Ad Valvas 2003-2004 - pagina 7

AD VALVAS 28 AUGUSTUS 2003

PAGINA 7

Nieuwe decaan van Rechten zoekt de grenzen van het toelaatbare op

Weetjes

'In de sport kun je niet altijd de wet naleven'

Brak water

Als tophockeyer deed hij in 1968 mee aan de Oiympisclie Spelen. Maar knieblessures dwongen hem zijn ambities te verleggen. Een gesprek met 'sportprof' Heiko van Staveren, de nieuwe decaan van de faculteit Rechten.

Boeren

Martine Postma "Een salto maken in de lucht, dat is zo'n lekker gevoel, daar heb je geen idee van." Heiko van Staveren (60), hoogleraar sport en recht aan de juridische faculteit, denkt met enige weemoed terug aan de goeie ouwe tijd, toen hij nog student was aan de Academie voor Lichamelijke Opvoeding (ALO) in Den Bosch. "Maar één keer kwam ik bij zo'n sprong verkeerd terecht en scheurde mijn meniscus. Kort daarna zakte ik ook door mijn andere knie; mijn kruisband was naar de knoppen. E n aangezien je toen nog geen Ruud van Nistelrooij-achtige operaties had, betekende dat het einde van mijn professionele sportieve loopbaan." Daarop koos Van Staveren, die op hoog niveau hockey speelde - in 1968 deed hij mee aan de Olympische Spelen in Mexico -, voor een studie rechten aan de Universiteit Utrecht. Toch heeft ook zijn carrière als jurist altijd in het teken van sport gestaan. Als student-assistent hielp hij zijn hoogleraar internationaal pnvaatrecht bij een onderzoek naar de rechtspositie van beroepsvoetballers. En in 1981 promoveerde hij op een verhandeling over voetbalcontracten. Zo rolde hij in zijn huidige vakgebied sport en recht. "Ik was bijna de enige in Nederland die zich bezighield met jundische kwesties in de spon", vertelt Van Staveren, "dus iedereen die op dat gebied iets wilde, wist mij na mijn promotie te vinden." Zodoende trad de jurist toe tot het college van arbitrage van de KNVB, de commissie sportsponsoring van het Genootschap voor Reclame en N O C * N S F , en ontwierp hij in opdracht van de Internationale Wielrenunie een standaardcontract voor beroepswielrenners. "Dat bevatte regelingen voor de sociale zekerheid van renners, een ontslagregeling, een garantie voor toegezegde betalingen et cetera. Over al dat soort dmgen stond toen nog nergens iets op papier."

Volstrekt eigen regels Al achttien jaar is Van Staveren aan de VU verbonden. Aanvankelijk als onderzoeker, sinds 1992 als bijzonder hoogleraar sport en recht. Zijn leerstoel werd betaald door de sportorganisaties N O C * N S F , de Wielrenunie en de KNVB. Maar met ingang van dit studiejaar heeft de VU zijn bijzonder hoogleraarschap omgezet in een regulier hoogleraarschap. Terecht, meent de jurist, want er is op juridisch gebied genoeg te doen in de wereld van de sport. "Die gemeenschap stelt volstrekt eigen regels. Een aantal daarvan is in strijd met de wet. Maar toch heeft de sport ze nodig om sport te blijven." Bij sport en recht gaat het er volgens Van Staveren om de grens te vinden tussen wat nog net wél toelaatbaar is en wat niet meer. "Dat is de kern van mijn vakgebied." Als voorbeeld noemt hij het Bosmanarrest. Volgens die juridische uitspraak uit 1995 was het transfersysteem dat tot dan toe in het profvoetbal werd gehanteerd en waarbij de clubs bepaalden of en wanneer een speler mocht vertrekken, illegaal; het

Zout water in de Nederlandse bodem is niks bijzonders, zegt VUwetenschapper Vincent Post. Het binnenlaten van brak water in WestNederland, zoals sinds 12 augustus gebeun, IS dan ook niet zo rampzalig als tuinbouwers willen doen geloven. "Net onder de slootbodems zal wat verzilting ontstaan", aldus Post. "Maar dat spoelt in de winter gewoon weer weg." Als geohydroloog heeft Post de verzilting van het Nederlandse kustgebied in de laatste tienduizend jaar onderzocht. In zijn proefschrift Groundwater Salimzation, waarop hij later dit jaar hoopt te promoveren, beschrijft hij hoe West-Nederland duizenden jaren lang steeds werd overstroomd door de zee, waardoor de bodem tot op honderden meters diep verzilt raakte. Bovendien trekken de polders zeewater uit de Noordzee aan. De gevolgen hiervan zijn veel groter dan het tijdelijk doorlaten van brak water vanwege de grote droogte van afgelopen maanden, betoogt Post. "Daar is op zich niets onnatuurlijks aan". (PB)

Landbouwliberalisatie heeft lang niet zulke gunstige gevolgen voor de derde wereld als vaak wordt gedacht, stelt econoom Harm Schelhaas, die op 8 september promoveert aan de VU. In vijf tot tien jaar levert liberalisatie wereldwijd zo'n zestig miljard dollar op, waarvan vijftien miljard naar de arme landen gaat, maar percentueel gezien is dit niet zo indrukwekkend, namelijk een half procent van de betrokken nationale inkomens. Een aantal groepen boeren in de derde wereld, namelijk de producenten van tropische landbouwproducten, zal er zelfs op achteruit gaan. Landbouwliberalisatie is ook slecht voor een duurzame vorm van landbouw, de bewoonbaarheid van het platteland, natuurbehoud en het dierenwelzijn. Schelhaas ziet meer in productiebeheersing, en dan vooral in de westelijke landen. Met landbouwquota, areaalbeperking en een systeem van inkomenstoeslagen moet de overproductie worden tegengegaan. Derde wereldlanden moeten wel onbelemmerd kunnen uitvoeren naar de westelijke landen, vindt Schelhaas. (PB)

Deprimerende pil

Christiaan Krouwels

Heiko van Staveren: "Bezuinigen? Wij zijn een groeifaculteit!" was in strijd met het vrije verkeer van werknemers in de Europese Unie. "Tegelijkertijd is men het er wel over eens dat spelers niet weg mogen als driekwart van het seizoen erop zit, om het staartje van de competitie bij een andere club te spelen. Die maatregel staat dus nog steeds, al is hij in feite net zo goed m strijd met de wet. Anders zou het immers nooit meer mogelijk zijn een zuivere kampioen aan te wijzen."

Miljoenenreserves Maakt zijn ruime ervaring met juridische conflicten Van Staveren bij uitstek geschikt als decaan van de faculteit Rechten? Met andere woorden: valt daar zo veel puin te ruimen? Zeker niet, meent de toekomstig bestuurder. "Ik kom in een gespreid bedje: onder leiding van mijn voorganger, Paul Vlas, is de bachelormasterstructuur mgevoerd en ook het andere grote punt dat de faculteit de afgelopen tijd heeft beziggehouden, namelijk de heroriëntatie op het gebied van sociaal recht en rechtshulp, is afgehandeld." Toch geeft Van Staveren toe dat de juridische faculteit geen "glad geheel"

vormt. "De economische situatie is met goed; er zal moeten worden bezuinigd. E n het zou wel eens een heel grote uitdaging kunnen worden om de kwaliteit van het onderwijs en onderzoek op het huidige niveau te handhaven." Dat is slikken voor een faculteit die vorig jaar nog werd aangespoord om de miljoenenreserves die in de vette jaren waren opgebouwd, weg te werken. Maar Van Staveren wil niets horen over een inschattingsfout van de VU op dit gebied. "Je gaat altijd uit van een bepaald mkomsten- en uitgavenniveau", orakelt hij. "Als de inkomsten krimpen, loopt het hoe dan ook spaak." Wel uit hij kritiek op de manier waarop de faculteit wordt gefinancierd. Vergeleken met de bètafaculteiten, die een relatief grote vaste voet m hun bekostiging hebben, zijn de alfa- en gammafaculteiten sterk afhankelijk van taneven die m Den Haag worden bepaald, bijvoorbeeld voor uitgereikte diploma's. Die tarieven zijn onder invloed van de bezuinigingsdrift verlaagd, waardoor Rechten dus zwaarder wordt getroffen dan de exacte faculteiten. Van Staveren: "En dat terwijl wij een groeifaculteit zijn. Ik zou

het plezierig vinden als daar fors meer rekening mee werd gehouden."

Ouwe gribus Hij benadrukt overigens dat die opstelling geen kritiek is op het beleid van de VU. "Als decaan ben ik bereid om keihard te knokken voor het belang van de faculteit. Maar ik realiseer me heel goed dat een decaan nu eenmaal een andere positie heeft dan een bestuurder van de universiteit als geheel; net zoals de voorzitter van Ajax een andere positie heeft dan die van de KNVB. In de ene positie kan iets heel anders als eerlijk worden ervaren dan in de andere." Sommige medewerkers zijn bang dat de kosten van de nieuwbouw voor Rechten, die volgend jaar op de campus moet verrijzen, zullen worden afgewenteld op de faculteit. Van Staveren deelt die zorgen vooralsnog niet. "Ik heb er alle vertrouwen in dat dat niet zal gebeuren. En mochten de nieuwbouwkosten toch een bedreiging vormen voor de kemkwaliteiten van deze faculteit, dan kunnen we altijd nog van de verhuizing afzien. Dan zit ik liever met goeie mensen in een ouwe gnbus."

Sommige medicijnen werken bij ouderen depressie in de hand. VUmedicus T o n Dhondt toonde tijdens zijn promotieonderzoek bij 22 medicijnen en acht groepen van medicijnen aan dat ze bijdragen aan het ontstaan van depressiviteit bij ouderen. Zogenaamde 'a-blokkers' tegen hart- en vaatziekten vormen zo'n medicijngroep. Zo'n tien tot vijftien procent van de Nederlandse bejaarden is depressief. Volgens Dhondt kan dat bij zo'n 8500 bejaarden samenhangen met het gebruik van die a-blokkers. (PB)

Geld Een dik salaris, een mobieltje en een lease-auto binden een werknemer niet aan een bedrijf of organisatie. Het zijn de leuke collega's en het inhoudelijk boeiende en afwisselende werk die het 'm doen. Dat toont arbeids- en organisatiepsycholoog Ruben Taris aan in zijn proefschrift Person-Environment Fit. Taris ondervroeg gedurende acht jaar een representative groep van 1775 werknemers over de diverse aspecten van hun werk. Taris ontdekte ook dat overgekwalificeerde werknemers ontevreden zijn met hun werk en vaak van baan veranderen. Hoge salanssen en goede secundaire arbeidsvoorwaarden helpen daar nauwelijks tegen. Taris pleit ervoor de individuele behoeften van werknemers in kaart te brengen, zodat werkgevers beter zicht knjgen op hun werknemers, en werknemers op hun loopbaanmogeiijkheden. (PB)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen