Ad Valvas 2002-2003 - pagina 215

AD VALVAS 2 8 NOVEMBER 2 0 0 2

PAGINA 7

'Terwijl de letterenfaculteiten grote problemen hebben, staan wij er heel goed voor'

De knuffelcultuur van Letteren Op alle universiteiten klagen vooral de letterenfaculteiten steen en been. Niet aan de VU. Letteren maakt zich op voor de toekomst, met minder koninkrijkjes, brede opleidingen en een lik verf. Toch Is niet Iedereen in jubelstemming; de eerste ontevreden hoogleraren hebben het pand reeds verlaten. Peter Breedveld 'Laat duizend gebakjes eten', sprak het bestuur van de Letterenfaculteit enige weken geleden. Er hingen ballonnen en slingers, medewerkers en studenten werden getrakteerd op gebak. Kortom, het was feest. Onderzoek van het weekblad Elsevier had uitgewezen dat de vu-opleidingen geschiedenis en Nederlands volgens studenten de beste van Nederland zijn, en kunstgeschiedenis en Engels scoren eveneens hoog. Ook volgens de zojuist verschenen Keuzegids Hoger Onderwijs 2002/2003 zijn de vu-studies Nederlands, Frans en geschiedenis de beste van Nederland. Bij Letteren hebben zich dit collegejaar 342 nieuwe studenten ingeschreven; het grootste aantal eerstejaars in jaren. Daarnaast heeft de faculteit van het college van bestuur een enorme zak met geld gekregen. De komende vi)f jaar mag Letteren 2,2 miljoen euro besteden aan een vernieuwingsslag. "Terwijl de letterenfaculteiten van vrijwel alle andere universiteiten grote problemen hebben, staan wij er heel goed voor", aldus Willem Frijhoff, die afgelopen zomer Geert Booij als decaan opvolgde. Die vernieuwingsslag is reeds met veel succes ingezet: er zijn twee nieuwe opleidingen communicatie- en informatiewetenschappen (ciw) en algemene cultuurwetenschappen (ACW) en monodisciplinaire studies als Semitische talen worden ondergebracht in 'brede profielen' als oudheidkunde. Zo onstaat er een mix van traditionele, specialistische opleidingen en bredere studies, waarbij vakken uit verschillende disciplines worden gecombineerd. Vooral ciw is een groot succes gebleken: 74 eerstejaars schreven zich ervoor in.

A^ijkend gedrag Fri)hoff ziet de compactheid van de faculteit als belangrijke oorzaak van het succes. "Alle opleidingen zitten dicht bij elkaar, verdeeld over de achtste tot en met de twaalfde verdieping van het hoofdgebouw. Dat vergroot de betrokkenheid van de medewerkers en de onderlinge samenhang." Kleinschaligheid is de succesfactor, meent een aantal geschiedenisstudenten. In de kamer van hun studievereniging Merlijn drinken ze koffie en venonen, in de gekscherende woorden van een van hen, 'studieafwijkend gedrag'. "Omdat het aantal studenten overzichtelijk is, heb je hier persoonlijk contact met de docenten", legt Eileen van den Hooven uit. "Ze zitten allemaal hier op de gang. Als je er een wilt spreken, loop je zo zijn kamer binnen." De studenten plaatsen overigens wel kanttekeningen bij de success story van Letteren, want de keuzemogelijkheden voor studenten zijn beperkt. Wie bijvoorbeeld de geschiedenis van de Balkan wil bestuderen, heeft aan de vu mets te zoeken en Eileen en haar studiegenoot Arjan Vliegenthart vinden dat het in hun vakgebied, nieuwste geschiedenis, aan goede docenten ontbreekt. Met historicus Gjalt Zondergeld, die onlangs met pensioen ging, venrok volgens hen onlangs de laatste topper. Groot voordeel van studeren aan de vu is volgens de studenten de strakke organisatie. Pieter Wybenga volgt een tweede studie aan de Universiteit van Amsterdam, waar het volgens hem een zootje is en studenten alles zelf maar moeten uitzoeken. Voor Eileen 'S dat de reden geweest om voor de

I

•^W-'ä

I ;

'

'

'

/

/

/

'

/

/

'

/

/

/

;

'

/

/

'

/

/

/

/'I//.

/ •

''i'y;'' ''/'''>''i— lil lil, . ^ ^ Ä / / . / , / /

'III

/

/

ti \\

t

't

'De vergoeding voor het bijwonen van congressen is veel te laag'

vu te kiezen. "Hier word je meer door je mentor achter de broek gezeten. Dat heb ik wel nodig, want zoveel zelfdiscipline heb ik nou ook weer niet."

Luie studenten Hoofddocent geschiedenis Chris Lorenz hekelt echter wat hij een 'knuffelcultuur' noemt. Van hem mag de knoet er wel wat vaker over bij Letteren. "Er is tegenwoordig een krachtige tendens op universiteiten om zoveel mogelijk mensen te laten afstuderen", aldus Lorenz. Daardoor is het faculteitsbestuur terughoudend in het aanpakken van luie studenten. "Ik zie tussen de namen van de afgestudeerden wel eens iemand staan waarvan ik denk: 'Huh?'" Lorenz is aanzienlijk minder euforisch dan zijn baas. Drie hoogleraren, literatuurwetenschapper Ann Rigney, hoogleraar woord en beeld Ed T a n en architectuurhistoricus Auke van der Woud, maakten onlangs bekend de faculteit te zullen verlaten en dat stemt Lorenz ongerust. "Ik vraag mij af wat het faculteitsbestuur heeft gedaan om die mensen binnen te houden." Er kan op deze faculteit financieel

gezien erg weinig, met alle gevolgen van dien, stelt Lorenz. De afgelopen jaren kreeg het wetenschappelijke personeel een jaarlijkse vergoeding van 635 euro voor alle beroepskosten die het maakte voor de aanschaf van boeken, vertaal- en correctiekosten, het bijwonen van congressen, enzovoort. Veel te weinig, meent Lorenz. Op deze manier worden volgens hem de actiefsten het hardst getroffen en dat werkt ontmoedigend. Bovendien komen sommigen aan de vu maar moelijk vooruit in hun carrière. "De enige stap die je dan kunt maken is de faculteit verlaten." De beperkte mogelijkheden bij Letteren zijn inderdaad de reden geweest dat de drie hoogleraren naar andere universiteiten zijn vertrokken. Rigney kreeg een aanbod van de Universiteit Utrecht op het moment dat het voortbestaan van haar vak aan de vu onzeker was, vertelt zij. T a n vertrekt naar de UVA, waar hij betere faciliteiten en meer medewerkers tot zijn beschikking krijgt en Van der Woud, die zich aan de vu twaalf jaar lang met de architectuur van de negentiende eeuw heeft beziggehouden, begint 1 december al in Groningen, waar hij zich op de twintigste eeuw mag richten, een mogelijkheid die hij hier niet had.

Niemand wil [sic!] Wie leest fsidj, het blad van Letteren? Geschiedenisstudente Eileen van den Hooven in ieder geval niet. "Door die verschrikkelijke lay out kan ik het niet eens lezen", zegt ze. Ook Sonja Hartgring, die Grieks en Latijn studeert, laat fsic.'J links liggen. En zo denken er meer over, want in menig postvakje bij Letteren ligt het laatste nummer van het blad al weken onaangeroerd. 'Te ontoegankelijk', oordeelde de vorige decaan. Geert Booij, afgelopen zomer over fsic.'J. Eén van zijn laatste daden als decaan was het dichtdraaien van de geldkraan voor het blad. De jaarlijkse subsidie van 9075 euro blijft gereserveerd voor een blad dat wél een breed publiek aanspreekt. De redactie van fsic.'J hoopt dit bedrag toch weer binnen te slepen. Via een enquête probeert ze er nu achter te komen wat de letterenstudenten willen. En de nieu-

Van der Woud heeft het aan de vu altijd 'reuze' naar zijn zin gehad, al heeft hij zich de laatste jaren gestoord aan het centralistische bestuur van de Letterenfaculteit. "Alles wat je wilt, elk klein dingetje, moet je tegenwoordig aan daarvoor aangewezen personen voorleggen. Dat is iets wat ik straks absoluut niet zal missen."

Spartaans "Centralistisch? Klopt!" zegt directeur bedrijfsvoering Bert Weltens zonder schroom. "Het faculteitsbestuur is hier de baas en niemand anders." Afgelopen is het met de verdeling van de faculteit in afzonderlijke koninkrijkjes. Van bovenaf kan nu beslist worden dat een docent Frans wordt ingezet in de opleiding communicatieen informatiewetenschappen. "Ik vind dat winst", zegt Weltens. Dat dit weerstand wekt, kan hij begrijpen. "De wetenschappelijke onafhankelijkheid van de medewerkers wordt er toch een beetje door aangetast." Hij betreurt het vertrek van de drie hoogleraren. Rigney en Van der Woud kan hij begrijpen, maar Tan had volgens hem wat meer geduld moeten betrachten, omdat er hard wordt gewerkt aan betere faciliteiten

we decaan, Willem Frijhoff, heeft de deur weer op een kier gezet; binnenkort gaat hij met de redactie praten. Is er eigenlijk wel behoefte aan een faculteitsbreed blad? Elke studierichting binnen Letteren heeft zijn eigen studievereniging en bijna al die verenigingen hebben hun eigen blad, waar met veel enthousiasme aan wordt gewerkt en dat wél wordt gelezen. Zo heeft oudheidkunde Dialoog, Nederlands Moxi, geschiedenis Galapas enzovoort. "Maar met het budget van Galapas is nauwelijks iets leuks te doen", zegt medewerker Arjan Vliegenthart. "Waarom verdeelt het faculteitsbestuur de subsidie van fsic.'J niet over die verenigingsbladen?" Directeur bedrijfsvoering Bert Weltens is het met Vliegenthart eens. "Liever had ik één blad voor de hele faculteit, want ik ben niet zo voor van die afzonderlijke eilandjes, ik zou graag synergie zien. Maar aangezien het met fsic.'J blijkbaar niet werkt, is het verdelen van die 9000 euro over de verschillende bladen een goed alternatief."

op zijn vakgebied. "Hij had zelf wat actiever kunnen zijn met fondsen werven om meer personeel aan te kunnen nemen, dus die bal leg ik bij hem terug." Toen Weltens ruim twee jaar geleden bij Letteren kwam, vond hij het zelf ook een behoorlijk Spartaanse faculteit. "Dat was ik als bourgondische Maastrichtenaar niet gewend." Met het inrichten van een centrale koffiekamer voor het personeel en de vervanging van al het oude meubilair begon wat hij noemt zijn 'kruistocht' tegen de erbarmelijke werkomstandigheden. Alleen de gangen en de kamers mocht hij niet laten schilderen, omdat er binnenkort toch zou worden gerenoveerd. "Dat was precies waar mijn voorganger me voor had gewaarschuwd", vertelt Weltens, "Dat ze zouden zeggen: 'Wacht daar maar mee, want we gaan toch renoveren'." Nu, meer dan twee jaar later, schijnen alle faculteiten binnenkort dan eindelijk onder handen te worden genomen.

Duits Maar het wetenschappelijke personeel moet ook weer niet het onderste uit de kan willen. De klacht over de beroepskostenvergoeding doet Weltens weinig. Die zal per 1 januari worden verhoogd naar 1000 euro per jaar. "De wetenschappers genieten een riant salaris en ze krijgen al een hogere reiskostenvergoeding dan hun aanwezigheid aan de vu rechtvaardigt. Ik heb sterk de indruk dat Lorenz nog steeds verbolgen is over het feit dat de faculteit de vertaalkosten van een van zijn boeken niet heeft willen vergoeden." Over vijf jaar, voorspelt Weltens, "is dit een totaal andere Letterenfaculteit die zichzelf kan bedruipen. Moderne opleidingen als communicatie- en informatiewetenschappen zullen de peilers zi)n." Maar ook het gestaag wegkwijnende Duits zal niet ontbreken, al zal voor het voortbestaan daarvan samenwerking moeten worden gezocht met andere universiteiten. "Een Letterenfaculteit kan niet zonder Duits", aldus decaan Frijhoff.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen