Ad Valvas 2003-2004 - pagina 467

AD VALVAS 22 APRIL 2004

CULTUUR BOEKEN

PAGINA I S

Een authentieke twee­eenheid Alles wordt commercie, zelfs authenticiteit. Doodeng, vinden Sjamke en Nellerilte de Voogd. En dus stelten de cabaretières de draak met het marketing­ geweld in hun nieuwe programma 'Customized'. Deze week in De Griffioen.

je was, waarmee zou ik je dan beleggen? Wat zijn je hobby's, wat is je horoscoop, o, ik zie het al, een echte stier." Dat alles in beurtzang uitgesproken op dezelfde temend­beschaafde toon als de mededeling in het crematorium. En die toon is goed getroffen. Hoe defaitistisch het thema van Customized eigenlijk ook is, dankzij hun buigzame stemgeluid worden de zusters nergens onheilsprofeten. "De dingen waarover we ons zorgen maken, parodiëren we bij voorkeur", zegt Neilerike. "Het moet een beetje absurd zijn." "Als ik zelf naar het theater ga, wil ik ook worden vermaakt", zegt Sjamke. Van zogenaamd vrouwencabaret moet ze daar­ om niks hebben. "Veel te navelstaarderig en te persoonlijk." Het moge duidelijk zijn: "de maatschappij" ­ hoe je die ook definieert ­ is voor de zusters de grootste inspiratiebron. Ze voelen een sterke behoefte hun gedachten daarover met an­ deren te delen en op het podium kan dat zeer rechtstreeks. "Vaak komen er na afloop mensen op ons af die zeggen: we hebben onwijs gelachen, kun je het de volgende keer eens daar­ of daarover doen. Dan zijn ze door ons aan het denken gezet. Erg bevredigend", zegt Sjamke. "Dat is het handige van het theater", reageert Neilerike. "Mensen betalen geld om hun mond te houden en naar jou te luisteren." "Eigenheid" speelt overigens ook op een ander niveau een rol in het leven van het duo. Als zusters met hetzelfde vak wor­ den ze vaak over één kam geschoren. T o t hun irritatie, ver­ klaart Neilerike, hoewel ze het natuurlijk ook over zichzelf af­ roepen. Door zich als Zusje Voogd te presenteren bijvoor­ beeld. "Een grap van een oude vriend", vertelt Sjamke. "Mij noemde hij Voogd ­ het was op de middelbare school heel popi om elkaar bij de achternaam te noemen ­ en toen ik een leuk zusje bleek te hebben, werd dat Zusje Voogd. Of het niks uitmaakte wie je voor je had." "En dat vonden we dus toch wel grappig", vult Nellerike aan. "We zijn onmiskenbaar verschillende personen, maar we vor­ men zeker een twee­eenheid. Vandaar." Het aanplakbiljet van hun programma laat dat nog maar eens zien: een vrouwengezicht dat voor de helft uit Sjamke, voor de helft uit Nellerike bestaat. Je zou haast zeggen: op maat gemaakt.

Annemieke Bosman Dan wil ik u nu verzoeken van beide kanten langs de overle­ dene te lopen. Na de kist graag ritsen, dank u", klinkt het door de intercom van een denkbeeldig crematorium. Sjamke en Neilerike de Voogd, beter bekend als het cabaret­ duo Zusje Voogd, hebben in hun nieuwe programma Custo­ mized (op maat gemaakt) een eigen Brave New World gescha­ pen, waarin commercie en marketing allesbepalend zijn. Een mensenleven is er niet meer dan een optelsom van gaten­in­ de­markt. Of het nou gaat om geboorte, liefde of dood, let­ terlijk alles kan door het bedrijfsleven op maat worden gele­ verd. Doodeng, vinden de zusters, want winstbejag haalt de ziel eruit. "En het leidt tot een onoverzichtelijke belangenver­ strengeling", huivert Neilerike (32). Het duo repeteert wekelijks in de balletzaal van D e Griffioen. Vandaag is de muziekschrijver langs geweest, daarna zijn Sjamke en zij getweeèn aan de slag gegaan. Druk doende om denkstof van een jaar om te zetten in dialogen en liedjes voor een programma van anderhalfuur. "Je moet je toch niet voorstellen dat je begrafenisondernemer een deal sluit met de Ikea. Lig je straks in een Billie." "Zelfs authenticiteit is een merk inmiddels", voegt Sjamke (33) daaraan toe. "Neem nou het Waterlooplein. Vroeger kon je daar voor een prikkie ouwe meuk kopen. Even wassen en het was weer bruikbaar. N u is het hip om shabby, om 'eigen' te zijn en zijn die spullen opeens niet meer te betalen." Als er geld te verdienen valt, wordt alles eenheidsworst, lijken de zusters te willen uitdragen. Ook in de liefde, waar je toch bi) uitstek om je eigen kleine zelfje vdlt worden gewaardeerd, ontkom je daar niet aan. Terraiinste, als je de commercie een kans geeft. Sjamke imiteert de zoemtoon van een datingbu­ reau. "Hallo, haihai", springt Neilerike in, "Ik ben een ty­ pisch mensenmens, en jij? Goh, interessant. Als jij een brood­

Zusje Voogd met de try­out van hun programma Customized, do 22 april in het Griffioen­theater, Uilenstede 106. Aanvang 20 30 uur, toegang € 9,­ / studenten € 7,­. Meer info' www.griffioen.nl

Krachtig knoeiwerk Zijn tijdgenoten v o n d e n het vaak haastig geklieder. Maar dat gebrek aan details maakt het werk van Breitner juist zo d y n a m i s c h . H e t Amsterdam van zijn tijd spät haast van de doeken. N u in het A m s t e r ­ dams Historisch M u s e u m . Een vriend omschreef de schilder George Hendrik Breimer (1857­1923) ooit als iemand met een hevig gevoels­ leven, "bruusk in het openbaar en stug onder intimi". Geen makkelijke man dus, maar zijn mnerlijke woelingen hebben prachtige schilderijen en foto's opgeleverd, werk dat letterlijk 'swingt'.

De komende maanden kun je een groot deel ervan bewonderen in de tentoonstelling Brettners Amsterdam in het Amsterdams Historisch Museum. Zoals wel meer kunstenaars is over­ komen, kon Breitner het met de offi­ ciële instanties niet vinden. D e Haag­ se Academie, waar hij eindeloos an­ tieke beelden moest natekenen, was hem te braaf. In 1886 vertrok hij naar Amsterdam ­ want hier gebeurde het, ook toen al. Opgenomen in de kring van de Tachtigers, de avant­garde van die tijd, werd hij al snel één van de belangrijkste Amsterdamse im­ pressionisten. Een kunstenaar die niet

alleen wilde schilderen wat hij zag, maar ook het revolutionaire Tachti­ gers­beginsel "kunst is passie" wilde naleven. Zo lijkt het, althans. Een paardentram op de D a m is bij Breitner een bonte verzameling vlekken ("knoeiwerk" noemden critici het destijds) ­ maar het lééft, het raakt je. De dynamiek van de grote stad springt van het doek. Dat heeft, niet onbelangrijk, ook met Breitners voorkeur voor het Echte Leven te maken. Hij wou een schilder van het volk zijn, en dat zat nou een­ maal zelden op zijn gat. Dus reppen zich de dienstbodes over zijn grachten.

bij voorkeur bij druilerig weer. Beweging en verandering waren de zaken die Breitner het meest bekoor­ den aan zijn leven in Amsterdam. Niet alleen was hij zelf nogal rusteloos ­ in de 35 jaren die hij hier werkend door­ bracht, verhuisde hij maar liefst twin­ tig keer ­, ook de stad zelf was dankzij een sterke economische opleving in voortdurende beroering. O m de oude kern heen verrezen nieuwe wijken, waar Breimer graag zijn licht opstak. Het bouwen, het door de wind opstui­ vende zand, het gezwoeg van de werk­ lieden, hij legde het vast met de pen­ seel en, enigszins besmuikt, de came­

Voor vijftig euro boeken

ra. Want fotografie werd door hem en zijn tijdgenoten niet als kunst be­ schouwd. T o c h hebben Breimers foto's zeker een bepaalde charme. Of het nou is voortgekomen uit gêne of uit de artis­ tieke bewogenheid die de rest van zijn handelen kenmerkt, net als zijn schil­ derijen zijn ze vol leven, zijn de men­ sen erop vaak wazige vlekken. Dat maakt ze tot meer dan zomaar snap­ shots. (AB) Breitners Amsterdam, tot 5 september te zien in het Amsterdams Histonsch Museum, Kal­ verstraat 92 Toegang € 6,­.

Non­fictie

De keuze van dicteewinnaar Janneke Scheepens

In de VU­boekhandel werden de volgende boeken de afgelopen maand het best verkocht:

Elke week laat Ad Valvas iemand voor vijftig euro winkelen bij de VU­boekhandel. Deze week is het de beurt aan Janneke Scheepens (24), secretaresse bij informatiekunde, marketing en logistiek. Zij won het Groot Secretaresse Dictee. Floor Bal Maar liefst 108 secretaresses hadden zich opgegeven TOor het dictee tijdens de VU­secretaressedag. Jan­ neke Scheepens versloeg ze allemaal. Dat ze maar "if fouten had, is niet zo verwonderlijk: "Ik heb al­ H)d iets met taal gehad, ik ben altijd met spellen bezig Ik ben ervoor in de wieg gelegd." Natuurlijk houdt ze ook van lezen. "Ik lees gemid­ deld dne boeken per maand. Eens in de zoveel tijd sla ik een hele stapel in. Als die op zijn, koop ik nieuwe. Het is net boodschappen doen, eigenlijk." Momenteel leest ze Moordenaar zonder gezicht van Henning Mankell. Cubra hbre van Emily Barr heeft ze net uit. "Dat is echt zo'n 'verstand op nul'­boek. pat lees je zo binnen een paar dagen weg. Ook lek­ ^ r om mee op vakantie te nemen." Over haar eerste keuze hoeft ze niet lang na te den­ den. Dat wordt Geschonden van Souad. ( € 18,50). t is het verhaal van een vrouw uit het Midden­ oosten die, omdat ze ongetrouwd zwanger is, door

haar zwager in brand wordt gestoken. "Ik heb al veel boeken van deze uitgeverij, Arena, gelezen. Ze spe­ len vaak in andere culturen. Vaak is het een drama, net zo'n waargebeurde film. Maar het is niet alleen sensationeel." Vervolgens zet Jaimeke koers richting de reisboeken. "Ik heb hier ANWB­boeken over Italië gezien. Ik ga in juni voor het eerst kamperen, dan zijn zulke boe­ ken wel handig." Het worden uitemdelijk de reisgid­ sen Het Gardameer van ANWB extra ( € 6,25) en Toscane van Actief Anders ( € 9,95). Bij de tafel met pockets kiest ze voor D e tweeling van Tessa de Loo ( € 12,50). "Daar heb ik goede verha­ len over gehoord. Ik heb de film nog niet gezien, ik wilde het boek eerst lezen. Teders weet je wat er gaat gebeuren en dat vind ik niet zo leuk." Het boek verhaalt over twee bejaarde vrouwen, een Duitse en een Nederlandse. Wanneer zij elkaar tegenkomen in een kuuroord ontdekken ze al snel dat ze eikaars zussen zijn. Sinds h u n kindertijd zijn ze van elkaar gescheiden en dat heeft hun leven ernstig beïnvloed.

1) T ­ s h i r t Het ergste moet nog komen 2) Eefje Vlei], Juf met staarten op een zwarte school 3) H e i n M e i j e r s , Groot lexicon van nutteloze feiten 4) S t e p h e n C o v e y , D e zeven eigenschappen van effectief lei­ derschap 5) H e r m a n P h i l i p s e , Atheïs­ tisch manifest D e onredelijk­ heid van religie ingezonden mededeling

Richard A. Clarke Against All Enemies: Inside America's War on Terror

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen