Ad Valvas 2002-2003 - pagina 287

.'AD VALVAS 16 JANUARI 2 0 0 3

PAGINA 7

Calvinistische spaarzin levert de VU een vermogen van 217 miljoen euro op

Weetjes

'Al dat geld uitgeven valt niet mee'

Viagra D e combinatie van viagra en partydrugs kan levensgevaarlijk zijn. Dat stelt vu-endocrinoloog Henk Asscherman in het blad Synaps van het VUMC. Asscherman vindt het verontrustend dat een toenemend aantal mensen bij het uitgaan partydrugs en viagra tegelijk gebruikt. Drugs als extacy of cocaïne werken libidoverlagend. Wie een partydrug slikt, wordt knuffehg of kan urenlang dansen, maar heeft geen zin in seks. Daarom slikt een toenemend aantal mensen er een viagrapil bij. Viagra stimuleert echter alleen een erectie, maar niet de lust om te vrijen. Bovendien is de combinatie gevaarlijK. Partydrugs werken bloedvatvernauwend, terwijl viagra vaatverwijdend is. "Deze combinatie kan dodelijk zijn", aldus Asscherman. Een ander gevaar is dat door de combinatie van drugs en viagra bij mensen het besef verdwijnt dat ze veilig moeten vrijen. (WV)

Kindersterfte Amsterdam heeft een relatief hoge kindersterfte. O m meer inzicht te krijgen in hoe dit komt, zijn het VUMC, het AMC en de G G G D

begonnen met een grootschalig onderzoek onder alle zwangere vrouwen. Ze onderzoeken de relatie tussen etnische afkomst en de gezondheid van kinderen bij de geboorte. Het sterftecijfer van jonge baby's ligt bij moeders van Turkse of Marokkaanse afkomst twee keer hoger dan bij autochtone moeders, terwijl kinderen van Surinaamse komaf vaker met een laag geboortegewicht worden geboren. Waardoor deze verschillen komen, is onbekend. Door een bloedonderzoek en door de moeders een vragenlijst te laten invullen over hun leefgewoonten, hopen de onderzoekers een verklaring te vinden voor de relatief hoge kindersterfte. (WV)

Lastig De VU is zo rijk dat ze een flink deel van de beoogde nieuwbouwplannen uit eigen reserves kan betalen. En zelfs dan blijft er geld over voor vernieuwing van onderwijs en onderzoek. Sommige faculteiten hebben zelfs zoveel geld, dat ze echt moeten nadenken waar ze het zullen laten. J}irk de Hoog 'Als we de campus verpatsen aan een projectontwikkelaar en naar Almere verhuizen, dan is de VU echt rijk", zegt Saskia Groenewegen, in het college van bestuur verantwoordelijk voor de financiën. "Maar natuurlijk doen we dat niet. Over tien jaar is de Zuidäs het nieuwe centrum van Amsterdam. De meerwaarde die dat heeft voor de universiteit is veel belangrijker dan die paar miljoen die we kunnen verdienen met de verkoop van de grond." Hoeveel die grond waard is, weet ze niet precies. Ooit kocht de vu voor wat nu een habbekrats is de drassige weilanden van boer Griffioen. Inmiddels hoort de grond waarop de campus staat, tot de duurste stukjes van het land, Ue reële waarde van de grond is niet 'n de balans van de vu opgenomen; daarin staat het vastgoed slechts voor TOtn honderd miljoen euro gewaardeerd, volgens insiders een zeer ^houdende schatting. Desondanks *oort de vu toch tot de rijkste universiteiten van het land. Als zij al niet de allerrijkste is. "Vergeleken met ändere instellingen staat de vu er niet "\t ^or"> beaamt Groenewegen. 'naar we moeten de komende jaren aan ook heel wat investeren." e komende vijf jaar wil het college "rzo'n 250 miljoen euro verspijke-

^

<ä>

ren aan de campus. Dat is heel wat. Toch lijkt het nauwelijks een probleem. D e helft van dat geld heeft de vu naar verwachting gewoon contant in kas. De rest wordt geleend. Daarnaast is de komende vijfjaar ongeveer 150 miljoen euro beschikbaar voor vernieuwing van onderwijs en onderzoek en hebben de gezamenlijke faculteiten een financiële reserve van bijna 80 miljoen euro.

Sober Ondanks de enorme uitgaven verwacht het college de komende jaren een evenwichtige begroting te kunnen presenteren. "Het nu zeer gunstige liquiditeitssaldo zal afnemen", staat in de begroting 2003 te lezen. "Maar we gaan ervan uit dat dit tijdelijk is." "De vu is altijd sober geweest. Er zijn geen buitensporige avonturen aangegaan en we geven geen cent uit voordat die eerst is verdiend. Dat is de echte calvinistische spaarzin", verklaart Groenewegen de rijkdom. Het vermogen van de universiteit is sinds 1995 met bijna vijftig procent gestegen tot 217 miljoen euro nu. De totale inkomsten stegen in tien jaar tijd met bijna veertig procent. Dit jaar verwacht de vu 333 miljoen euro aan inkomsten te ontvangen. Die inkomstenstijging gaat grotendeels op aan eveneens gestegen salarissen, maar toch is het een indrukwekkende groei. Ook het aantal studenten is gestaag toegenomen; met 36 procent in tien jaar tijd, tot ruim 15.000 nu. T o c h blijft de vu ook sober naar de toekomst kijken. "Voor het betalen van de investeringen gokken we niet op verdere groei. We nemen geen risico's. We gaan uit van wat we nu hebben", zegt Groenewegen.

Gigantisch probleem Ook de huidige situatie kan niet iedereen geruststellen. "Echt rijk wil ik de vu niet noemen", zegt Koos Sneek,

docent bij Economie en voorzitter van de financiële commissie van de ondernemingsraad. " D e v u gaat gigantisch veel investeren en ik weet niet hoe hard de cijfers zijn. Ik heb allerlei verschillende getallen de revue zien passeren. Vorig jaar wilde het college nog twee keer zoveel aan nieuwe gebouwen uitgeven. N u lijken ze iets reëler te zijn. Maar heb je ooit een groot bouwproject binnen de begroting zien blijven? Stel dat ze er tien, twintig procent boven komen. Dan hebben we een gigantisch probleem, namelijk een tekort van misschien wel 50 miljoen euro." Sneek zit nog een gevaar opdoemen. "Door de voorgenomen fusie met de Hogeschool Windesheim neemt de vu een enorm risico. Wat voor imago krijgen we? Bij andere universiteiten zie je dat het aantal studenten ineens enorm kan dalen. Als de vu in dat scenario belandt, moeten we mensen ontslaan om de bouw te betalen." Heel wat optimistischer is Jonne Gaemers, directeur bedrijfsvoering bij de faculteit Rechten. "We hebben het luxeprobleem dat we geld moeten uitgeven. Het valt nog niet eens mee om dat snel op een verstandige manier te doen", vertelt hij. De faculteit had eind 2000 nog een reserve van 5,4 miljoen euro, oftewel zeventig procent van het jaarinkomen. Dat is nu gezakt naar 3,4 miljoen. De komende tijd moet een groot deel van die reserve worden weggewerkt en gereduceerd tot ongeveer tien procent van de omzet.

Te laat Gaemers noemt het terecht om het geld in te zetten voor onderwijs en onderzoek. "We zijn tenslotte geen bank." Bekendste investering tot nu toe is het tijdelijk aanstellen van zeven vrouwelijke hoogleraren in deeltijd. De reserve bij Rechten is vooral ontstaan door succesvolle commerciële postdoctorale opleidingen voor advocaten en notarissen. "Vroeger deden

we bijna niets aan derdegeldstroomactiviteiten. N u verdienen we er een kwart van onze inkomsten mee, ongeveer twee miljoen euro", aldus Gaemers. De faculteit komt dan ook met nieuwe initiatieven op dit gebied. Dit jaar is een postdoctorale opleiding pensioenrecht gestart, die direct winstgevend blijkt te zijn. Ook over dalende studentenaantallen maakt Gaemers zich vooralsnog geen zorgen. "Die beginnen juist fors te stijgen, dankzij de nieuwe opleiding criminologie." Gaemers vindt dat de vu eigenlijk te laat is begonnen met geld uitgeven. "Ze is altijd een beetje spaarzaam en zuinig geweest. Wij kunnen wat ruimte betreft bijvoorbeeld geen kant meer uit. En die liften hadden vijfjaar geleden al gerenoveerd moeten worden." Ook de faculteit Aard- en Levenswetenschappen is niet echt arm te noemen, hoewel ze volgens de begroting een tekort van bijna 2,5 miljoen euro heeft. Daar staat namelijk een reserve tegenover van rond de 12 miljoen. "We zijn het resultaat van een fusie en trekken bewust geld uit om nieuw beleid op de rails te zetten, zoals de opleiding gezondheidswetenschappen", vertelt directeur bedrijfsvoering Rob Neutelings. "Gelukkig zitten we hier in de situatie dat we iets nieuws kunnen beginnen zonder eerst iets anders te moeten opheffen. Dat werkt wel zo prettig." Hij vindt het belangrijk dat de vu niet alleen in gebouwen investeert, maar ook in vernieuwing van onderwijs en onderzoek. "Het is verstandig geweest veel opzij te zetten. Door zelf te sparen voor nieuwbouw neem je minder risico's voor de toekomst. Je hebt tenslotte veel minder rentelasten. Kijk naar elders. Daar staan prachtige gebouwen, maar moeten ze mensen ontslaan omdat ze geen geld meer hebben." Neutelings ziet mensen juist als het belangrijkste kapitaal. "Die moeten het onderwijs en onderzoek maken en daarmee studenten trekken. Dat is de kurk waar we met z'n allen op drijven."

Kinderen die op driejarige leeftijd al veel gedragsproblemen hebben, zijn vaak ook lastig op latere leeftijd. Dat is de conclusie van Meike Bartels, die onlangs aan de vu promoveerde op een onderzoek naar genetische aanleg en probleemgedrag bij kinderen. D e constantheid in probleemgedrag is deels genetisch en deels uit omgevingsfactoren te verklaren, zo blijkt uit Bartels onderzoek. Zij maakte voor haar dissertatie gebruik van gegevens uit het tweelingenregister van de vu. De invloed van de genen blijkt bij gedragsproblemen af te nemen naarmate personen ouder worden. Omgevingsfactoren worden dan belangrijker. Bij een eigenschap als intelligentie neemt de invloed van je genen juist toe naarmate je ouder wordt. (WV)

Verlies Mensen zijn gevoeliger voor verlies dan voor winst. Econoom Arjen Siegmann promoveerde onlangs op een onderzoek waarbij hij deze eigenschap, de verliesaversie, toepaste op de economie. Het blijkt dat in onzekere tijden mensen hun afkeer van verliezen mee laten werken bij financiële beslissingen. Zo zijn rijke huishoudens eerder geneigd om extra rijkdom te beleggen, terwijl, bij armere huishoudens dit geld vaker wordt uitgegeven. Ook de keuze tussen sparen of besteden wordt hierdoor bepaald. De afkeer tegen verliezen beïnvloedt ook de gedragspatronen van managers bij beleggingsfondsen. Hun meestgebruikte strategieën zijn op die manier te verklaren. De managers worden immers beloond wanneer zij goede rendementen behalen. (FB)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen