Ad Valvas 2003-2004 - pagina 336

A D VALVAS 1 9 FEBRUARI 2004

PAGINA 8 I

7 Bètafaculteiten opheffen?

jVAl

9

Het hoger onderwijs moet bezuinigen, zo ook de VU. Twee politicologiestudenten gooiden de knuppel in het hoenderhok: zij stuurden Ad Valvas een open brief met een rigoureuze suggestie: hef de bètafaculteiten maar op. Hieronder hun argumenten. Plus: de geschokte reacties van deskundigen van VU en UvA.

"Te duur en niet bijzonder genoeg" D e (financiële) problemen van de bètaopleidingen zijn veel ernstiger dan m e n lijkt te beseffen. Ondertussen maakt het college van bestuur geen duidelijke keuzes en voeren de bètafaculteiten een struisvogelpolitiek. N o g even en er zit nog m a a r één ding op: opheffen, die bètafaculteiten.

De imiversiteiten, de V U incluis, klagen over htm financiële positie; niet ten onrechte, zo blijkt wanneer we de VU-jaarrekening over 2002 nader tegen het licht houden. Het eigen vermogen van de VU bedraagt 221,3 miljoen euro. Hiervan ligt 113,3 miljoen euro (51,2 procent) vast in gebouwen en grond. De reserves van de faculteiten en andere decentrale eenheden bedragen 80 miljoen (36,2 procent). Dat geld is hard nodig voor de nieuwbouw en renovatie. D e centrale reserves beslaan ongeveer 28 miljoen (12,6 procent), maar dit bedrag is vrijwel geheel gereserveerd voor specifieke doelen. Er bhjft dus geen geld meer over om faculteiten te ondersteunen bij innovatietrajecten. Een lening van het college van bestuur aan de faculteit Economie is het laatste wat de VU nog heeft kunnen doen. Met deze lenmg is namelijk 'de rek uit de centrale beleidsruimte' {Ad Valvas, 22 januari 2004). D e VU kan zich dus geen onvoorziene uitgaven meer veroorloven, maar de nieuwe bezuinigingsronde van Balkenende-II staat voor de deur. Dat betekent dat de klappen zullen vallen bij onrendabele onderzoeksgroepen en opleidingen. Dat de bètaopleidingen op dit moment te duur zijn blijkt uit de volgende tabel:

% ingeschrevenen % ingeschrevenen aantal opleidingen personele lasten X miljoen euro

2002 2003 2002 2002

bèta

gamma

alfa

medisch

totaal

13,3

58,8 58,0 13 42

9,9 10,1 18 16

18,0 17,8 3 37

100 100 47 141

14,1 13 46

Bij de gamma- en de bètaopleidui aant sonele lasten ongeveer gelijk De j Imge procent van de studenten aan del lovei D e bètastudenten zijn dus vier kei nterc zullen dit tij niet keren: de mstroo ;eer het gat te dichten en dat is niet rei i mv( t e n betaalt zich kwalitatief met ter linkt b è t a o n d e r z o e k . D i t is eerder het j »ebie E r s t a a n o n s inziens d r i e wegen oi etao] h o u d e n . D e eerste is samenwerkn met waarbij d e U v A d e m e e s t voor de Ie pi s c h u c h t e r begin g e m a a k t door éeiipe de ter m e t dezelfde p r o b l e m e n , dus rdw deel v a n h e t p e r s o n e e l o p zoek m( aar e v o r m i n g over welke onderzoeksgii nvei opleidingen zal verzorgen zal een proc teiten leven n u al in geleende tijd E e n t w e e d e alternatief is o m een' elvi d e r d e g e l d s t r o o m (externe fmanci ostig

Bron: wiow. vu. nl en jaarrekening 2002 VU.

Samen naar de Oostas

Wil de laatste rat het licht uitdoen?

Rekent u even n

Cultuur te afScheren als een exclusieve alfa- of gamma-aangelegenheid - zoals de schrijvers doen - en daaruit af te leiden dat we ons in Amsterdam maar op die richtingen zouden moeten concentreren, is wel uiterst bekrompen. Cultuur is een ingewikkeld samenspel van menselijke drijfveren en vaardigheden, waar (bèta)wetenschap een essentieel onderdeel van is. Amsterdam heeft daarin een traditie hoog te houden. Amsterdam was en is een centrum van handel en cultuur, en wetenschap als onderdeel van die cultuur. Op een aantal bètawetenschapsgebieden staat Amsterdam in de internationale wereldtop. Binnen Nederland is de grootste concentratie van kennis op het gebied van de levenswetenschappen in Amsterdam te vmden. Ook op andere bètagebieden is het academisch niveau van de combinatie van VU en UvA meer dan concurrerend met de rest van Nederland. In een wereld waarin onderzoek en onderwijs steeds grootschaliger worden, kennis specialistischer wordt en kennisvermeerdering juist een combinatie van kennisgebieden vereist, is samenwerking en concentratie van strategisch belang. Een creatieve, niet door versleten begrippen als eigen identiteit belaste visie op de positie van de twee universiteiten in Amsterdam is daarbij geboden. Dat geldt allereerst voor de bètawetenschappen, maar net zo goed voor de letteren, de economie, de sociologie en de politicologie. D e samenwerking tussen beide universiteiten op het gebied van exacte masters verloopt steeds beter. Al vele jaren pleit ik voor de ontwikkeling van een Oostas in de Amsterdamse Watergraafsmeer, als een concentratiepunt van bèta-activiteiten; inderdaad een Sciencepark Amsterdam. Er zitten al drie gerenommeerde NWO-onderzoeksinstituten, meer dan in enig andere Nederlandse universiteitsstad. D e faculteit Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica van de UvA zal er in de komende jaren een nieuwe faculteit vestigen. Combinatie van het potentieel van VU en UvA in relatie met de NWO-instituten zou leiden tot een intellectueel powerhouse. Het idee dat de UvA investeert in meuwe gebouwen en de VU in de renovatie van haar oude gebouwen zonder de unieke kans te grijpen om samen in Amsterdam zich echt sterk te maken, vind ik uitermate frustrerend. Wij zouden het lef moeten hebben om aan onze traditionele pnoriteit van het eigen-club-eerst te ontsnappen. Wat we zouden moeten willen is een Amsterdamse academie, die in ieder geval rond bèta het belang van de wetenschap voorop stelt en waarbij de labels VU en UvA wat mij betreft mogen verdwijnen.

Naar de universiteit ga je onder andere om een beetje te leren denken. Als dit idee klopt - en laten we dat gemakshalve maar even aannemen - dan kunnen we de politicologie-opleidingen van de V U en de UvA misschien beter sluiten. Daar komen namelijk de twee auteurs vandaan die het hersenloze voorstel doen om de bètafaculteit van de VU op te heffen. Alles wat van belang is voor het onderwerp dat zij aansnijden - d.w.z. het probleem van de tmiversitaire financiering - bevindt zich buiten het door hen gepresenteerde kader (op zich is dat zvel een prestatie, zij het geen academische). De gekmakende Haagse beleidslawine, die met een gelijktijdig beroep op 'kenniseconomie', 'marktwerkmg' en 'efficiency' bezuiniging op bezuiniging blijft stapelen. Het borreltafelidee dat de universiteit een bedrijf is - een idee dat alfa-opleidingen nu al de kop kost. Het wegbezuinigen van hoogleraren bij Letteren is wat dat betreft een duidelijk teken aan de wand. D e 'stille revolutie' binnen de universiteiten, die de wetenschappelijke staf in een wormvormig aanhangsel van de universitaire bureaucratie heeft veranderd. De laatste 'efBciencymaatregel' - de U F O alias de 'Umversitaire Functie Ordening' - had daarom geen toepasselijker naam kunnen dragen. De onafhankelijke wetenschappelijke staf is nu definiaef in een 'Unidentified Flying Object' binnen de muren van de universiteit getransformeerd. Niets van dat alles lezen we in het stuk van onze politicologen. H u n denkkader is regelrecht ontieend aan de managersbestseller Hoe word ik een rat? D e diepste 'rattenwijsheid' luidt namelijk: Do it to them before they can do it to you. H u n kosmos is die van de bekende rattenproef: zet een paar ratten zonder voedsel bij elkaar en ze zien op een gegeven moment een maaltijd in elkaar. D e laatst overgebleven rat kan het licht uitdoen.

H e t opiniestuk v a n d e heren Schal len E v a n beide bètafaculteiten is simplisfendi h e t niet o p d e juiste manier met pnnj U i t d e N o t a F i n a n c i ë l e Plannmg an hl u i t d e b n e f budgettoewijzmgen 20 n jul toewijzing a a n F A L W en FEW vii modi te b e d r a g e n e n a a n h e t aha/gammi 1 mi gen v o r m e n d e s o m v a n toewi)zinj lerwi o n z e universiteit gelukkig een deel :ddel Inspectie v a n d e cijfers leert nu hi - FALW en F E W samen zijn goeii icent onze universiteit en herbergen mei seen universiteit als geheel verworven li roor versiteit wordt door het ministene ijs a aantal promoties. De tweedegeldsl^aai joen euro (of 45 procent) bij tot joen euro. Hierbij kan dan nog op den middelen voor apparatuuraanscliJ end binnengehaald, middelen die met lin onderwijs biimen FALW en FEW 'ersi bedrag toe van 15,6 miljoen euro milj bedrag dat gekoppeld is aan het aijen d diploma's behaalt. - het alfa/gammacluster is goed vo t va procent van de tweedegeldstroonnp He wa get voor dit cluster bedraagt 14, via tweede geldstroomsteun tot sO >or 1 clusteris voor 2004 dus in totaal i eure Uit bovenstaande blijkt dat het é ter i deelmodel ongeveer twee maal zo )smi beide bètafaculteiten samen. I n * 'gen lijk erkend én aanvaard is dat eefli qua maal zo duur is als een alfa/gamiJi^en B het opiniestuk van de heren teruggebracht: de universitaire nul !mg TOor eerlijk voor wat betreft de middelei foor aan het aantal ingeschreven stude« li)n ring voor opleidingskosten van dei vers Het is dan ook niet duidelijk wä*"-^teitt bedrijven en waarom zij snel tot t taoet best bereid met de beide auteurs« jaan van goede bètawetenschap vooroij «t a schappij, maar dat valt buiten hetft ko

Walter Hoogland, decaan faculteit der Natuurwetenschappen, Informatica, Universiteit van Amsterdam

Wukunde en

Prof. dr. Pier Vellinga, decaan f Prof.dr. Wim Hogervorst, deti»

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen