Ad Valvas 2002-2003 - pagina 517

^ VA LVA S 22 MEI 2003

PAGINA 13

1! ad

lts

tloe een kleine afdeling zich staande houdt in een ongunstig klimaat

Bij wiskunde leun je de dingen écht zeker weten'

Pe sfeer is prima, de staf is enthousiast en het onder­ zoek bloeit er. Alleen zijn studenten niet te porren ifoor een opleiding wiskun­ de. Portret van de kleinste het ifdeling van de faculteit ich­ ixacte Wetenschappen.

'er­

.

modellen die een bepaald proces beschrijven, bijvoorbeeld hoe snel een vlam zich over een bepaalde hoeveel­ heid brandstof beweegt", legt de onderzoeker uit. "Wat ik wil weten, is of zo'n model wel iets met de werke­ lijkheid te maken heeft. Er zijn name­ lijk altijd verstoringen, zoals tempera­ tuurschommelingen in de omgeving. Met behulp van de computer kun je kijken of je wel iets aan een model hebt."

Martine Postma

Inhoudelijke bedreiging

a, mensen zeggen wel eens dat ze niet wl zijn. En dat ze wel een afwijking noeten hebben om voor zo'n taaie tudie te kiezen. Maar Matthijs Joos­ en (17) en Maurits van der Meer (19) ladden op het Ignatius Gymnasium in fimsterdam gewoon een leuke leraar lie hen enthousiast maakte voor het rak. Sinds september studeren beide ongans wiskunde aan de VU. )at bevalt goed. Vanochtend hebben e zich bijvoorbeeld beziggehouden net lineaire algebra. "Daarbij bekijk e groepen vergelijkingen met een boel 'anabelen en van die vergelijkingen ga e dan de oplossingen zoeken", legt i'an der Meer uit. Moeilijk? "Nee loor." Net zoals het hele eerste jaar rouwens, vinden de twee. Maar zij ]|n dan ook liefhebbers. 3et IS maar een klein groepje dat elk jar naar de VU komt om zich in de nskunde te verdiepen. De afgelopen iren schommelde de instroom van iieuwe studenten rond de vijftien; in Maal telt de opleiding de laatste jaren ngeveer 55 studenten. Dat is wel ens anders geweest. In de jaren cventig kwamen aantallen van rond Ie zeventig nieuwe eerstejaars voor; in Ie jaren tachtig waren het er gemid­ leld dertig en tien jaar geleden meld­ en zich nog altijd 23 nieuwe studen­ :n aan. In die tijd telde de afdeling raalf hoogleraren; momenteel zijn at er nog slechts zeven.

Van den Berg vindt het jammer dat veel mensen bij wiskunde alleen den­ ken aan de zuivere wiskunde. Hij sluit niet uit dat er meer belangstelling voor het vak zou zijn als mensen een beter beeld hadden van de toegepaste wiskunde. "Maar anderen binnen het vakgebied denken daar heel anders over; die willen juist het zuivere en puur theoretische benadrukken." Dat is volgens Van den Berg maar deels een stammenstrijd binnen de wiskunde. Hij denkt dat de controver­ se wordt opgeklopt door de lage stu­ dentenaantallen bij de opleiding. "Daardoor gaan mensen alles probe­ ren om studenten te interesseren." Want ondanks de positieve geluiden van onderwijsdirecteur Van Schagen en afdelingshoofd Van der Vaart, zijn de lage studentenaantallen toch een punt van grote zorg. "Als er geen stu­ denten zijn, verlies je een deel van het onderwijs", weet Van der Vaart. "Dat is een inhoudelijke bedreiging voor de wiskunde." Om scholieren voor het vakgebied te interesseren, organiseert de VU sinds een tijdje masterclasses voor vwo­leer­ lingen. Van Schagen: "Die komen dan een aantal vrijdagmiddagen hier om uitleg over van alles te krijgen en te experimenteren met computers." Hij wil zulke activiteiten in de toekomst uitbreiden, al wil hij niet al te actief gaan werven. "Als je gaat aandikken hoe geweldig het hier is, krijgt de leer­ ling het gevoel dat je er alleen maar zelf beter van probeert te worden." Afdelingshoofd Van der Vaart ziet meer in een verlaging van het college­ geld voor exacte studies om de stu­ dentenaantallen op te krikken. "Op die manier verminder je bij studenten de angst om geld te investeren in een 'moeilijke' studie. Want veel studen­ ten denken nu: Als ik het niet haal, ben ik het geld kwijt. Bovendien ver­ sterk je het signaal dat de exacte wetenschappen belangrijk zijn voor de kenniseconomie." Die laatste overweging heeft voor eer­ stejaarsstudenten Joosten en Van der Meer niet meegespeeld bij hun studie­ keuze. Zij vonden wiskunde gewoon een mooi vak. N a een jaar aan de uni­ versiteit gaat Van der Meer nog een stapje verder: hij heeft medelijden met niet­wiskundigen. "Die weten niet wat ze missen."

i #

.uxepositie oewel de cijfers een zorgelijk beeld ;ven, wil niemand op de afdeling ggen dat het slecht gaat met wis­ mde aan de VU. In plaats daarvan temt hoogleraar en afdelingshoofd ad van der Vaart het niveau en de erklust van de staf, de kwaliteit van t onderzoek en de gezonde financië­ situatie van de afdeling. Hij spreekt :lfs van "een zekere luxepositie" die ; VU­wiskundigen in Nederland kleden. aarmee doelt hij op de instroom, die eliswaar klein is ­ dit jaar kwamen er eerstejaars binnen ­, maar sinds :n aantal jaren wel een stijgende lijn :rtoont. "Terwijl de instroom aan idere universiteiten de afgelopen vijf ar verder is teruggelopen." Dat heeft al toe geleid dat de Katholieke U n i ­ rsiteit Nijmegen haar masteroplei­ ng wiskunde gaat sluiten. De VU eft daarentegen, samen met de Uni­ citeit van Amsterdam, sinds twee ar een "goedlopend" masterpro­ amma. 1 er zijn volgens Van der Vaart meer ccesvolle vernieuwingen geweest, 'o zijn we in 1990 begonnen met de ileiding bedrijfswiskunde en infor­ atica. Die studie trekt jaarlijks enke­ tientallen nieuwe studenten." 3k onderwijsdirecteur Freek van 'hagen haast zich om het beeld te lanceren dat het bij wiskunde kom­

^

^

i>/i

Peter Strelitski E e n rekenschijf uit d e j a r e n vijftig, t e zien in liet C o m p u t e r m u s e u m van F E W (een kast in d e S 2 ­ g a n g van h e t wis­ e n natuurkundegebouw)

mer en kwel is. " D e instroomcijfers weerspiegelen niet het aantal studen­ ten in de collegezaal", doceert hij. "Dat zijn er bij het gemiddelde eerste­ jaarscoUege namelijk twee keer zo veel." Want de afdeling doet meer dan alleen onderwijs geven aan 'echte' wiskunde­ studenten; ook studenten natuur­ en scheikunde volgen er vakken, evenals econometristen, bedrijfswiskundigen en informatici. En sommigen doen wis­ kunde als tweede studie. Dat alles maakt dat de afdeling nooit echt bedreigd zal worden. Zoals Van Scha­ gen het verwoordt: "Wij leven niet van de opleiding wiskimde alleen."

Frustrerend D e onderwijsdirecteur vindt het men­ gen van studenten van verschillende richtingen deels een goede ontwikke­ ling. " H e t is voor de 'echte' wiskun­ destudenten goed om zich ingebed te weten in een grotere sociale struc­ tuur; dat verbreedt de visie op het eigen vak." Aan de andere kant waarschuwt Van

Schagen dat er binnen de opleiding wel genoeg ruimte moet blijven voor specifiek onderwijs aan alleen wiskun­ destudenten. Want dat zijn volgens hem toch mensen met een andere instelling dan bijvoorbeeld natuurkun­ destudenten. "Die laatsten zien de wiskunde als hulpvak. Ze willen weten hoe iets werkt, maar zijn veel minder geïnteresseerd in de bewijzen; de vraag waaróm iets nu precies zo is, leidt hen maar af van waar zij het vak voor willen gebruiken. Terwijl een wiskundestudent zich in de eerste jaren van de studie juist in de richting van dat waarom ontwikkelt: hoe zit iets precies in elkaar? En wat zijn de exacte bewijzen?" D e zekerheid van het onomstotelijke bewijs, dat is inderdaad wat Jan Bouwe van den Berg in de discipline aanspreekt. De dertigjarige wis­ en natuurkundige kreeg onlangs een forse subsidie van de wetenschapsor­ ganisatie N W O om de komende drie jaar wiskundig onderzoek te doen aan de VU. "Natuurkunde is soms frustrerend".

vertelt Van den Berg in zijn schaars ingerichte werkkamer in het WN­ gebouw. "Je doet talloze experimenten en dan denk je te weten hoe het zit, maar echt zeker weten doe je het nooit. Terwijl je bij wiskunde door logisch redeneren iets kunt bewijzen, en daar is dan geen speld meer tussen te krijgen. Er komt niet iemand die zegt: Jouw metingen klopten toch niet." Van den Berg doet aan toegepaste wiskunde; hij bestudeert niet­lineaire differentiaalvergelijkingen. "Dat zijn

ingezonden mededelingen

'P de bres voor het abstracte verhaal De negen universitaire wiskundeopleidingen in Nederland hebben het moeilijk. De afgelopen vijftien jaar is de totale flstroom van eerstejaars gedaald van vijfhonderd naar iets meer dan honderd. Studenten kozen de afgelopen jaren liever voor een economische richting of voor een studie met het woord 'communicatie' in de naam. poewel het belang van exacte wetenschappers voor de zogenaamde kenniseconomie alom wordt erkend, lijkt pmissionair minister van Onderwijs Van der Hoeven de problemen nog eens extra in de hand te werken door in het foortgezet onderwijs een aanzienlijk deel van de wiskunde­uren te willen schrappen. Ze wil zo het programma van leerlingen in het studiehuis verlichten. Maar de universiteiten zijn bang dat leerlingen die maar weinig wiskunde pebben gehad, helemaal niet meer geneigd zijn dat vak te komen studeren. Pok over het niveau van de schoolverlaters die wel voor een studie wiskunde kiezen, maken ze zich zorgen. "Scholieren f't het studiehuis zijn minder goed in staat abstract te denken", meent Aad van der Vaart, hoofd van de afdeling riskunde van de VU. Hij wijt dat aan de manier waarop wiskunde tegenwoordig wordt gepresenteerd: "Er wordt tewerkt met kleine projecten, het abstracte verhaal is naar de achtergrond gedrongen." Pm het tij te keren worden tot op Europees niveau initiatieven ontplooid om meer bètastudenten op te leiden. Maar fie hebben tot op heden niet kunnen verhinderen dat veel universiteiten zich in bochten moeten wringen om hun iskundeprogramma te handhaven. (MP) i­,'»;t', ' t ' ­ ' . ­

psycholinguistics, perception action, neurocognition 2 years: education and research integrated teaching and supervision by first­class researchers access to ultra modern neuro­imaging facilities

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen