Ad Valvas 2003-2004 - pagina 570

AD VALVAS 24 JUNI 2004

PAGINA 6

Zes intemationaliseringswensen voor de nieuwe staatssecretaris

Doe er wat aan, Mark! Met een Erasmusbeurs een tijdje in het buitenland studeren, oké. Maar met behoud van studiebeurs je masterstudie elders doen? Niks ervan. En dat is nog maar één van de knelpunten die Nederland als EU-voorzitter komend half jaar moet zien weg te werken. Bas Belleman en Onno van Buuren/HOP Nederland is een van de eerste landen binnen Europa die het oude onderwijssysteem hebben weggegooid en die voluit met 'bachelors' en 'masters' zijn gaan jongleren. We hebben de mond vol van innovatie, uitwisselmg en studentenmobiliteit. Maar mtussen groeit het aantal Nederlandse studenten dat voor studie naar het buitenland gaat nauwelijks. Terwijl dat toch het eenvoudigste middel lijkt om de kenniseconomie te versterken. Nederland is het komende half jaar voorzitter van de Europese Unie, Dé kans om de obstakels op te ruimen die internationalisering en studentenuitwisseling in de weg staan. We helpen onze kersverse staatssecretaris Mark Rutte een handje door samen met deskundigen de voornaamste knelpunten op een rij te zetten en wat tips te geven.

1. Studiefinanciering Wie gedacht had dat het onder het bama-regime makkelijker zou zijn om een masteropleiding in het buitenland te volgen, komt bedrogen uit. Recht op studiefinanciering in het buitenland hebben - enkele uitzonderingen daargelaten alleen degenen die staan ingeschreven bij een Nederlandse universiteit of hogeschool. Schrijf je je bij een buitenlandse instelling m, dan krijg je dus niets. De studiefinanciering is niet meeneembaar omdat de Nederlandse regering ironisch genoeg bang is voor een bepalmg m het Europese recht. Kortweg komt die erop neer dat 'meeneembare' studiefinanciering wellicht ook uitbetaald moet worden aan de kinderen van een EU-burger die een paar maanden in Nederland gewerkt heeft - bijvoorbeeld als aspergesteker. T o t overmaat van ramp kurmen universitaire

bachelors evenmin een beroep doen op subsidieprogramma's als Talentenbeurs of het VSBfonds. Want die zijn alleen bedoeld voor afgestudeerden: universitaire masters en hbo-bachelors. Universitaire bachelors worden niet als afgestudeerden beschouwd en vangen dus dubbel bot.

2. Docenten-Engels Internationale studentenmobiliteit vereist een breed aanbod van studies in het Engels. Immers, welke Franse of Poolse student wil eerst proberen Nederlands onder de knie te krijgen? Hoewel veel Nederlanders redelijk Engels spreken, valt lesgeven in die taal nog lang niet mee. Voor de Delftse studentenbond VSSD was het slechte Engels aan de T U reden de Worst Teacher Award in te stellen. D e prijs - een worst - ging vorig jaar naar degene die op een website schreef: "Those who only do one gedeelte get until 10:30." De tip aan staatssecretaris Rutte? "Er zou een keurmerk moeten komen voor docenten die in het Engels lesgeven", vindt Floris van Eijk, voorzitter van de LS Vb.

3. Huisvesting Als een Nederlandse student al geen kamer in Utrecht of Amsterdam kan vinden, hoe moet een Poolse student dan ooit onder dak komen? Hetzelfde geldt natuurlijk voor Nederlandse studenten die in Berlijn of Parijs willen studeren. Als er geen internationale afspraken komen over adequate huisvestmg voor buitenlandse studenten, blijft het voorlopig tobben met de uitwisseling. Bepaald geen inkoppertje voor staatssecretaris Rutte.

4. Kwaliteitscontrole Als je in Hongarije een master wilt volgen, hoe weet je dan dat die voldoende kwaliteit heeft? In het woud aan opleidingen is het moeilijk zoeken en een soort rough guide to European masters is er nog niet. Wie nu naar het buitenland gaat, vindt meestal via via een opleidmg en moet gissen naar de kwaliteit. Karl Dittrich, vice-voorzitter van de NederlandsVlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO), vindt dat er een 'meta-evaluatie van de nationale accreditatieorganisaties' moet komen, om ver-

trouwen te scheppen. "Je moet vooral niet één enkele Europese kwaliteitsbewaker willen. D e verscheidenheid van het Europese onderwijs is ook zijn kracht." In heel Europa zouden er heldere, complete websites moeten komen met een overzicht van de opleidingen in het betreffende land. Dittrich: "En dan moet op die websites niet alleen duidelijk zijn welke opleidingen de basiskwaliteit halen, maar ook waarin ze zich onderscheiden, welk onderwijssysteem ze hanteren, enzovoorts." Ed d'Hondt, voorzitter van universiteitenvereniging VSNU, vindt dat Nederland zijn 'toonaangevende positie' in het hoger onderwijs (met zeven universiteiten in de Europese top twmtig) moet benutten om de kwaliteitszorg in Europa te standaardiseren. Hij verwacht veel van betere samenwerking tussen nationale instituten die werken met dezelfde uitgangspunten.

ties bachelor- en masteropleidingen moeten voldoen."

6. F o r t E u r o p a Het is niet eenvoudig om de hoog ommuurde Europese onderwijsruimte biimen te komen, zelfs met voor zeer getalenteerde studenten van buiten de EU. Het kost vaak veel geld om een visum te bemachtigen. Met name Nederland is duur: een verblijfsvergunning van een jaar kost hier 430 euro, een verlenging 285 euro. Ook dit probleem verdient een oplossing en betere Europese afstemming. En ook hierbij zal staatssecretaris Rutte zijn veel geroemde sociale vaardigheden nog goed kunnen gebruiken.

5. Titulatuur diploma's Oud-minister Jo Ritzen, tegenwoordig collegevoorzitter van de Universiteit Maastricht, raadt staatssecretaris Rutte aan snel duidelijkheid te verschaffen over de Nederlandse titulatuur. "Nederland is het enige land in Europa dat zo weinig onderscheid maakt in hbo- en wo-titulatuur. Daardoor wordt het Nederlandse onderwijsstelsel vaag en wekt het veel verwarring in het buitenland. Kennelijk is de druk die vanuit het hbo op staatsscretaris Nijs werd uitgeoefend, erg groot geweest." De Nufiic wil een Europese classificatie van instellingen. Volgens Jindra Divis van de organisatie voor internationalisering van het hoger onderwijs is daar grote behoefte aan. "Het verschil tussen onze hogescholen en universiteiten is in het buitenland niet altijd helder. Maar onderwijssystemen van andere Europese landen zijn soms ook onduidelijk." Divis noemt de Carnegy-classification in de VS als goed voorbeeld. Zo'n soort Europese classificatie staat wel als doelstelling in het Nederlandse beleidsplan H O O P , maar is nog altijd geen EU-beleid. Daarnaast vindt Divis het bevorderen van duidelijke Europese voorlichting voor studenten "absoluut noodzakelijk", vooral met het oog op betere diplomavergelijking. Aan een Europese kwalificatiestructuur wordt al gewerkt, maar het mag van de Nuffic wel wat ambitieuzer. "Het moet snel duidelijk worden aan welke competen-

'Driekwart eeuw filmcensuur heefl: helemaal niets opgeleverd'

Geen bloot, geen doden Politici die zich zorgen maken over seks en geweld in de film, dat is niks nieuws. Honderd jaar geleden deden ze dat ook al, blijkt uit het nieuwe boek van beleidswetenschapper Hans van den Heuvel.

Peter Breedveld In de begindagen van de film was er op het grote scherm niet veel meer te zien dan de suggestie van een decolleté, of een dief die er met de poet vandoor gmg. T o c h zette de overheid daar subiet de schaar in. Dat kon ze ook: nog tot 1977 heeft er een wet bestaan die de overheid machtigde films te censureren, al was die de laatste jaren van haar bestaan eigenlijk een dode letter. Een film als Turks fruit doorstond de censuurcommissie immers ongeschonden. En wat heeft driekwart eeuw filmcensuur nu eigenlijk opgeleverd? "Uiteindelijk helemaal niets", zegt Hans van den Heuvel, hoogleraar beleidswetenschap aan de VU. Het is ook de boodschap van zijn boek De moraliserende overheid over het filmbeleid in de afgelopen eeuw: "De loop van de geschiedenis is op geen enkele wijze bemvloed door die paar filmscènes die op last van de censuurcommissie uit films zijn geknipt. Het was meer voor de gemoedsrust van een groep mensen uit die tijd." Die groep bestond voornamelijk uit rooms-katholieke geestelijken en christelijke politici, maar ook sociahsten maakten zich druk om de verderfelijke invloed die film zou hebben op de arbeiders. "Film was frivool vermaak, dat stond de emancipatie van de arbeiders in de weg", aldus Van den Heuvel. "En die was al moeizaam genoeg vanwege het feit dat zo veel arbeiders al hun loon aan jenever besteedden." N u was de situatie aan het begin van de vorige eeuw ook radicaal anders dan nu. H e t bekijken van een film

was een schokkende ervaring voor mensen die eigenlijk alleen de toverlantaam gewend waren, waarbij aan de hand van geprojecteerde plaatjes een stichtelijk verhaaltje werd verteld. "In plaats van een bijbelverhaal zagen de mensen nu treinrovers die aan de politie ontkwamen", vertelt Van den Heuvel. "Daar waren paters en politici met van gediend. Misdaad mocht best worden getoond, maar dan moesten de boeven uiteindelijk wel h u n gerechtigde straf krijgen. Bovendien nodigde zo'n donkere bioscoopzaal ook maar uit tot allerlei dingen die niet door de beugel konden." Maar een overheid die ingrijpt in een bepaalde cultuuruiting omdat ze schadelijke gevolgen verwacht, daarvan is weinig heil te verwachten, vindt Van den Heuvel. Politici die een debat beginnen over het toenemende geweld in films, daar is volgens de hoogleraar niks mis mee. "Dat premier Balkenende zijn zorgen over het toenemende geweld op televisie en in de film ventileert, daar ben ik erg voor. Er zou juist een probleem zijn als we er het stilzwijgen toe doen." Van den Heuvel vertrouwt echter op het zelfregulerend vermogen van onze maatschappij. "Het Nicam, dat de Kijkwijzer heeft ingesteld (een systeem waarbij je in één oogopslag ziet of een film seks en geweld bevat en of die geschikt is voor kinderen - red.), is daar een prima voorbeeld van. Het is een organisatie die voortkomt uit de audiovisuele sector zelf." Hans van den Heuvel, De moraliserende overheid. Uitgeverij Lemma, 162 biz., € 20,-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen