Ad Valvas 2002-2003 - pagina 184

AD VALVAS 14 NOVEMBER 2002

PAGINA 4

Taakstraf Afgelopen dmsdag werd aan de universiteiten actie gevoerd tegen de plannen van staatssecretaris Nijs, die elkaar - al is het kabinet demissionair - snel opvolgen. Het laatste plan behelst een serie maatregelen om het 'onbeperkt studeren' aan banden te leggen. Vooral het plan - dat mmiddels door minister Van der Hoeven is herroepen - om studenten die twee studies tegelijk willen doen dat maar zelf te laten betalen, riep veel verontwaardiging op. Maar over een ander deel van het voorstel, dat eigenlijk nog veel vreemder is, hoor ik minder. Ook opleidingen van studenten ouder dan dertig zouden volgens de staatssecretaris niet meer worden bekostigd. In de zomer van 1997 heb ik nog veel geld verdiend voor mijn baas, omdat er een onderzoeksrapport over het thema 'levenslang leren' uit de grond moest worden gestampt ten behoeve van het destijds gevoerde Kennisdebat. Vijf jaar geleden was 'levenslang leren' een toverwoord. Er was zelfs een Nationaal Actieprogramma met die naam. Mensen zullen hun hele leven moeten blijven leren, was het idee, omdat men tegenwoordig veel vaker van baan of functie verandert, maar ook omdat kennis en vaardigheden die je in een beroep nodig hebt, zo snel veranderen. Dat vraagt om voortdurende bijen nascholing. Deel van de 'levenslang leren'fïlosofie was ook dat mensen die in een eerdere fase van hun leven niet de kans of de motivatie hebben gehad om door te leren, dat in een latere fase alsnog zouden moeten kunnen doen. Er werd bijvoorbeeld gedacht aan een voucher-systeem om dat mogelijk te maken. Ook de parti) van de huidige staatssecretaris vond dit, voor zover ik mij herinner, allemaal mooi en belangrijk. Maar nu is er dus een voorstel dat het voor universiteiten buitengewoon onaantrekkelijk maakt tweedekanssmdenten van boven de dertig toe te laten. Dat zal waarschijnlijk leiden tot hogere collegegelden voor deze groep. Wanneer ik bij pedagogiek kijk om wie het gaat, dan zijn dat bijna zonder uitzondering vrouwen, die soms een eerdere opleiding hebben gevolgd, vaak een paar jaar hebben gewerkt, kinderen hebben gekregen, en vanuit de opgedane levenservaring behoefte hebben aan theoretische verdiepmg en nieuwe perspectieven. Typisch gevallen van levenslang leren. In het Nationaal Actieprogramma 'levenslang leren' werd met het oog op zulke gevallen juist gepleit voor een ruimere toegankelijkheid van het hoger onderwijs. Daarbij werd speciaal gedacht aan deze groep vrouwen en aan mensen met een lagere sociaal-economische achtergrond, voor wie een 'snelweg' naar de hoogste onderwijsvormen niet vanzelfsprekend is. Ik zou willen voorstellen om de mmister een taakstraf van een dag op te leggen wegens leeftijdsdiscriminatie en indirecte discnminatie van vrouwen. Die dag mag ze haar geheugen opfrissen door alle werken door te nemen die onder haar voorgangers zijn gepubliceerd over het thema 'levenslang leren'. Ik verzeker u dat dat geen pretje is.

Ondertussen op het Museumplein... ï ^ ' » » « - f^AHtfr

Demonstrerende studenten: 'Nijs hoer, Nijs hoer' ...instrueert een meisje haar vriendin: "Als je 'Nijs' hoort, moet je 'boeh' roepen." De demonstratie die in Den Haag door burgermeester Deetman verboden werd, begint al lekker op gang te komen. Studenten uit het hele land zijn bij elkaar gekomen om te protesteren tegen de aangekondigde bezuinigingen op het hoger onderwijs. Psychologiestudenten Tila Pronk (19), Zsuzsika Sjoerds (20) en Rianne van Lambalgen (19) laten de actie vóór een verplicht practicum gaan. "Dit is veel belangrijker", vinden ze. "Alle studenten moeten samenhorig met één stem laten horen dat onderwijs geen luxe maar een noodzaak is." Op het podium prijst de voorzitter van de landelijke studentenvakbond Noortje van der Meij de aanwezigen met hun actiezin. "Vroeger protesteerden studenten als zij in hun eigen portemonnee geraakt werden, maar jullie zijn hier voor de fundamenten van het onderwijs." Om half vier, als staatssecretaris Nijs eindelijk het podium betreedt, staat zij tegenover een argwanende mensenmenigte. "Nijs hoer, Nijs

gen mensen uit de ramen van him kantoren. Een geblondeerde man schudt hoog boven de menigte vrolijk met een duidelijk gevuld geldkistje. De stemming zit er bij de protestgangers goed m. Wanneer een rode taxi door de politie wordt tegengehouden wanneer hij door de groep heen wil rijden, gaat er een luid geklap en gejuich op. Natuurkundestudent Martijn (21) uit Utrecht loopt mee met een fles Euroshopper-bier in zijn hand. Hij snapt dat er bezuinigd moet worden. "Bij ons op de faculteit smijten ze echt geld over de balk. Dan heeft de regering gelijk dat ze zeggen 'Jongens, dat moet wat minder'. Maar er moet niet radicaal op de studiebeurzen gekort gaan worden." Even verderop loopt een tweetal dat volgens hun spandoek geen geld meer heeft voor bier. "Biertje?! Nee, geen geld. Ik studeer", staat erop. BIJ kindercentrum 'Altijd lente' zijn tien kleine gezichtjes tegen het glas aangedrukt. "Kijk, daar doen we het voor, voor hen", zegt één betoger die terugzwaait naar de kinderen.

1

Roor Bal

Korte behandeling levert al resultaten op

Omstreden traumatherapie blijkt tocli te werken Een traumatisch verkeersongeval verwerken door je ogen van links naar rechts te bewegen. Het is ongebruikelijk, maar het heeft effect. Yvette Nelen

Monique Volman is universitair hoofddocent btj de afdeling onderwijspedagogiek van de faculteit Psychologie en Pedagogiek. Zij schrijft eens in de negen weken een column.

hoer", klinkt een agressief spreekkoor. En wanneer zij zegt dat er net als bij de andere departementen ook bij Onderwijs bezuinigd moet worden, maken alle handen in de lucht een gebaar dat 'geklets' betekent. "Ouwehoer", roept de menigte, als uit één mond. Nijs is even niet meer te verstaan. "Duidelijk niet de populairste gast die we op de lijst hadden", merkt de presentator even later op. D a g m a r Letanche (21) en Raphaëlle-Anne Kok (22) lopen rond met de SRVU-vlag om htm schouders. "Om acht uur vanochtend stonden we al voor de vu om flyers uit te delen. Ook hadden we een vijftien meter groot spandoek aan de gevel gehangen waarop 'Red het onderwijs' stond." Volgens de dames zijn de vu-studenten goed vertegenwoordigd bij de protestactie. "In elk geval zeiden best veel mensen dat ze zouden komen." Na de verschillende toespraken beginnen de studenten aan een protestmars die hun, zoals een jongen zegt, langs 'alle onbelangrijke plaatsen in Amsterdam' zal leiden. De stoet van ongeveer zesduizend mensen trekt behoorlijk wat bekijks in de straten van Amsterdam-Zuid. Overal han-

"Ik durf toch echt te zeggen dat acht van de tien cliënten met deze therapie in ieder geval iets geholpen zijn, van een beetje tot heel veel." Klinisch psychologe Monique Renssen (38) heeft haar twijfels over de kritisch ontvangen EMDR-methode (eye movement desensitization and reprocessing) definitief laten varen. Niet alleen omdat zij de behandeling ooit zelf een keer onderging, maar omdat haar promotieonderzoek naar de effectiviteit van de methode bij verkeersslachtoffers opmerkelijke resultaten opleverde. EMDR IS een methode om psychotrauma's te verwerken, waarbij de ogen

worden gestimuleerd om heel snel van links naar rechts te bewegen. Een client wordt eerst, volgens een vast protocol, gevraagd om intensief aan zijn traumatische ervaring te denken. Hij bedenkt wat nu het ergste was aan de traumatische ervaring, welke emoties dat oproept, waar hij dat voelt m zijn hchaam en ook welke negatieve gedachten hij daarbij heeft over zichzelf "Dat laatste is niet zo gek", aldus Renssen. "Mensen met blijvende psychische klachten na een ongeval kunnen een negatieve overtuiging over zichzelf hebben. Een vrouw met een whiplash dacht aan haar eigen dood, als ze zich het ongeluk herinnerde. Ze liep er ook bij als een half lijk. Vaak heeft die overtuiging te maken met onverwerkte vervelende ervaringen uit het verleden." Als een cliënt zijn trauma heeft opgeroepen, laat de therapeut diens ogen bewegen. Hij gaat vlak voor het hoofd van de cliënt met zijn handen van links naar rechts. De opgewekte oogbewegingen hebben volgens Renssen

twee functies: de cliënt kan denken aan zijn traumatische ervaring zonder dat die te overweldigend wordt, en hij laat zijn weerstanden varen. Renssen begon haar onderzoek met een groep van achttien cliënten, die een verkeersongeval achter de rug hadden. Bij een kortdurende behandeling van twee tot drie sessies leverde de methode al goede resultaten op. Vervolgens vergeleek Renssen tien slachtoffers die behandeld werden volgens de £MOi?-methode, met tien slachtoffers waarbij de tijd de wonden zou moeten helen. De eerste groep was er, na eenzelfde periode, significant beter aan toe. Critici stelden dat de therapie niet zozeer effectief was vanwege de oogbewegingen van links naar rechts, maar alleen vanwege het feit dat de slachtoffers bloot werden gesteld aan hun traumatische gedachten. Ze zou veel lijken op de zogenaamde exposuretherapie. Daarom vergeleek Renssen tenslotte een groep cliënten die behandeld werd volgens de EMDR-

methode met een groep die behandeM werd volgens een vorm van exposure Ook hier behaalde de eerste groep beduidend betere resultaten. Waarom nu juist die afwisselende oogbewegingen zo helpen, is niet helemaal duidelijk. Maar Renssen heeft wel ideeën hoe dat verder onderzocht kan worden. "Als je droomt m je 'REM-slaap', gaan je ogen ook heel snel heen en weer. Het idee is dat je op dat moment ervarmgen verwerkt Mensen met een posttraumatische stressstoornis slapen slecht en worden vaak wakker tijdens de droomslaap. Het kan zijn dat bij hen de REM-slaap mechanismen niet goed werken en dai EMDR ze weer opwekt." E M D R kan een belangrijke rol spelen bij de verwerking van verkeerstrauma's, aldus Renssen. "Zo'n twintig procent van de vele tienduizenden slachtoffers die het verkeer jaarlijks maakt, blijft kampen met langdurige psychische klachten. Ik vind dat alle psychologen en therapeuten EMDR i" hun rugzak moeten hebben."

I

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen