Ad Valvas 2003-2004 - pagina 393

AD VALVAS 25 MAART 2004

PAGINA 5

Keppeltjes kushandjes In Marokko leefden islamieten en joden eeuwenlang gewoon samen. Hier moet dat dus ook kunnen. Dat is de boodschap van VU-student Simon Bornstein. Om die uit te dragen loopt hij nu stage op een schooi in Amsterdam-West. Met zijn keppeltje op.

F oor Bal Een beschavingsoffensief. Dat was het plan waarmee Simon Bomstein (31), student aan de lerarenopleing geschiedenis, bij de bestuur van het Regionaal Opleidings Centrum (ROC) in Amsterdam-West aankwam. Hij kwam op het idee nadat hij na een bezoek aan de opleiding door dertig leerlmgen belaagd was. Door zijn keppeltje is hij makkehjk als jood herkenbaar. "Ik was daar met een vriend namens de Stichting Maimon, een club die Marokkaanse jongeren bekend wil maken met hun eigen geschiedenis en hun verstandhouding met joden wil verbeteren. Toen we de school uit liepen, kwamen we in een groep jongens terecht van wie een aantal uit een combinatie van haat en jeugdige overmoed dingen riep als 'joden aan het gas'. Mijn vnend, Sami Kaspi, is een Marokkaanse jood en dus kon hij ze in hun eigen taal aanspreken. Omdat het ramadan was, vroeg hij of dit de bedoeling van de vasten was. In eerste mstantie waren ze stomverbaasd. Maar een klein deel van de groep meende de beledigingen echt, de rest liep weg. "We zijn meteen teruggegaan naar de school. Mijn voorstel was dat ik geen aangifte zou doen, maar voorlichting zou geven. T e r plekke heb ik besloten om daarom stage te lopen op dat ROC. De school vond het een reuzeidee." Bomstein moest toch stage lopen voor de lerarenopleiding en voor de rabbijnopleiding die hij volgt aan het Nederlands Israelitisch Seminarium, dus dat kwam goed uit. In november begon Bomstein aan de stage bij het R O C . Daar zit hij onder andere in de werkgroep Interculturaliteit, een soort denktank die dingen organiseert en adviezen geeft aan de schoolleiding. Bijvoorbeeld over hoe ie Kerst viert in een school met een hoog percentage andersgelovigen.

Simon Bornstein voor 'zijn' ROC in Amsterdam-West "Het is een christelijke school die er bewust voor gekozen heeft om iets te organiseren. Dat is goed voor de inburgenng. Bovendien is het een mooie manier om elkaar te leren ken-

project slaagt, het ook uitstraalt naar andere scholen." Een ander project van de werkgroep waaraan Bomstein werkt, is een film.

'Marokkanen worden steeds over één kam geschoren. Dat zijn we ontzettend zat'

Warm bad Op dit moment zijn Bomstein en Stichting Maimon bezig met een bewustmakmgsproces onder docenten op 'zijn' R O C . "We informeren ze over de tolerante geschiedenis van Marokko. Wie weet dat koning Mohammed V tijdens de Tweede Wereldoorlog één miljoen Marokkaanse joden heeft gered? Toen het land bezet werd, zei hij tegen de nazi's: 'Blijf van al mijn kinderen af.' Ook hebben tienduizenden Marokkaanse soldaten aan geallieerde zijde gevochten om Europa te bevrijden." Bomstein wil de docenten op deze manier meer weerwoord geven als hun leerlingen zich vijandig uitlaten over joden. "We hopen dat als het

Zes leerlingen van het R O C , van verschillende afkomst, en zes joodse Marokkanen van een andere school gaan dit voorjaar naar Marokko. Het is de bedoeling dat zij daar met een camera in beeld brengen hoe joden en

islamieten er al eeuwenlang in harmonie samenleven. "Ik ben er zelf net geweest. Mensen kwamen er naar me toe en gaven mijn keppeltje een kushand. Het was haast een warm bad. Dan kun je zien hoe Marokkanen hier afgedreven zijn van waar ze vandaan komen." Het is de bedoeling dat de film met lesmateriaal aangeboden gaat worden aan alle scholen in Nederland. De leerlingen krijgen hun tickets aangeboden door Royal Air Maroc.

Uitgestoken hand Bomsteins drang om voor te lichten en op te voeden komt niet uit de lucht vallen. "Mijn grootvader is een reuzevoorbeeld en een inspirator om als leerkracht te werken. In 1938 kwam hij hier als Oostennjkse vluchteling. Met zijn laatste centen kocht hij een blik kooltjes en kastanjes om op het Waterlooplein gepofte kastanjes te verkopen. Binnen drie maanden sprak hij vloeiend Nederlands.

"Tijdens de Tweede Wereldoorlog zat hij in het Amsterdamse verzet. Hij streed toen voor democratie, godsdienstvrijheid en tegen discriminatie. Als je deze waarden nu wilt overdragen, kan dat alleen m het onderwijs. Als ik voor de klas sta, geef ik onderwijs met nadruk op tolerantie en burgerschap. Ik leg ook altijd de link tussen de persoonlijke geschiedenis van leerlingen en de Nederlandse geschiedenis. Of het nu de Surmaamse of de Turkse historie is." Soms wordt Bomstein moe van het negatieve imago van zijn Marokkaanse leerlingen. "In de media ligt altijd de nadruk op probleemjongens. De hele groep wordt over één kam geschoren. Dat zijn we bij Maimon ontzettend zat. Wij hopen dat die jongens door onze projecten ook eens positief m beeld komen. Wij willen onze hand uitsteken en respect bieden. Ik mis alleen het initiatief van moslimstudenten. Ik roep hen op om van hun kant de tolerantie te benadrukken en ons de hand te reiken."

Liefde en leed anno 1839 Het werk v a n d e negentiende-eeuw^se Elisabeth H a s e b r o e k is behoorlijk in v e r g e t e l h e i d geraakt. T e n o n r e c h t e , v i n d e n M a r g a r e t h a Schenkeveld e n R i e t S c h e n k e v e l d - v a n d e r Dussen. D a a r o m h e b b e n ze h e t o p n i e u w uitgegeven.

weging. D a a m a stelde ze haar leven in dienst van god en werkte ze alleen nog als vertaalster. Ehze, verschenen in 1839, speelt tijdens de cholera-epidemie in de jaren dertig van de negentiende eeuw. Het boek begint met de dood van hoofdpersoon Elize. De naamloze gezelschapsjuffrouw die voor haar gezorgd heeft, vertelt het

Erg beroemd is ze niet geworden, Elisabeth Hasebroek (1811-1887). Dat komt ervan als je )e populairste boeken onder pseudoniem of zonder schnjversnaam uitgeeft. JJat niemand haar meer kent, vinden Margaretha Schenkeveld (ementus hoogleraar aan de ''-O en Riet Schenkeveld-van der Dussen onterecht. Daarom hebben ze nu een van Hasebroek boeken opnieuw uitgebracht: Elize. Het is een Uitgave in de Amazone-reeks, waarin de Amsterdam University Press werk van belangnjke Nederlandse en Vlaamse schrijfsters uit de vroeg-modeme vrouwenliteratuur opnieuw publiceert.

recensie

Elisabeth Hasebroek schreef: \vier romans en een flink aantal verhalen voordat zij in de ban raakte an het reveil, een calvinistische vemieuwmgsbe-

verhaal van Elizes leven en ontrafelt een aantal geheimen. De liefde is het centrale thema van het boek. Van bijna alle personages wordt beschreven hoe ze de liefde ervaren en wat de invloed daarvan op h u n verdere leven is. Daarnaast is ook lijden een belangrijk onderwerp. Zo blijft Elize ongetrouwd en geeft ze haar liefde voor Johannes op zodat haar pleegdochter Eddy met hem kan trouwen. Hasebroeks werk mag nu niet de standaard eindexamenliteratuurlijst halen, in haar eigen

tijd werd het wel gewaardeerd. In het literaire tijdschrift De Gids verscheen een recensie van zevenden pagina's over het boek. En de doorgaans niet milde criticus Busken Huet schreef een positieve terugblik op haar oeuvre. Hasebroek werd gezien als een schrijfster die iets nieuws bracht waaraan in de Nederlanse romanliteratuur grote behoefte bestond. Zij schreef namelijk over alles wat in het vrouwelijk hart omging. Schenkeveld en Schenkeveld-van der Dussen hebben een gedegen inleiding bij het boek geschreven waann ze Hasebroeks leven behandelen en haar werk in een context plaatsen. Elize zelf is in moderne spelling overgezet en van veel noten voorzien. De twee redacteuren vragen de lezer om zich over het zwaar aangezette taalgebruik, de expliciete wijze lessen en het naïeve verhaal heen te zetten. Wie dat doet, heeft aan Elize een goed boek om een saaie zondagmiddag mee door te komen. Haar hoofdpersoon mag dan op een heilige lijken, het ontbreekt Hasebroek niet aan gevoel voor humor. Zo beschrijft ze een van haar bijfiguren kort maar krachtig: "Aag stierf als maagd. Dat heeft haar niet gespeten. Maar dat het haar nooit was gevraagd, dat kon zij niet vergeten."

M.H. Schenkeveld en R. Schenkeveld-van der Dussen (red.), Elize. Roman van Elisabeth Johanna Hasebroek. Amsterdam University Press, 215 biz , € 14,95.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen