Ad Valvas 2002-2003 - pagina 341

AD VALVAS 13 FEBRUARI 2003 I

PAGINA 5

VU-troubadour Clemens van Herwaarden heeft geen gigantische idealen

Ik ben tegen schieten'

Christiaan Krouwels

Clemens van Herwaarden: 'Liedjes met een mening zijn tegenwoordig ver te zoel<en'

Clemens van Herwaarden is de huiszanger van de VU, of de VU dat nou wil of niet. Gewapend met zijn gitaar trekt hij ten strijde tegen de oorlogszucht van Amerika, al zal hij nooit vergeten dat dat land Europa ooit van de nazi's bevrijdde. Peter Breedveld Clemens van Herwaarden praat zoals hij zingt: in een driftig staccato, zichzelf nauwelijks te tijd gunnend om adem te halen. 'De Troubadour van de vu' noemt de geschiedenisstudent zichzelf. "Al denk ik niet dat rector Sminia zal onderschrijven dat ik zijn huiszanger ben." De protestzanger is namelijk kritisch, en kritische studenten, daar houden ze op de vu niet van, heeft hij gemerkt. Als lid van het Anti-oorlogscomité ondervond hi) hoe de vu studenten tegenwerkt bij het organiseren van bijeenkomsten tegen de oorlog in Irak. Alleen door op slinkse wijze een hoogleraar (historicus Gjalt Zondergeld) als stroman te gebruiken, slaagde het comité er enige maanden geleden in een zaal te huren voor een bijeenkomst in het hoofdge-

Fraude en bedrog zijn in Nederland aan de orde van de dag. Integriteit is dan ook een belangrijk onderwerp. Diverse wetenschappers schreven er een doorwrocht, maar nogal saai boek over. Dirk de Hoog Nederland staat internationaal bekend als een van de minst corrupte landen ter wereld. T o c h zou je een aardig stadion kunnen vullen met alle verdachten in zaken van fraude en bedrog, merkte politicoloog Leo Huberts ooit op. Alleen al de mensen die betrokken waren bij de bouwfraude kunnen heel wat skyboxen bezetten. En onlangs wisten twee geldlopers in Den Haag wn miljoen euro achterover te drukken uit de geldautomaten die ze zelf moesten bijvullen. T o c h zijn dat slechts de kleine boefjes. Een kwart van de fraudegevallen in het bedrijfsleven komt voor rekening van

bouw. "Dat is geen beschuldiging aan het adres van het vu-bestuur, ik doe slechts een constatering", benadrukt Van Herwaarden. "Dat de vu kritisch denkende studenten niet stimuleert om activiteiten te ontplooien vind ik jammer."

WD-gezelschap Maar de student laat zich niet de mond snoeren. In de ruimte naast het Bruin Café pakt hij zijn gitaar en begint te zingen: "Ben pro-Palestina, Ben pro-Israël, Als Amerika stopt met schokken. Dan lukt het daar wel, Ik ben tegen schieten, ik ben tegen schieten. Op Irak, op Irak, op Irak, Als doelwit." De andere studenten die er zitten kijken even op, sommige verstoord, andere geamuseerd, en gaan dan weer verder met de conversatie of het boek waarin ze verdiept waren. Van Herwaarden zong zojuist het ofFicièle antioorlogscomitélied dat hij, in eigen beheer, ook heeft uitgebracht op cd. Hij zong het onlangs op een anti-oorlogsmanifestatie m De Rode Hoed, waar tweehonderd man luidkeels met hem mee-

zongen, vertelt hij. iVlaar ook in een gezelschap van overwegend WD'ers schroomt hij niet om het aan te heffen. Op de zondag voor de afgelopen verkiezingen, bijvoorbeeld, speelde hij het voordat het WD-Kamerlid Atzo Nicolai zou gaan spreken. "Toen zongen er, dat was heel gek, heel wat minder mensen mee", zegt hij grijnzend. Van Herwaarden plaatst zichzelf in de traditie van protestzangers als Boudewijn de Groot. Een traditie waar heden ten dage helaas weinig van over is, sombert hij. "Tegenwoordig maak je alleen nog maar kans om bij een grote platenmaatschappij binnen te komen als je Idols hebt gewonnen." Hapklare brokken dient de muziekindustrie ons volgens hem op. "Een liedje met een mening is tegenwoordig ver te zoeken." Er ontbreekt een politiek geëngageerde zanger en Van Herwaarden is gaarne bereid die leemte op te vullen. "Ik ben geen gitaarvirtuoos ä la Joe Satriani, maar ik schrijf gewoon lekker in het gehoor liggende liedjes met een pakkende melodie." U wilt een liedje over abortus? Van Herwaarden is uw man.

Nazi's Dogmatisch links is hij echter niet. "Ik wil aanzetten tot overdenking, maar ik heb geen gigantische idealen. In het Grote GeUjk geloof ik niet.

Ik stem D 6 6 , want ik zoek altijd de nuance." Aan het verketteren van de Verenigde Staten doet hij dan ook niet mee. "Het is zo makkelijk, om alles wat Amerika doet te bekntiseren. Maar sorry, dat land heeft ons wel van de nazi's bevrijd. Ook wat Israel betreft ga ik niet mee in de lijn van Gretta Duisenberg. Israel heeft bestaansrecht, we moeten nooit vergeten waarom die staat is gesticht, al is dat natuurlijk geen excuus om de Palestijnen te onderdrukken." Op 15 februari treedt Van Herwaarden op tijdens de grote demonstratie tegen de Irak-oorlog die dan in Amsterdam wordt gehouden. Hij zingt op de D a m en daarna in Paradiso, samen met grootheden als Bram Vermeulen en Bob Fosko. Die laatste wil hij voorstellen om samen een liedje te gaan doen, dat uit te brengen op cd en de opbrengst daarvan ten goede te laten komen aan de kinderen in Irak, die volgens Van Herwaarden honger lijden door de economische sancties die de Verenigde Naties Irak nu al jaren opleggen. Verder heeft hij contact met de Amsterdamse lokale radio en verzorgt hij eens per week de inuzikale omlijsting van het politieke café m De Heeren van Aemstel. Als troubadour wil hij een 'aanjager van kritische geluiden' zijn. "Maar ik bhjf Clemens, en Clemens is niet per se dezelfde als de troubadour. Dat is maar een rol die ik speel."

Tussen klokkenluiden en matennaaierij managers, blijkt uit een accountancyonderzoek. Fraude, corruptie en bedrog kunnen hele bedrijven te gronde richten, denk aan Enron in de Verenigde Staten, of zelfs complete staten, zoals Colombia. "Een samenleving waarin normativiteit onzeker wordt, zet zichzelf op het spel", staat dan ook in het voorwoord van de bundel Integriteit in bednjf, organisatie en openbaar bestuur. Wetenschappelijke en praktische aandacht voor het probleem is dan ook dringend gewenst. Zo hebben al heel wat bedrijven een Bureau Integriteit, zoals de Gemeente Amsterdam. D a t bureau onderzoekt onder meer of bouwbedrijven die mee willen doen bij de aanleg van de Noord-Zuidlijn geen connecties met de maffia onderhouden. Een van de samenstellers van de bundel, vu-hoogleraar ethiek Bert Musschenga, zoekt een antwoord op de vraag wat integer handelen nu eigenlijk inhoudt. En dat antwoord is

niet simpel. D e ene keer gaat het er namelijk om dat je je precies aan de regels houdt. Maar de andere keer moet je juist tegen alle regels in roepen dat iets helemaal niet kan. "Integere mensen zijn geen pure letterknechten. Ze weten wanneer ze naar de letter en wanneer ze naar de geest van de wet moeten handelen", schrijft Musschenga.

recensie Dat heeft Paul van Buitenen geweten. Toen hij als ambtenaar bij de Europese Unie naar buiten bracht dat sommige topmensen hun positie gebruikten om zichzelf te verrijken, werd hij door collega's en bazen uitgekotst. "Het melden van laakbaar gedrag ligt dichtbij collega's verlinken en 'maten naaien', maar ook de angst voor

repercussies blijkt een factor die onder ambtenaren leeft", schrijven drie andere vu-onderzoekers, onder wie Leo Huberts. Zij legden ambtenaren en politici een vragenlijst over integriteit voor. Ruim een op de drie ambtenaren vreest dat het naar buiten brengen van onoorbare praktijken negatieve gevolgen voor henzelf zal hebben. Geruststellender is de mening van tweederde van hen dat corruptie onder ambtenaren in Nederland geen wijdverspreid probleem is. Slechts een kwart van de overheidsdienaren vindt het aanvaardbaar om af en toe pennen en blocnotes van de baas mee naar huis te nemen en ruim tachtig procent vindt het onaanvaardbaar op het werk langdurig voor privédoelen naar het buitenland te bellen. Maar wat men zegt, is niet hetzelfde als wat men doet, concluderen Huberts en consorten. Gedrag hangt namelijk ook van de omgeving en culturele context af. "In sommige culturen tellen de verplichtingen van werk-

nemers aan hun familie en gemeenschap zwaarder dan de verplichting aan het bedrijf en als werknemer van dat bedrijf', constateert Musschenga. Wie wil graag voor een familielid een parkeerbon uitschnjven? Kortom, boeiende vragen genoeg om in een boek te behandelen. Maar het ligt al een tijdje op mijn bureau en ik kan er maar niet doorheen komen. Het is degelijk, maar even saai als de vu zelf. Misschien komt dat wel doordat ethici met elkaar in discussie gaan over de vraag wat integnteit nu eigenlijk is. Dat levert zulke zinnen op: "Bij een onderzoek naar integriteit als correspondentie tussen denken en spreken, en tussen zeggen en doen, gaat het om waarden van waarheid, waarachtigheid en oprechtheid." Balkenende had het kunnen zeggen, maar dit kun je toch geen student aandoen? Ronald Jeunssen en Bert Musschenga (red.), Integntett m bednjf, organisatie en openbaar bestuur. Koninklijke Van Gorcum, € 25,-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen