Ad Valvas 2003-2004 - pagina 73

AD VALVAS 25 SEPTEMBER 2003

PAGINA 5

Jonge onderzoekers willen regels voor proefschrift

Trof kan aio maken of breken' Jarenlang voelden onderzoekers in opleiding zich onderbetaald, maar dat probleem is sinds deze zomer de wereld uit. Nu moet de willekeur van de begeleidende hoogleraar nog aan banden worden gelegd, stelt Ingrid Giebels. De VU-onderzoekster was afgelopen jaar voorzitter van het landelijke aio-overleg. Dirk de Hoog

M

"De slag om de salarissen hebben we gewonnen, maar daarmee zijn natuurlijk lang niet alle problemen van de aio's opgelost", zegt Ingrid Giebels. Deze zomer nam ze afscheid als voorzitter van het Landelijke Aio- en OioOverleg (Laioo), dat voortaan Promovendi Netwerk Nederland heet. Giebels werd in december 1999 onderzoeker in opleiding bij natuurkunde aan de VU. Anders dan voor de meeste aio's en oio's inmiddels geldt, is de universiteit niet haar werkgever: "De natuurkundigen hebben landelijk nog een eigen onderzoeksinstelling, de stichting Fundamenteel Onderzoek van de Materie, F o m . Dat is mijn werkgever." En daar is ze niet ontevreden over. "De V U biedt aio's centraal alleen een introductiecursus, tenvijl wij bij Fom allerlei cursussen krijgen, zoals presenteren, solliciteren en zelfs management, aan Nyenrode. Juist tegen de tijd dat je klaar bent met je promotie is het belangrijk dat je begeleiding knjgt voor de rest van je loopbaan, want je moet wel ergens aan de slag zien te komen."

Nieuwe obstakels Sinds de invoering van het aio-stelsel, zo'n vijftien jaar geleden, is de salariënng een groot strijdpunt geweest. Verschillende universiteiten vonden dat onderzoekers in opleiding eigenlijk nog studenten waren en vdlden ze slechts beurzen betalen. D e aio's zagen zich vooral als werknemers, die het leeuwendeel van het onderzoek uitvoerden. In 1999 was het aanvangsalans slechts 1090 euro bruto. Met als gevolg dat bijna geen hond nog aio wilde worden. Daarom ging het aanvangsalaris m 2000 omhoog naar 1501 euro, met als eindsalaris 2153 euro. En in het kader van de landelijke herziening van de universitaire functies zitten aio's met ingang van deze maand in schaal tien, met in 2005 als beginmkomen 1831 euro en als eindsalaris 2347 euro. Giebels is blij dat het salansprobleem IS opgelost, maar er zijn genoeg andere problemen over. E n er zijn zelfs nieuwe obstakels in de maak. Zo vreest Giebels dat veel faculteiten

Ingrid Giebels: 'Als promovendus moet je maar afwachten of je een goede hoogleraar treft' de duur van het promotietraject van vier naar drie jaar willen terugbrengen. "Bij de invoering van het bamasysteem is niet nagedacht over de plaats die de promotie moest innemen. Daar komt nu pas de discussie over los." Ze heeft de indruk dat nogal wat alfaen gamma-opleidingen de promotie willen koppelen aan een tweejarige researchmaster, waarin een begin wordt gemaakt met de promotie. D a n moet het betaalde aio-traject terug naar drie jaar. "Dat lijkt me volstrekt onhaalbaar. N u al lukt het de meeste aio's niet binnen vier jaar een proefschrift af te leveren. Zorg dus eerst maar dat het rendement verbetert voordat je de promotietijd verkort." Bij de bèta's blijft het aio-schap waarschijnlijk wel vier jaar, omdat daar alle mastertrajecten nu al twee jaar duren.

Onduidelijke eisen Het grootste probleem van aio's is volgens Giebels echter hun afhankelijkheid van één hoogleraar. "Hoogleraren zijn niet geschoold in het begeleiden van promovendi. Dus je moet

maar afwachten of je een goede of een slechte treft." Door de een-op-eenrelatie van aio en prof ontstaan makkelijk ruzies over de begeleiding. Sommige mensen zijn daarom voor het aanwijzen van een tweede begeleider. Giebels ziet daar weinig in. "Je loopt de kans dat de begeleiders onenigheid krijgen en daar zit je als aio dan mooi tussen." Ze wil dat iedere faculteit een aio-coördinator krijgt waar onderzoekers in opleiding kuimen klagen. Zo'n coördinator moet ook de rendementen van de begeleidende hoogleraren bijhouden en aan kwaliteitsbewaking doen - iets wat bij het onderwijs inmiddels heel normaal is. "Rector Sminia heeft al gepleit voor het publiceren van rendementscijfers per hoogleraar. Dat lijkt me een goede stok achter de deur." Een ander groot probleem is dat niet duidelijk is aan welke eisen een promotie moet voldoen. "Het hangt van je hoogleraar af hoeveel onderzoek je moet doen. De een neemt genoegen met een stuk of vier artikelen, de ander verwacht een meesterwerk. Ik ken genoeg voorbeelden waarbij vooraf al duidelijk was dat het onderzoek

nooit in vier jaar af kon zijn." Daarom pleit de ex-Laioo-voorzitter voor regels waaraan een promotie moet voldoen. Als dat niet landelijk kan, moet de VU het maar zelf doen. "Gaat het om een proeve van bekwaamheid of een levenswerk? Wij zijn voor het eerste. Laat maar zien dat je zelfstandig onderzoek kimt doen." Het verbaasde haar dat de voorzitter van de Koninklijke Academie van Wetenschappen vertelde dat de hoogleraren onder elkaar nog nooit hadden gesproken over de eisen die aan een promotie moeten worden gesteld.

Chnstiaan Krouwels

Als een aio niet binnen vier jaar klaar is, zijn de gevolgen tegenwoordig groot. Is het proefschnft nog niet af, dan krijgt de betrokkene namelijk geen of slechts een beperkte uitkering. Hij of zij is tenslotte niet volledig beschikbaar voor de arbeidsmarkt. "Dat je niet met een uitkering mag promoveren vind ik terecht", zegt Giebels, "maar je moet wel kijken wiens schuld het is. Kan een aio de

vertraging niet helpen, dan moet de universiteit gewoon langer het salaris doorbetalen." Maar ja, niet alle problemen zijn oplosbaar. Zo ben je als aio bijna gedwongen mee te verhuizen als je prof naar elders vertrekt. "Ja, daar ken ik sterke staaltjes van. Zo weet ik van iemand die mee moest verhuizen naar Spanje toen haar prof daarheen vertrok." En dan rest de aio natuurlijk nog een groot probleem. Wat te doen als het proefschrift af is? De banen liggen namelijk niet voor het oprapen binnen de wetenschap. "Het systeem is heel rigide. Wil je binnen de universiteit aan de slag als onderzoeker, dan moet er net iemand in jouw vakgebied vertrekken. Er zou meer ruimte moeten komen voor jonge onderzoekers om zelf projecten op te starten. Bovendien worden er vaak hoge eisen gesteld. Eigenlijk moet je ook nog een paar jaar in het buitenland hebben gewerkt. Zo komen met per definitie de beste onderzoekers binnen bij de universiteiten, maar de echte doorzetters of degenen die enorm veel mazzel hebben gehad."

aan zedelijke en kerkelijke voorschriften. Verder zal hij de ontvanger nooit psychisch belasten of ergens toe dwingen. Openbaringen die voortkomen uit drugsgebruik, hypnose of automatisch schrift vallen dus af als tekens van God. Openbaringen van hogere machten, of in elk geval vermoedens daarvan, zijn volgens T o u w gebruikelijker dan men zou denken, maar toch horen we er zelden iets van. D e meeste mensen bespreken zulke ervaringen hooguit met een goede vnend of een pastoor, uit angst om voor gek verklaard te worden. Om zijn verhaal te illustreren haalt T o u w wat anekdotes uit zijn praktijk aan. Zo vertelt hij over een man uit zijn buurt die dacht dat hij met de

heilige geest kon spreken. Eerst had de pater moeite om m contact te komen met deze man. Maar op een gegeven moment kreeg hij hem toch aan de telefoon. De man zei tegen hem: "Jezus heeft mij geboden met u te spreken." Geschokt gesis klmkt uit de zaal. Wanneer de benedictijn iemand spreekt die denkt een openbaring te hebben gehad, gaat het hem er niet om of die boodschap mderdaad van God komt. Belangrijker vindt hij het om te achterhalen of de gebeurtems de relatie met God versterkt. Want over het aantal daadwerkelijke wonderen is de pater nuchter. "In de afgelopen honderd jaar zijn er dnehonderd zaken onderzocht, waarvan er zes uiteindelijk mogelijk openbanngen waren."

Mee n a a r Spanje

Ex-exorcist onderzoekt openbaringen

Is het Hem of is het Hem niet? Wanneer in het bisdom Roermond een mariabeeldje huilt, gaat pater Touw erop af. Gewapend met kerkelijke regels en gezond verstand probeert hij de openbaring op waarde te schatten. Floor Bal Deze dag gaat niet alleen over het sensationele. Wie daarvoor komt, zit hier verkeerd", spreekt Kees Verspuij, ^orzitter van de Charismatische werkgemeenschap Nederland, streng tot het publiek. Zijn waarschuwing ji)kt overbodig: de overwegend oudere bezoekers lijken niet tot het sensatiezoekende slag mensen te horen. ] ^"Verscheiden wat van God komt, dat I 'S de titel van het congres, georgani-

seerd door de Charismatische Werkgemeenschap Nederland, de Katholieke Charismatische Vernieuwing, de Faculteit der Godsgeleerdheid en het VU-podium. H e t congres gaat vooraf aan de inaugurele rede van Cees van der Kooi, professor Theologie van de Charismatische vernieuwing. D e benedictijnse monnik Joannes T o u w uit Vaals staat op het programma als ex-exorcist omschreven. Op papier klinkt zijn lezing als een van de meest spannende op de dag. Maar

T o u w praat alleen over God en zijn openbaringen aan de mens, en niet over zijn ervaringen als exorcist voor het bisdom Roermond. "De duivel is niet interessant", antwoordt hij desgevraagd. Woorden die aan het publiek een groot applaus ondokken. Tegenwoordig is de ex-exorcist druk met het onderzoeken van vermoedelijke openbaringen. Wanneer er binnen het bisdom een manabeeldje begint te wenen, of iemand af en toe met Jezus babbelt, is het Touws taak om de boel te checken. En daar komen geen liters wijwater aan te pas, maar hersens en kerkelijke regels. De eerste schifting kan de grijze, kortgewiekte pater snel maken. God houdt zich namehjk volgens de Katholieke kerk bij zijn openbaringen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen