakt zijn knikkers uit een kuiltje en 'zaait' ze een voor een m volgende kuiltjes Als de laatste knikker m een kuiltje van de tegenstander terechtkomt en hier zitten twee of drie knikkers m, mag de speler deze knikkers hebben Doel is om zo snel mogelijk 24 knikkers van de tegenstander te veroveren Het eenvoudige spel kent bijna 900 miljard verschillende bordstellingen Vu-mformaticus John Romein schreef een computerprogramma om de clustercomputer alle mogelijke posities te laten uitrekenen In het Awan-programma dat hij maakte, rekent de computer telkens alle mogelijkheden terug vanaf de emdstand Zo komt hij met de beste zet (WV)

^»"

Ritalin

op de Wadden heb je ander weer dan in de rest van het land: de zon schijnt er vaker, de zee maakt de zomers koeler en de winters warmer. 'En wat de WV er nooit bij vertelt: in de herfst regent het hier vaker', vertelt Hans Vugts, hoogleraar meteorologie aan de VU. Deze week komt zijn boek uit, Weerzien op de Wadden.

Voor bijna veertig procent van de kinderen met ADHD werkt een placebomedicijn net zo goed als het middel Ritalm, dat gewoonlijk wordt voorgeschreven aan hyperactieve kinderen Dat concludeert vu promovenda Anouk Scheres, die onderzoek deed bij 24 kinderen m e t ADHD

Ritalin IS omstreden omdat het een amfetamineachtige stof is, die met geneest, maar kinderen minder actief en impulsief maakt Bovendien IS over eventuele bijwerkingen nog heel weinig bekend Het middel werd m 1999 aan 31 000 kmderen in Nederland voorgeschreven Kinderen met ADHD reageren heel verschillend op Ritalin Zestig procent van de kinderen in Scheres' onderzoek had wel baat bij het middel (WV)

we moed Visser 'Ik wilde een boek over het weer schrijven voor een groot publiek Een boek dat m elk zomerhuisje in de kast zou kunnen staan Zodat je 's avonds nog eens na kunt zoeken hoe het komt dat er op het strand golven in het zand zitten en of die veertig millimeter regen nou uitzonderlijk veel is", vertelt Vugts, een beweeglijke, gebruinde man, met vnendelijke grijsblauwe ogen Vugts woont met vrouw en hond sinds twee maanden aan de rand van het dorp op Vlieland Hij werkt nog voor twintig procent aan de VU Dat betekent dat ik een of twee keer pei maand naar Amsterdam moet Dat IS dan een hele reis, maar ik kan lekker een boek lezen op de boot ' De meteoroloog zit het liefst in het veld "In die denig jaar aan de vu ben ik ook vier jaar decaan geweest Dat waren bepaald niet de gelukkigste jaren, ik ben te driftig voor al dat vergaderen " Vugts, van huis uit experimenteel natuurkundige, heeft talloze veldexpenmenten gedaan met studenten en promovendi, eerst op Schiermonnikoog, omdat de vu daar al een biologisch veldlaboratormm had, later ook op Texel en in het buitenland Zijn boek Weerzien op de Wadden is een bundeling van losse onderzoeken en wetenswaardigheden over het kli maat op de eilanden Of de zomers in oneven jaren beter zijn dan in even laren bijvoorbeeld Antwoord ja, er is een significant verschil en dat verschil was vroeger nog groter "De tempera tuur kent grotere cycli van tweehon derd jaar, maar ook hele kleine, tweejarige cycli Waardoor die worden ver oorzaakt weet niemand, maar het ver schil is wel te m e t e n ' , aldus Vugts HIJ zocht ook uit of het uit kan om een regenverzekering af te sluiten als )e naar de Waddeneilanden gaat Antwoord nee "De kans dat je je geld terugknjgt is heel klein, omdat de ver zekeringsmaatschappij het slechte weer op zo'n manier heeft gedefinieerd dat het vrijwel nooit voorkomt, zeker niet op de zonnige Waddenei landen "

Klimaatpessimisten Vugts heeft nog een weddenschap lopen met een collega van het KNMI over de hoeveelheid zon op Vlieland jk denk dat Vlieland de zonnigste plek van Nederland is, omdat het het ^erst in zee ligt Bewolking ontstaat

Erosie

Hans Vugts snapt niet waarom mensen in de stad willen wonen namelijk als relatief koele zeelucht boven land komt Wijk aan Zee heeft volgens het KNMI de meeste zonneuren van Nederland, maar ze hebben lang met overal meetapparatuur staan Ik ben ervan overtuigd dat Vlieland zou winnen van Wijk aan Zee " Vugts hoort niet bij de klimaatpessi misten, die voortdurend roepen dat het met goed komt met het milieu HIJ deed zelf onderzoek naar gletsjers m Groenland en m Oostenrijk en die waren inderdaad kleiner geworden ' Maar dat is een beweging die al een paar honderd jaar aan de gang is en het is onmogelijk om het effect van industrialisatie te scheiden van een gewone klimaatschommeling De gemiddelde temperatuur tussen 1100 en 1200 lag in Nederland hoger dan nu Toen werd er hier wijn verbouwd en dat kan geen effect van de indus trialisatie geweest zijn " HIJ IS bovendien moe van al het gepraat van de milieugeleerden "Dat helpt allemaal helemaal niets Toen Nederland de norm wat betreft de uit stoot van broeikasgassen dreigde niet te halen, werd de meetmethode in het onderzoek veranderd " Vugts is met op Vlieland gaan wonen omdat het de zonnigste plek van het land IS "WIJ hebben overal langs de

kust naar huizen gezocht, in Bergen, op Schiermonnikoog en we vonden toevallig een goed huis op Vlieland " HIJ IS gek op het duinlandschap en houdt van hardlopen langs het strand "Ik ben een geboren Amsterdammer, maar ik snap met waarom mensen in de stad gaan wonen Ik snap trouwens ook met waarom mensen televisie kijken, terwijl er buiten zo ontzettend veel interessante dingen te zien zijn " N u hij grotendeels met pensioen is, heeft hij alle tijd om de luchtspiegelingen en wind en waterhozen te zien, waarvan prachtige foto's in het boek staan "En planten en dieren natuur lijk, maar daar weet ik weinig van, mijn vrouw kent alle namen "

Golvend beeld Door de botsing van koude en warme lucht, haalt het licht op de Waddeneilanden soms rare trucjes uit met de toeschouwer Luchtspiegelingen komen regelmatig voor, bijvoorbeeld op een warm strand, waarboven de lucht snel afkoelt ' Omdat de tempe ratuur in deze dunne luchtlaag snel verandert, verandert ook de dichtheid van de lucht en daarmee de breking van het licht Daardoor zie je soms dmgen dubbel, of krijg je zo n golvend

Durk van der veen

beeld dat je wel kent van de lucht boven een hete asfaltweg " Vugts was een keer getuige van het verschijnsel dat 'opdoeming' heet, dan zie je iets wat zich op grote afstand bevindt alsof het veel dichterbij is Ook dat heeft te maken met warmteverschillen m de lucht "Ik stond op de oostkant van Schiermonnikoog en meens doemden de flats van het Duitse eiland Borkum voor mij op Die kun je normaal met zien, omdat ze zo'n dertig kilometer verder liggen, maar het leek toen alsof ze vijf kilometer verderop waren " D e meteoroloog blijft gefascineerd door natuurkundige verschijnselen en hun effecten Twintig jaar geleden ontdekte hij samen met een student dat zeewater in de Waddenzee meer opwarmt als het overdag hoog water IS, omdat het dan over een veel groter oppervlak is uitgespreid dan wanneer het alleen in de geul zit, bij laag water "Op zich heel voor de hand liggend, maar we haalden er wel Nature mee " Nu wil Vugts m zijn vrije tijd onderzoeken wat het effect is van dit tempe ratuursverschil "Daar was ik nog nooit aan toegekomen " Hans Vugts Weerzien op de Wadden Uitgevenj Pirola € 19,90

Het wegspatten van grond door tropische slagregens is een cruciale factor bij erosie Dat blijkt uit het onderzoek v^n Albert van Dijk, die volgende week promoveert op een studie naar erosie op Java Van Dijk maakte een computermodel dat de erosie beschrijft en dat ook kan worden gebruikt om te voor spellen welk effect bepaalde ingrepen m het landschap zullen hebben Java heeft grote problemen met erosie op de hellingen waarop geen terrassen zijn aangebracht De Indonesische overheid heeft de afgelopen jaren veel geïnvesteerd m de bouw van terrassen, maar die hadden met altijd het beoogde effect Met het computerprogramma van Van Dijk kan worden voorspeld op welke manier een terras moet worden gebouwd om wel erosie tegen te gaan (WV)

Psycli Patienten die regelmatig met onverklaarbare klachten bij de huisarts komen, hebben baat bij gesprekken met een psychiater Vaak blijkt er sprake van een depressie, angststoornis, posttraumatische stress of problemen op het werk of in het pnve leven Na de gesprekken met de psychiater vermindert het bezoek aan de huisarts en functioneren de patiënten een stuk beter Naar schatting een op de vijf huisartsbezoekers is een patient die zeer vaak op het spreekkuur verschijnt met fysieke klachten waar medici geen oorzaak van kunnen vinden Vu-psychiater Chnstina van der Felz-Comelis sprak met een groep van dergelijke patiënten, die gemiddeld 27 keer per jaar bij de huisarts op de stoep stonden Deze week promoveerde ze op het onderzoek (DdH)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen