Ad Valvas 2003-2004 - pagina 194

1 AD VALVAS 2 7 NOVEMBER 2003

PAGINA 1 0

ADVAI

Salarisverhoging aio's maakt universiteiten creatief

Vo]

De promovendus wordt te duur Vrouwelijke weten­

p

De salarissen voor promovendi, zoals aio's voortaan heten, worden flink verhoogd. Maar de onderzoeksbudgetten niet. En dus zoeken universiteiten naar betaalbare oplossingen. Onno van Buuren/HOP In juni dit jaar werden de bonden het eens met universiteitenvereniging VSNU over een nieuwe CAO. Jonge onderzoekers krijgen een behoorlijke salarisverhoging. D e bonden zagen deze "forse doorbraak" als investering in de kenniseconomie. Wie wilde er immers nog promoveren? D e V S N U ging na lang tegenstribbelen akkoord met inschalmg van aio's m schaal 10, met een beginsalaris van 1831 euro bruto per maand. Weliswaar wordt de salarisverhoging geleidelijk ingevoerd, maar uiteindelijk staan de universiteiten voor een finan­ cieel probleem. Hier lijkt vooraf niet goed over te zijn nagedacht. Volgens woordvoerder Boukje Keijzer van uni­ versiteitenvereniging VSNU probeert elke universiteit er creatief mee om te gaan. "Sommige voeren deeltijdaanstel­ lingen in, andere stellen minder aio's aan, of het gaat ten koste van postdocs." Een andere 'creatieve' oplossing is een verkorte (driejarige) promotieduur, in combinatie met een tweejarige onder­ zoeksmaster ­ ook wel 'indalmg' genoemd. Het Tinbergen Instituut (het gezamenlijk economisch onderzoeksin­ stituut van VU, UvA en Erasmus Uni­ versiteit) past deze variant al toe. D e Universiteit van Tilburg overweegt n u hetzelfde te doen. Onderwijsdirecteur Maarten l i n d e ­ boom van het Tinbergen Instimut nam het idee van een tweejarige onderzoeks­ master "uit oogpunt van efBciency, kwaliteit en concurrentie" over uit de VS. "Het is goed om studenten voor het echte onderzoekwerk eerst grondig te scholen." Het gaat om een selecte groep van ongeveer dertig 'excellente' alfa­ en gammastudenten per jaar, van wie de helft uit het buitenland komt. "Zij krijgen begeleiding van veel hoog­ leraren. Het gaat dus om een duur traject", vertelt Lindeboom. " D e bekostiging door de overheid ä drie­ duizend euro per diploma dekt lang niet de onderwijskosten van 17.000 euro per student. Eigenlijk is het een koopje!" Volgens hem was bezuiniging dan ook geen overweging om met de

driejarige promotie te beginnen. Dat misschien niet. Maar toch levert de 'indaling' de universiteiten een bespanng op het onlangs verhoogde promovendussalaris op, stelt voorzitter Victor Spoormaker van Promovendi Netwerk Nederland (PNN, voormalig Laioo). "In plaats van een jaarsalaris krijgt een promovendus een jaar de verplichting om als onderzoeksmaster­ student voor het onderwijs te betalen." Hij rekent voor dat dit per promoven­ dus 28.728 euro aan salariskosten scheelt, en naar verwachting nog eens meer dan 1500 euro collegegeld. "Dat is veel meer dan wat promovendi erop vooruitgaan door de nieuwe salarisver­ hoging, namelijk maximaal rond de 6000 tot 7000 euro voor vier jaar." H e t Promovendi Netwerk vreest ook dat de rendementscijfers met verkor­ ting van de promotieduur naar drie jaar nog lager zullen worden. N u rondt slechts zeven procent van de promovendi de promotie binnen vier jaar af Ongeveer veertig procent bin­ nen de alfa­ en gammawetenschappen heeft vijf jaar nodig. Spoormaker vindt daarom dat eerst de rendementen omhoog moeten voordat een kortere promotieduur kan worden overwogen.

Synergie Toch IS ook binnen de Technische Universiteit Eindhoven een discussie ontbrand over verkorting van het pro­ motietraject. Aanleiding daartoe is "absoluut niet" de verhoging van aio­ salarissen, zegt woordvoerder Peter van Dam. "De meeste aio's worden bij ons toch betaald uit de tweede en derde geldstroom (onderzoeksfinanciers resp. bedrijven, red.). D e steeds heftiger concurrentie op de mtemationale markt voor onderzoekers dwingt ons hiertoe. D e Verenigde Staten zijn n u vaak aantrekkelijker." Veel bètaopleidingen kennen al een tweejarige master. Samen met een vierjarige promotie kom je dus op zes jaar. Dat zou volgens Van D a m rich­ ting vijf jaar moeten, althans voor excellente studenten. "Maar niet iedereen gelooft daarin." H e t is name­ lijk niet de bedoeling de eisen naar beneden bij te stellen, alweer vanwege die concurrentie. Maar hoe dan? "Als het een geïntegreerd traject wordt, win je veel tijd door synergie. Je kunt planmatiger naar je promotie toe wer­ ken." Volgend jaar wil de T U / e de discussie hierover afronden. D e uit­ komst zal binnen het drie­TU­overleg worden gedeeld met Delft en Twente.

Niet overal is men voorstander van de 'indaling'. D e universiteit van Gronin­ gen wü niet aan een driejarige promo­ tie. Woordvoerder Jos Speekmann noemt drie andere mogelijkheden voor faculteiten om aan de nodige besparin­ gen te komen. T e n eerste denkt hij, net als Spoormaker, aan verhoging van het rendement door betere begelei­ ding. "Dan heb je minder verlengin­ gen nodig." Ook promoveren in een deeltijdaanstelling is een optie. Ten slotte zouden de bètaopleidingen meer buitenlanders kunnen aannemen. Deze bursalen in Groningen verdienen nu weliswaar ongeveer evenveel als aio's, maar zijn voor de universiteit toch goedkoper. Voor hen hoeven immers geen premies voor pensioen en wachtgeld te worden betaald. D e faculteit wiskunde en natuurweten­ schappen van de R U G overweegt daarom meer bursalen aan te nemen: belangstelling genoeg. D e Groningse bètadecaan Douwe Wiersma heeft een plan gelanceerd voor beurspromovendi in 'graduate schools'. Hij verwacht daarvan een groter rendement. D a t geldt n u in elk geval al voor de buiten­ landse bursalen. H e t verstrekken van beurzen aan pro­ movendi is een interessante optie voor universiteiten in geldnood. Een beurs is immers een stuk goedkoper dan een salaris. H e t college van bestuur van de U v T wil hier nader onderzoek naar doen. Spoormaker stelt dat dit juri­ disch echter niet haalbaar is. "Een bursalencontract is ook gewoon een contract tussen werkgever en werkne­ mer, ledere bursaal kan dus naar d e rechter stappen en een gewoon con­ tract krijgen." Zijn er verder nog mogelijkheden? Het goedkoopst voor de universiteit blijven natuurlijk de onderzoekers die in hun vrije tijd promoveren. Wie geen labo­ ratorium nodig heeft kan naast zijn werk, bijvoorbeeld als arts of jurist, lekker aan de slag. Geen haan die ernaar kraait als dat tien jaar duurt. Een ander wenkend perspectief, althans financieel gezien, schuUt in het idee de promotie­eisen te verlagen, zoals de Twentse rector magnificus Frans van Vught onlangs suggereerde. Vooralsnog stuit dat idee op veel verzet. Indaling, uitbesteding aan buitenland­ se onderzoekers, het vereiste niveau verlagen of maar hopen dat onderzoe­ kers meer in hun eigen ontwikkeling wdllen investeren. D a t zullen de uni­ versiteiten misschien niet beoogd heb­ ben toen ze de salarissen voor jonge onderzoekers verhoogden.

schappers moeten het van Europa hebben K o m t alle e m a n c i p a t i e h e i l t e g e n ­ w o o r d i g u i t E u r o p a ? Als w e h e t Maastrichtse C e n t r u m voor G e n ­ d e r e n Diversiteit m o g e n g e l o v e n wel. K o m e n d e vrijdag o r g a n i s e e r t d a t n a a r a a n l e i d i n g v a n h e t vijfjarig bestaan het symposium 'Vrou­ w e n / m a n n e n e n d e vrolijke w e t e n ­ s c h a p ' . Alvast e e n v o o r u i t b l i k . "Wetenschap door en over vrouwen", zo vat Mineke Bosch van het gender­ centrum de nieuwe Europese aanpak samen. Zij kan het weten, want ze heeft zelf deelgenomen aan een inter­ nationale commissie die in 1999 de oorzaken onderzocht van de onderver­ tegenwoordiging van vrouwen m de wetenschap. Dat leidde tot een richt­ lijn van de Europese Commissie. "Die had een omvattend en revolutionair uitgangspunt." Niet alleen moeten de aantallen vrouwen in de wetenschap omhoog, ook moet de inhoud van de wetenschap veranderen. D a t laatste is de inzet van vrouwen­ en genderstu­ dies. Zoals het wetenschappers betaamt hebben ze er zelfs een formule voor bedacht: G E = G D + W P , oftewel het streven naar 'Gender Equality' bete­ kent de integratie van een 'Gender Dimension' in het onderzoek en het streven naar evenwichtiger 'Women's Participation'. D a t klinkt allemaal leuk, maar maakt Europa dat ook waar? Bosch vindt van wel: "Zo werd er voor alle belangrijke commissies en panels een veeitig­pro­ centsregel aangenomen, die n u al op ruime schaal wordt toegepast. D e ver­ tegenwoordiging van vrouwen in com­ missies is echt omhoog geschoten!" Ook over de genderdimensie in het onderzoek is Bosch enthousiast. "Alle onderzoeksgroepen moeten in hun aanvraag in het Zesde Kaderprogram­ ma duidelijk maken wat ze daaraan doen. D a t gaat echt een stapje verder dan het Aspasia­programma", vindt ze. "Dat is een typische positieve­ actiemaatregel." Wilma van Donselaar relativeert de juichkreten van haar collega's uit Maastricht. Zij coördineert Aspasia bij onderzoeksfinancier N W O . "Van dat Europees beleid staat veel op papier, maar stelt het wel zo veel voor? ledere onderzoeksaanvraag bevat n u wel wat

passages over vrouwen, maar velen zien het als een wassen neus." Van Donselaar durft ook vraagtekens te zetten bij Aspasia. "Vrouwen maken inderdaad een inhaalslag, maar het leidt ertoe dat ze alleen op grond van Aspasia bevorderd worden. Daar worden ze juist passiever van. Boven­ dien roept elke vorm van positieve discriminatie veel weerstand o p . " Is al dat emancipatiebeleid niet ach­ terhaald? Minister D e Geus van Sociale Zaken zei onlangs immers ook al dat een aparte staatssecretans voor Emancipatie overbodig is. N e e , ant­ woorden beide dames eensgezind. "In de jaren zestig was de emancipatie van vrouwen ook al voltooid en het blijft

Nederland heeft van alle EU­landen nog steeds het kleinste percentage vrouwelijke gepronnoveerden

een prachtig argument om rücksichulos te bezuinigen", fulmineert Mineke Bosch. Volgens Van Donselaar bli)tt een waakhond nodig: "Emancipatie moet wel deel uitmaken van regulier beleid, maar je hebt iemand nodig die erop let wat ervan terecht komt. Dat geldt in de onderzoekswereld ook " D e net in Brussel uitgebrachte She Figures 2003 geven hen gelijk. Neder­ land heeft van alle EU­lidstaten nog steeds het kleinste percentage vrouwe­ lijke gepromoveerden, met Oostennjk het kleinste percentage vrouwelijke hoogleraren, en Nederland is met Bel­ gië het enige land waar zelfs helemaal geen cijfers bestaan over vrouwelijke onderzoekers in de overheids­ of de private sector. (OvB/HOP) www.genderdiversiteit.unimaas.nl

advertenties

WWW.SNOWTREX.NL AUTOMATISEERT

EEN WEEK SKIËN

.«€48,­ • LAAGSTE PRIJSGARANTIE** • Voordelige Midweek­Ski • Groepsreizen: bel voor een offerte 030 ­ 275 30 32 o.a. Val Thorens, Val Fréjus, Les 2 Alpes, Mayrhofen, Saalbach/Hinterglemm

^AUKÊ

T­Ooy

^si0 ^H^^ Ben j i j handig met v ^ ^ ' ^ o f PC's: student, gesjeesd of afgestudeerd?

Mail info@ogd.nl

lOGD

Internet, www.ogd.nl

siuowTREX VyWW.SNDWTREX.NL

Liliane STICHTING

Na(ast) je studie een baan? Geen kunst aan!

lifïffl

Verbij hetm braak Strom dat w: maal j bezwe vaart 1 heb )e veelhe mens« Ikdac gevaaj binnei crucia wat a< van 01 pnma njker. hetni schadi besef heeft 1 gen v£ Dit ri de vei zoeks\ klimai lopen haalde dat de fen de 1953 samer De m loindi 'een 'n ratuui ander die de stelde beeld devui conch wonin den, c en am streng wonin En da storm klap c broeil Ier is fekeni Vellin tot de ,febrie .jaarli)] i e mi idoor ( Xnjlei •ken w om te Jning hondt Het SI laatst! droog de Zu derpo Goud iXn zi itot ze'

F

OPERATOR GROEP DELFT 015 2628636 040 2464055 020 4287126 030 2445355

dati Daai verki

inclusief appartement en 6­daagse sl<ipas * * i<ijk op de site voor de voorwaarden

Voor uitdagende automatiseringsprojecten is GGD op zoel< naar part­time en full­time medewerkers

In Delft: In Eindhoven­ In Amsterdam: In Utrecht:

Erh( zeew Holis kans dan hooi

ponds

Het speciale fonds voor kinderen met een handicap in ontwikkelingslanden

S C

030 ­ 275 30 30

D

geef om dit kind giro 7 800 800 Havensingel 26 5211 TX '5­Hertogenbosch Telefoon 0800 ­ 7800 600 Igratisl

0,

V

h

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen