Ad Valvas 2002-2003 - pagina 285

AD VALVAS 16 JANUARI 2 0 0 3

PAGINA 5

Edwin Hooijschuur ziet geen reden om Saddam te vertrouwen

'Chemische wapens zijn altijd aan te tonen'

Het is erg onwaarschijnlijk dat Irak geen chemische wapens heeft, denkt chemicus Edwin Hooijschuur. Hij promoveerde deze week aan de VU op een methode om resten van de fabricage van chemische wapens op te sporen. 'Die resten zijn erg moeilijk weg te poetsen.' Weimoed Visser Denk je dat de wapeninspecteurs in Irak iets zullen vinden?

wel zo is, zou ik het niet mogen zeggen."

"Ik denk dat er chemische wapens gemaakt móeten zijn. Daar zijn namelijk ook al eerder bewijzen van gevonden, voordat Saddam Hoessein de wapenin­ specteurs in 1998 wegstuurde. Bovendien heeft hij in 1992 ook chemische wapens ingezet. Het probleem is alleen om de plekken te vinden waar de wapens gepro­ duceerd zijn. A ls je de plaatsen eenmaal hebt gevonden, is het niet zo moeilijk om de resten van chemische wapens aan te tonen. Die zijn namelijk heel moeilijk weg te poetsen. Ze blijven bijvoorbeeld heel lang in het water zitten. D e technieken die ik heb toegepast in mijn proefschrift, zijn geschikt voor een eerste snelle screening van stoffen. Je kunt daar­ mee heel snel een groep potentieel gevaar­ lijke stoffen vinden, maar om onomstote­ lijk vast te stellen wat iets is, heb je tijdro­ vender technieken nodig. Zenuwgassen, zoals mosterdgas, lijken wat betreft hun samenstelling namelijk erg op sommige pesticiden en Saddam Hoessein is wel zo slim dat de plekken waar hij wapens heeft geproduceerd, waarschijnlijk zijn omge­ bouwd tot fabrieken voor bijvoorbeeld pesticiden."

Zijn alle chemische wapens gemakkelijk aan te tonen, of worden er ook nieuwe soorten ont­ wikkeld waarvoor er nog geen tests zijn?

Zou je met jouw specialisme nu niet het liefst in Irak zitten? "Nee, dat is me een beetje te wild. Ik zou wel graag hier op het lab monsters willen analyseren. Het TNO­laboratorium in Rijs­ wijk, waar ik werkte, is daarvoor gekwalifi­ ceerd. We kregen elk jaar een serie mon­ sters opgestuurd en die moest je dan bin­ nen heel korte tijd analyseren. We scoor­ den daar de vorige keren honderd procent. Dat vond ik altijd erg spannend om te doen. Of ze bij TNO nu monsters uit Irak analyseren? Volgens mij niet, maar als het

"Nee, chemische wapens lijken allemaal grofweg op elkaar. Het zijn zenuwgassen, die, zoals de naam al zegt, je zenuwstelsel aantasten. De nieuwere zijn ook al enkele decennia oud, De resten van chemische wapens, die bijvoorbeeld nog in water zit­ ten, zijn onomstotelijk aan te tonen met bestaande tests. Daarnaast heb je biologi­ sche wapens en daarin is wel veel ontwik­ keling geweest de afgelopen jaren. Daar­ van weet ik niet zeker of je alles kunt opsporen en aantonen."

Zou JOUW techniek om verdachte stoffen op te sporen zo inzetbaar zijn in Irak? "In principe is deze methode zo inzetbaar. In mijn proefschrift combineer ik een aan­ tal technieken die al langer bestaan tot een methode waarbij je heel snel kunt zien of ergens verdachte stoffen aanwezig zijn. Daaraan is zeker behoefte. Maar het is een eerste screening. Daarna moet je dan nog verdere analyses toepassen om onomstote­ lijk vast te stellen wat voor stof iets is. Ik weet niet precies welke testmethodes ze nu gebruiken in Irak. Niet die van mij, maar misschien wel iets vergelijkbaars."

Ben je uit idealisme aan dit onderzoek begon­ nen? "Nee, gewoon uit interesse voor de schei­ kunde. Ik vind het eerlijk gezegd gewoon spannend om monsters te analyseren. Het geeft een kick als je precies kunt oplossen wat ergens in zit. Je voelt je een beetje Sherlock Holmes."

Edwin Hooijschuur: 'Als ik monsters analyseer, voel ik me een beetje Sherlock Holmes'

Wanneer begrijpen de men­ sen nu eens dat Asterix geen geschiedschrijving is, "laar gewoon een leuke strip? Het populair­weten­ schappelijke boekje De erfe­ nis van Asterix is de zoveel­ ste bijdrage aan de debilise­ ring van de wetenschappelij­ ke literatuur.

« moeten de kassa hebben horen rin­ ^^len, UvA­historicus René van Royen ^n classica Sunnya van der Vegt, en natuurlijk hun uitgever Bert Bakker. Hun twee populair­wetenschappelijke "oekjes Asterix en de waarheid en Aste­ "ï en de wijde wereld waren zulke enorme beststellers, dat een derde deel met kon uitblijven. 3t heet D e erfenis van Asterix, met als noertitel Het leven in de lage landen. ^sterix in Nederland dus, en zoals in . ^ twee eerste delen werd onderzocht « hoeverre de stripverhalen over de s^T ^^"'^'" sn zijn tonronde, bere­ '«ke maat Obelix historisch juist zijn.

Onzin over Asterix in Nederland zo verwacht de lezer in dit derde deel aan de hand van A sterix te worden rondgeleid in het Nederland van de Romeinse tijd. Helaas is Asterix nooit in Nederland geweest. Dit is echter geen probleem voor Van Royen en Van der Vegt. Aan de hand van een citaat van de Griekse geograaf Strabo (63 voor Christus tot 24 erna), die nooit een voet in onze streken heeft gezet, en een uitspraak van Julius Caesar 'bewijzen' de twee wetenschappers dat Galliërs en Germanen eigenlijk een pot nat waren. Probleem opgelost. Aan de hand van A sterix laten Van Royen en Van der Vegt zien wat er in onze samenleving nog over is van de Gallische, en dus Germaanse bescha­ ving. Zo komt onze manier van kle­ den, met broeken en hemden, sterk overeen met die van de Galliërs en dus de Germanen, zoals we ook in Asterix kunnen zien, en bovendien kwamen de Gallische, en dus Ger­ maanse stammen regelmatig bijeen om democratisch te beslissen over zaken van oorlog en vrede, zoals we eveneens in A sterix kunnen lezen. N u

zou een stamhoofd tijdens zulke bij­ eenkomsten nooit zulke driftbuien krijgen als die waarop we stamhoofd Abraracourcix (die in Nederlandse vertaling tegenwoordig Heroïx heet) betrappen, dus dat klopt dan weer niet helemaal. IVIaar ach, dat is maar een detail.

recensie Ook dit derde A sterix­boekje is weer gelardeerd met vee! slecht afgedrukte plaatjes uit de A sterix­verhalen, maar in de tekst moet A sterix er regelmatig met de haren worden bijgesleept, omdat hij voor de duidelijkheid van het verhaal eigenlijk helemaal niet ter­ zake doet. In een hoofdstuk wijden Van Royen en Van der Vegt bijvoor­ beeld uit over de manier waarop Juli­ us Caesar in zijn D e bello gallico ver­ slag doet van zijn veldtochten. Dat heeft niks met A sterix te maken, maar toch beweren Van Royen en Van der

Vegt dat A sterix en Obelix zich afvra­ gen of Caesar zijn lezers wel op hun wenken bedient. Ergens anders 'ver­ moeden' de Galliërs dat Caesar zijn lezers expres niet alles vertelt over zijn achterliggende totaal­strategie. Wat een onzin! Nergens in de A sterix­ boeken wordt met een woord over D e bello gallico gerept, dus A sterix en Obe­ lix vragen zich dat helemaal niet af Nee, vermoedelijk hebben Van Royen en Van der Vegt die rare zinnetjes alleen toegevoegd omdat dat moest van de uitgever. A nders werd het A ste­ rix­gehalte te laag en koopt niemand hun boekje. Want Julius Caesar zon­ der de twee koddige stripfiguurtjes is blijkbaar niet interessant genoeg. De erfenis van Asterix is de zoveelste bijdrage aan de debilisering van de wetenschappelijke literatuur. Waarom begrijpen mensen nou niet dat A sterix helemaal geen geschiedschrijving is, maar gewoon een leuke stripserie waarin menselijke eigenaardigheden op de hak worden genomen? Wie wil leren over het Romeinse rijk neme zijn toevlucht tot een de vele goede boe­ ken die daarover zijn geschreven,

waarin de lezer niet wordt toegespro­ ken als een onzindelijke kleuter, en waarin niet om de zoveel alinea's een zinnetje staat als 'een oorlog winnen zonder toverdrank is natuurlijk veel moeilijker'. René van Royen en Sunnya van der Vegt, De erfenis van Aslenx. Uitgeven) Bert Bakker, €14,95.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen