Ad Valvas 2002-2003 - pagina 423

AD VALVAS 27 MAART 2003

CULTUUR BOEKEN

PAGINA 15

Ongeloofwaardige Hedda Gabler Nee, een Bridget Jones avant la lettre wil de Hedda Gabler van de Theatercompagnie maar niet worden. Toch oogt deze uitvoering van Ibsens beroemde stuk spectaculair. En: lezers van Ad Valvas kunnen er nu met korting heen. Shirley Haasnoot Stel, je bent een vrouw van begin dertig en je bent een beetje uitgefeest. Misschien heb je iets nutteloos gestudeerd, in ieder geval komt het niet in je op om een baan te zoeken. Je bent mooi, je komt uit een rijke familie en je ouders zijn dood. Waarom zou je dan niet trouwen met een van je vele aanbidders, ook al is hij middelmatig en saai? Je verveelde je toch al stierlijk. Zo iemand is Hedda, de hoofdpersoon uit het door T h e u Boermans geregisseerde toneelstuk Hedda Gabler van t o neelschrijver Henrik Ibsen (18281906). Ze wordt bitcherig gespeeld door de blonde, jonge actrice Tjitske Reidinga, die ogenschijnlijk uiterst beheerst blijft, terwijl haar oren in de loop van het stuk steeds roder worden. Haar onderdanige, verliefde en vooral saaie echtgenoot Jürgen Tesman (Mike Reus), met een slordig roodfluwelen pak en al even slordig haar, is pas gepromoveerd op een boek over huisnijverheid in Brabant in de Middeleeuwen. O m Hedda's dure levensstijl te kunnen betalen - merkkleding, een groot huis waar de gordijnen met de afstandsbediening open en dicht gaan, personeel en feesten - hoopt hij

Sanne Peper

De Theatercompagnie brengt 19e-eeuwse Ibsen in hedendaagse setting snel hoogleraar te worden. Maar er is een kaper op de kust: de intellectuele maar alcoholistische en hoerenlopende Eilert Lövborg (Marcel Hensema), met vettig lang haar en gymschoenen onder zijn pak. Hij komt opeens met een briljant manuscript aanzetten, en hoewel hij Tesman verzekert dat hij niet op de hoogleraarspost zal solliciteren, is deze het werk van zijn concurrent liever kwijt dan rijk. Het lijkt in het begin dan ook

vooral om geld te gaan, met Hedda als verveelde, schuldenmakende Madame Bovary-achtige echtgenote. Maar al snel komen de Grote Gevoelens te voorschijn. Want wat Tesman niet weet, is dat Lövborg ook nog eens de enige grote liefde van zijn vrouw was. Hedda speelt een beetje met de mannen om haar heen, totdat ze de kans krijgt waarvan ze denkt dat die haar leven de moeite waard zal maken: ze krijgt de

macht om een mensenleven te maken ofte breken. E n puur uit verveling en frustratie kiest ze voor het laatste.

Pistolen Toen Hedda Gabler in het negentiende-eeuwse Noorwegen voor het eerst werd uitgevoerd, reageerde het publiek geschokt op de ongelukkige, manipulerende heldin, met haar passie voor de pistolen van haar overleden vader.

Superheld in de biechtstoel Het m a g d a n e e n stripverfilming zijn, kinderachtig is Daredevil in geen geval. E n het eind is ook o n Hollywoods. H e t wachten is n u o p deel twee. Er wordt flink Heineken gedronken in Daredevil. Al in een van de eerste scènes grijpt de aan lager wal geraakte bokser Jack 'the Devil' Murdock, de vader van de held, naar het Nederlandse bier. Ook op de glamourparty van de mooie superheldin Elektra N a chios komt het groene flesje prominent in beeld. Dat is dan ook de enige

link met Nederland, waar maar weinig mensen van Daredevil hebben gehoord. N a de avonturen van Batman, Superman en Spiderman zijn n u ook de Marvel-comics over superheld D a r e devil verfilmd. Hoofdrolspeler Ben Affleck, in een lekker strak leren pakje, speelt M a t t M u r d o c k , die weliswaar blind is maar zijn overige zintuigen bovennatuurlijke goed ontwikkeld heeft. Overdag loopt M u r dock met een stok en verdedigt hij als advocaat onschuldige slachtoffers die h e m alleen met kaas of vissen kunnen betalen, 's nachts ruimt hij in zijn N e w Yorkse b u u r t Hells

Kitchen de schurken op die overdag door de rechter worden vrijgesproken. D a t gaat gewelddadig. Zo gooit Daredevil een verkrachter zonder pardon onder de aanstormende metro, 's Ochtends worden de stukjes door de N e w Yorkse politie verwijderd. Het heeft iets verfrissends om een stripheld aan het werk te zien die zich niets aantrekt van jeugdige kijkers. Seks, geweld maar ook gewetensnood en religie spelen bij andere superhelden zeker niet zo'n prominente rol. Al in de eerste scène rolt er een traan uit het oog van een glas-in-lood-

Maria in een kerkraam. Voortdurend zit Daredevil in de biechtstoel, waar de priester hem tegensputterend dan toch nog maar een keer vergeving schenkt. H e t heeft geen gelukkig einde tot gevolg, wat ook al weer een verrassing is in een HoUywoodfilm. Een beetje irritant is wel dat dat einde zo overduidelijk hint naar Daredevil II. Hoewel Daredevil vooral voor volwassenen bedoeld lijkt, ziet het er goed stripachtig uit. D e wolkenkrabbers en de donkere steegjes waar rook opstijgt uit roosters, zijn dan ook deels met de computer gemaakt. Maar ook veel

Voor 50 euro boeken

De keuze van dertig-plusstudent Sanderijn Kiel Elke week laat Ad Valvas iemand voor 50 euro winkelen bij de VU Boekhandel. Sanderijn Kiel (37) is sinds een maand terug op de VU om zijn studie geschiedenis af te maken. Floor Bal Bij binnenkomst stormt Sanderijn Kiel direct door naar de benedenverdieping. "Ik heb niets met romans", verklaart hij. Des te meer heeft hij met geschiedenisboeken, hoewel hij zijn studie geschiedenis in 1990 afbrak. Jaarlijks koopt hij ongeveer honderdvijftig boeken, meestal historische of filosofische werken. " D a t is bezitterigheid, als ik een boek goed vind, wil ik het hebben ook. H e t nadeel is wel dat mijn huis vol zooi ligt. Maar ik moet mijn geld toch ergens aan besteden." Voordat de docterandustitel verdwijnt, wil Kiel nog zi)n bul halen. Spijt over zijn afgebroken studie heeft ervoor gezorgd dat hij weer begonnen is. " H e t is Zoals Henk Hofland, zelf gesjeesd politicoloog, ooit zei: Wat je ook doet, hoe mooi je baan ook is, zorg dat je je studie afmaakt. Want dat blijft je anders altijd achtervolgen."

Echt enthousiast wordt de aanstaande historicus niet van het aanbod op de wetenschappelijke afdeling van de V U Boekhandel. "Ik kom hier vaak gefrustreerd vandaan, ze hebben veel niet. Bovendien vind ik het sinds de verbouwing erg ongezellig geworden. Het is nu een soort uitdragerij, ik krijg er een Scheltema-gevoel van." Ook het aanbod boeken over de Tweede Wereldoorlog keurt hij niet goed. "Easy reading, bedside literature ", moppert hij over een boek over Rudolf Hess. Heel actueel kiest hij uiteindelijk voor A history of Iraq van Charles Tripp ( € 27,46). Dit om wat meer te begrijpen van het land dat nu in het middelpunt van het nieuws staat. " T e n minste meer dan de soundbites van C N N , daar word je vaak niets wijzer van." En omdat hij vaak gehoord heeft dat Saddam Hoessein veel bewondering heeft voor Stalin, kiest hij ook voor De gelaarsde god van Piet de Moor ( € 18,-), een boek over de lichamelijke kenmerken van Stalin en de invloed daarvan op de communistische maatschappij. Zijn laatste keuze wordt Nacht und Nebel, waarin Floris B. Bakels zijn oorlogservaringen beschrijft: zijn arrestatie door de Duitsers, zijn jaren in verschillende kampen en gevangenissen. Dit als tegenwicht voor de voorgaande boeken: "Bakels boek laat het effect van machtsmisbruik zien."

In de 21e eeuw is het echter minder ongewoon dat ook vrouwen hun ambities najagen, een zelfstandig leven leiden en hun eigen keuzes maken. Dat Hedda niet denkt dat haar verveling overgaat als ze haar man verlaat, een verhouding begint of een baan zoekt, valt ook tegenwoordig nog wel te begrijpen. Maar dat zaken als afkomst, een voor vrouwen onbereikbare 'mannenwereld' en sociale schande allesbepalend zouden zijn, is echt niet meer geloofwaardig. Het werkt dan ook niet erg goed om Hedda als 'een soort verwarde Bridget Jones' neer te zetten, zoals blijkbaar de bedoeling van de regisseur was. Het standsverschil tussen Hedda en haar oude schoolvriendin Thea Elvsted, gespeeld door een toneelachtige Cance van Houten (uit Minoes) met een raar en onbestemd accent, is niet van deze tijd. Net zoals de macht die de irritant lachende huisvriend Brack (Michel van Dousselaere) aan het einde over Hedda kan uitoefenen. De een paar jaar geleden nog hippe muziek van Macy Gray en Nick Cave doet daar niets aan af Maar verveling bestaat nog altijd, net zoals de angst om iets aan je leven te veranderen. Mooi is dan ook het m o ment dat Hedda eindelijk iets dappers doet, ook al heeft dat een fatale afloop. De brand die ze daarbij sticht in de openstaande vleugel, ziet er prachtig uit. In de donkere schouwburg laaien de vlammen hoog op. Pas na een tijdje ruik je de brandlucht. Hedda Gabler, gespeeld door de Theatercompagnie Gezien za 22 maart. Wo 2 t/m za 5 apnl in de Stadsschouwburg, Leidseplein 26, Amsterdam. Aanvang: 20.15 uur Reserveren: 020-6242311. Op vertoon van je collegekaart of deze Ad Valvas kun je eerste rang zitten voor de pnjs van een tweederangskaartje (€ 16,-) en tweede rang voor de prijs van een derderangskaartje (€ 13,-).

filmopnames zien eruit als een striptekening, zoals die van de grote, slechte, zwarte, sigarenrokende schurk King Pin, die van onderaf wordt gefilmd. One-liners zijn er natuurlijk ook. "You 're good baby. But I am magic ", lacht bijvoorbeeld de ook al zo gewelddadige Ierse schurk Bullseye (met een kale kop en piercings) als hij Elektra Nachios (met leren beha) op het dak te pakken gaat nemen. "I'm not the bad guy, kid", zegt Daredevil als hij een slechte man tot in zijn huis achtervolgt en daar opeens het doodsbange zoontje tegen het lijf loopt. Hij schrikt van zichzelf. Dat wordt weer een gang naar de biechtstoel. (SH) Daredevil draait m de grote bioscopen. Zie voor locatie, prijzen, tijden et cetera www.filmladder.nl.

Fictie

4*

In de VU Boekhandel werden de volgende boeken de afgelopen maand het best verkocht: 1) Jostein G a a r d e r , De wereld van

Sofie

2) B o u d e w i j n B u c h , Het geheim

van

Eberwein

3) A . F . T h . , De Movo 4) R e n é S n o e k , Zo

Tapes vergaat

een meisje 5) G e r r i t K o m r i j , Lang

leve

de dood

ingezonden mededeling

Koningin Noor van Jordanië E^r] leven in het teken van vrede Memoires

Sanderijn Kiel

Mana Koelewijn

€22,50

|VU i3oe/c/)Qnde/[Amsterdam

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen