Ad Valvas 2002-2003 - pagina 24

AD VALVAS 29 AUGUSTUS 2002

PAGINA S

Over junkfood, Indische rijsttafels en de dreiging van bierbuiken

De gezond­illusie van de VU Lekker eten is erg belangrijk voor de meeste VU­studenten. Ze vinden van zichzelf dat ze goed kunnen koken: een kwart draait zijn hand niet om voor een Indische rijsttafel. Toch wordt er veel gesnackt en koken de meeste studenten niet vaker dan eens per week, zo blijkt uit een studentenenquête van Ad Valvas over eten en drinken.

Yvette Nelen en Weimoed Visser

Chnstiaan Krouwels

'De schijf van vijf is niet meer van deze tijd' Lucienne Niekoop (25), vierdejaars biologie: "Ik werk als kokshulp)e in de keuken van het Tropenmuseum. Ik hou van koken en in het Tropenmuseum hebben ze een internationale keuken, dus ik heb ze gewoon gebeld om te vragen of ze een baantje voor me hadden. Echt iets leren doe ik daar niet, behalve bepaalde trucjes. Ik maak dressings of ik help bij het afbakken van brood. Ik kan de koks ook van alles vragen. Of )e gist en zout nou wel of niet tegelijk in deeg of beslag kan verwerken, bijvoor­ beeld. Of wat jalapma's zijn. Thuis kook ik vaak heel uitgebreid. Ik heb een kookvriendin met wie ik regelmatig naar de 'zwarte markt' m Beverwijk ga. Dan begeef je je echt even in Marokko of Turkije. We kopen daar kruiden enzo. Het liefst kook ik Liba­ nees. In Libanon weten ze wat je met kruiden kunt doen en de combinaties zijn vaak verrassend: gehakt met kaneel en rozijnen of vis in een pistacheno­ tenjasje met sinaasappelsaus. Ik gmg op kamers wonen toen ik zestien was. Toen kon ik nog niet eens aardappelen koken. Met een huisgenoot ging ik toen experimenteren in de keuken. Het begon met Hollands, dus vooral aardappelen en vandaaruit zijn we de internationale keuken gaan ontdekken. N u kook ik voor vrienden regelmatig een viergangenmenu. Ik heb ook een kookboekenmanie. Als ik een boekwinkel binnenloop, kom ik er geheid met een kookboek weer uit. Het laatste kookboek dat ik kocht heet Morro en gaat over de keuken van de Moren, de Arabieren die rond het Middellandse­Zeegebied leven. De 'schijf van vijf is echt niet meer van deze tijd, hoor. Het gaat erom dat je gevaneerd en vers eet. Dus vaak naar de markt om verse groenten te kopen, geen diepvriesvis, en bruinbrood eten. Elke morgen eet ik een kiwi, een banaan, een appel en een sinaasappel. Dat is mijn ontbijt. Om een uur of elf krijg ik dan weer trek en eet ik brood. Marokkaans brood, want daar zitten geen conservenngsmiddelen in. Alcohol drink ik niet, want dat vind ik niet lekker. Ik vind het trouwens belachelijk dat er, als je uitgaat, een soort socia­ le druk IS om alcohol te drinken. Ik geeft daar dus niet aan toe. Ik eet geen varkensvlees. Niet uit religieuze overwegingen, maar om dezelfde reden dat jij geen hond eet. Ik ben daarnaast tegen de manier waarop varkens hier wor­ den gehouden." (PB)

2853 p l a k j e s

Koken is leuk, maar we doen het lang niet meer elke dag. Dat is het algeme­ ne beeld uit dat oprijst uit de enquête. Wat dat betreft zijn studenten geen uitzondering: in de hele samenleving wordt de laatste jaren veel meer bui­ ten de deur en kant en klaar gegeten. Dat heeft, volgens voedingshoogleraar Jaap Seidell, één groot nadeel: "Je weet zelf niet meer precies wat je eet. Vaak is eten buiten de deur te vet en weinig vitaminerijk." Jongeren zijn de laatste jaren slechter gaan eten, zo blijkt ook uit een groot onderzoek naar groei en gezondheid, waarin vu­hoogleraar gezondheid Han Kemper zeshonderd Amsterdamse scholieren lange tijd volgde. De scho­ lieren deden vanaf de brugklas mee aan het onderzoek. Inmiddels zijn ze 37 en is de helft van de mannen en 35 procent van de vrouwen te dik. De onderzochte groep mensen is de afge­ lopen 25 jaar steeds meer vet en eiwit (vlees, ei, kaas) gaan eten, met een dieptepunt m hun studententijd. "Tussen de 21 en 27 kon het de meeste mensen weinig schelen of ze gezond aten", legt Kemper uit. "Ze snackten veel, sloegen het ontbijt vaak over en letten weinig op groente en fruit. Daarna werd het patroon weer iets gezonder, maar ook de dertigers eten ongezond." Wat voor eet­ en drinkgewoonten houden de vu­studenten er eigenlijk op na? En verandert dat, als zij op kamers wonen? Ad Valvas ondervroeg 176 studenten, van wie 103 eerste­ jaars. Inderdaad zegt meer dan de helft van de ondervraagde studenten minstens elke week junkfood te eten, zoals patat, hamburgers of shoarma. Een paar eerstejaars geven zelfs als favoriete eetgelegenheid de FEBO, McDonald's of Kentucky Fried Chic­ ken op.

Tussendoortjes Maar daar staat tegenover dat drie­ kwart van de studenten ervan over­ tuigd IS tamelijk gezond te eten. Der­ tien procent vindt zijn eetgewoonten zelfs erg gezond. Een meerderheid van 61 procent zegt (bijna) altijd aan het vereiste dagelijkse portie 'gezond' van twee stuks fruit en tweehonderd gram groente te komen. Hoogleraar voeding Jaap Seidell zet zo zijn vraagtekens bij de hoeveelheden groente en fruit die de studenten zeg­ gen te verorberen. "De gemiddelde Nederlander eet al jaren steeds min­ der fruit en steeds meer snacks en tus­ sendoortjes. Veertig procent van onze energie halen we uit eten dat we niet thuis naar binnen hebben gewerkt. Bovendien zeggen mensen veel gezon­ der te eten dan ze in werkelijkheid doen." De vu­student houdt van lekker eten: 67 procent geeft aan dat ze dat erg belangrijk te vinden. En het zijn voor­ al de ouderejaars die de nadruk leggen op het 'heel erg'. 65 Procent vindt ook dat hij redelijk kan koken: 42 pro­ cent lukt het om lasagna te maken en 23 procent heeft geen moeite met een Indische rijsttafel. Een kleine derde

houdt zich aan de bekende rijst of pasta met prut. Slechts zeven procent geeft toe in de keuken niet meer te kunnen dan een ei bakken. De kookkunsten van stu­ denten moeten dus in de loop van de jaren wel zijn verbeterd, vermoedt Seidell. "Ik weet nog uit mijn studen­ tentijd in de jaren zeventig dat ik wel alleen maar een ei kon bakken. Ik moest mijn moeder bellen om te vra­ gen hoe je aardappels kookte en daar­ in was ik, zeker als jongen, geen uit­ zondering."

Witiof Het sluit aan bij Seidells idee dat de overgang tussen thuis wonen en de studententijd tegenwoordig veel min­ der groot is dan een paar decennia terug. Toen aten jongeren thuis eigen­ lijk alleen wat hun moeder hun voor­ zette. Ze besteedden zelf vrijwel geen geld aan eten. Bovendien werd er in de meeste gezinnen nog drie keer per dag gezamenlijk gegeten. Als je dan ineens alleen op een studentenkamer zat, was dat een hele verandering. N u eten gezinsleden van jongsaf aan veel meer buiten de deur: op de crèche, in de buitenschoolse opvang, 's Avonds warmen ze vaak iets op in de magne­ tron, omdat iedereen zijn eigen sport­ clubs en andere activiteiten heeft. "De invloed die ouders hebben op wat kin­ deren eten is veel minder groot geworden en dat maakt de verande­ ring van eten thuis naar op kamers veel minder groot", aldus Seidell. Toch kookt ook nu nog steeds veertig procent van de eerstejaars vrijwel nooit zelf. Eenvijfde van alle studen­ ten kookt éen keer per week, eenderde doet het een paar keer per week, en achttien procent vrijwel elke dag. Witlof zullen veel studenten echter niet zo snel op tafel zetten. Dat vin­ den ze niet lekker, zo blijkt uit de enquête. Ook houden veel mensen niet van orgaanvlees. Lasagna is favo­ riet: het werd verreweg het meest genoemd als lekkerste gerecht.

Dronkelap Zo'n twintig procent van de studenten heeft een dieet. De meesten om af te vallen, sommigen vanwege een sport en een enkeling door voedselallergie. Ook twintig procent eet bepaalde din­ gen niet uit overtuiging of principe. De meeste studenten uit deze groep zijn vegetariër, een klein aantal stu­ denten eet wegens hun islamitische geloof geen varkensvlees en dnnkt geen alcohol en één geënquêteerde eet alleen kosjere dingen. Het drinkgedrag van de vu­studen­ ten lijkt uiterst beschaafd. D e helft van de studenten zegt elke week alcohol te drinken en af en toe dron­ ken te worden, maar slechts veertien procent geeft toe dat hij of zij (bijna) dagelijks drinkt. Een magere één procent erkent dat hij meerdere keren per week dronken wordt. Hier blijkt wel een duidelijk verschil tus­ sen de mannelijke ouderejaars en de rest: eenderde van de ouderejaars m a n n e n drinkt bijna dagelijks en vier procent dagelijks meer dan 3 glazen, de officiële n o r m voor alcoholisme.

Een kwart van de m a n n e n zegt ook elke week dronken te worden, vier procent meerdere keren per week. Ook hierbij speelt onderrapportage een rol, omdat mensen zich niet graag voordoen als dronkelap (zie kader). Doordat Nederlanders steeds meer vet eten, maar vooral ook doordat ze min­ der bewegen, is overgewicht een groeiend probleem. N u valt het met het overgewicht van de studenten reuze mee. De gemiddelde body mass index (gewicht gedeeld door de lengte en dat getal in het kwadraat) van de studenten ligt op 2 1 . Dat is netjes: de waarde ligt bij een normaal gewicht tussen de twintig en de 25. Alleen een paar ouderejaars mannen komen boven de kritieke grens van 25 uit en zijn dus te dik. Studenten blijken uiteindelijk minder zwaar dan hun leeftijdsgenoten uit de gehele bevolking. Daar is van de acht­

­*.ït' ^VW^j»»

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen