Ad Valvas 2003-2004 - pagina 133

AD VALVAS 3 0 OKTOBER 2 0 0 3

PAGINA 5

'Er wordt veel óver ons gepraat, zelden met ons' Een hoofddoek? Geen stage!

Ongepaste vragen, betuttelende opmerkingen, flauwe grappen moslimstudentes worden er dagelijks mee geconfronteerd, alleen omdat ze een hoofddoek dragen. Ook aan de VU. Samira, Mounia, Bahija en Sarra geven weerwoord: "Wij worden niet onderdrukt." Peter Breedve d Voor VU-studentes Samira Lahri, Mounia Aissaoui, Bahija Aarrass en Sarra Riahi is de maat vol. Steeds weer moeten de vier moslima's omdat ze een hoofddoek dragen aanhoren hoe onderontvsdkkeld ze zijn en hoe erg het is dat ze worden onderdrukt. "Er wordt veel óver ons gepraat, maar zelden mét ons", zegt Samira (21), vierdejaars Engels, verontwaardigd. En als er dan iemand met ze praat, gaat dat niet zelden op een betuttelende toon. "Regelmatig word ik er door mensen op gewezen dat ik moet beseffen dat ik word onderdrukt", vertelt vierdejaars rechten Bahija (22). "Dan is voor mij het gesprek meteen afgelopen, dan heb ik met die persoon niets meer te bespreken", zegt ze streng. "Maar ik heb nog liever dat iemand me direct zegt dat ik word onderdrukt dan dat mensen me aanstaren", zegt Sarra (21), vierdejaars biomedische wetenschappen. Mounia (20), derdejaars communicatie- en informatiewetenschappen, constateert dat in Nederland de tijd heeft stilgestaan. "Mensen denken nog steeds dat, omdat we een hoofddoek dragen, we ook wel zullen worden uitgehuwelijkt. Dat dachten ze dertig jaar geleden óók al."

'Ben jij ook besneden?' Vier intelligente, zelfverzekerde moslimvrouwen. Drie zijn van Marokkaanse afkomst, Sarra heeft een Tunesische vader en een Nederlandse moeder. Ze zitten niet om een woordje verlegen. Soms

Sarra: 'Vrouwen zijn emotioneler dan mannen. Dat zit soms een rationele conclusie in de weg' zi)n ze uitgesproken dominant, maar hun humor is ontwapenend en ze zijn van een aanstekelijke vroji)kheid. Ten eerste", begint Samira, "worden wdj dus niet onderdmkt. we dragen deze hoofdoek niet omdat we dat ffloeten van onze vader of man", vult Mounia haar

aan. "We dragen die uit eigen vrije wil." "Mijn hoofddoek laat zien dat ik moslim ben", aldus Samira. "En daar ben ik trots op." Vrijwel dagelijks worden ze geconfronteerd met een muur van vooroordelen. Oók aan de VU. Zogenaamd grappige opmerkingen in de trant van "Jij gaat zeker boodschappen doen in Afghanistan" zijn hier in de liften niet ongewoon, vertelt Samira. Een smdiegenoot schoof haar eens een tijdschrift onder haar neus waarin werd gesteld dat veel allochtone vrouwen slachtoffer zijn van huiselijk geweld. "Dat is bij jou zeker ook zo?" wilde hij weten. Regelmatig worden haar de meest impertinente vragen gesteld. Of ze óók is besneden en of ze óók wordt uitgehuwelijkt. Massa's mensen voelen zich geroepen om de gehoofddoekte moslimvrouwen te bevrijden van him juk. "Maar degene die beslist dat iemand

Bahija: 'Regelmatig hoor ik dat ik moet beseffen dat ik word onderdrukt'

anders moet worden bevrijd, plaatst zichzelf eigenlijk boven die ander", stelt Sarra. "Het is gewoon een vorm van kolonialisme: 'Jullie zijn onderontwikkeld en vsdj komen je wel even opvoeden'." "Sterker nog", zegt Samira: "Als we niet voortdurend tijd en energie moesten steken in het vechten tegen vooroordelen, zou het met onze ontwikkeling een stuk vlotter verlopen, want die hoeven we dan niet steeds te onderbreken. En daar gaat het toch om? Dat we ons ontwikkelen?"

'Bevrijd jezelf!' "Weet je wat het is", zegt Bahija. "Wij wdjken af van de norm." "En dan verdien je geen respect", vult Sarra aan. "Tolerantie in Nederland, is dat geen illusie?", vraagt Bahija zich af. "Voor vrouwen met een hoofddoek is het ongelofelijk moeilijk een stageplaats of een baan te vinden", vertelt Samira. "Dat vind ik nou zo paradoxaal: er wordt constant geroepen dat moslimvrouwen moeten emanciperen, maar zodra je solliciteert voor een baan of stageplaats krijg je te horen dat je je eerst moet bevrijden, dat die hoofddoek dus af moet. Dan denk ik: wat wil je nou? Dé manier om te emanciperen is volledig geaccepteerd mee te draaien in de maatschappij. Als je ons zo graag wilt bevrijden, help ons dan met het vinden van een baan!" Het zijn volgens de vier juist de westerse vrouwen die worden onderdrukt. Die worden geacht te voldoen aan orunogeHjke schoonheidsidealen, door de reclame op televisie, en de beauty magazines. "De meeste vrouwen voldoen niet aan die idealen. Daardoor krijgen ze een negatief zelfbeeld en lijden zoveel vrouwen aan anorexia", meent Mou-

nia. "Waarom laten we toe dat vrouwen worden gedwongen zichzelf te verkopen door zo veel mogelijk van htin lichaam te laten zien? Hoe bloter hoe beter, lijkt het wel!" Iemand hield Samira eens voor dat haar hoofddoek haar verhindert om te genieten van de westerse samenleving. "Dat kunnen vrouwen die te dik zijn dan óók niet!" "Natuurlijk zijn er genoeg geslaagde westerse vrouwen wder succes niet afhankelijk is geweest van hun uiterlijk", aldus Bahija. "Maar het is toch evident dat het overgrote deel van de vrouwen dient om het oog te plezieren?" Mounia hekelt een deodorantcommercial op televisie met een volkomen naakte vrouw. "Op de Arabische televisie wordt reclame gemaakt voor een epileerapparaat, maar dan zie je alleen maar een stukje van een vrouwenarm. Zo kan het toch ook?" Dit is volgens de vier dan ook een belangrijke functie van de hoofddoek: dat de nadruk komt te liggen op hun intellectuele capaciteiten en niet op de 'verpakking', het lichaam. "Ons lichaam is slechts het reservoir van onze intelligentie", meent Mounia. "Dankzij die hoofddoek kunnen wij juist onszelf zijn."

' E n de m a n n e n dan?' Toch lijkt de hoofddoek daarmee een bevestiging van de onrechtvaardige ongelijkheid tussen mannen en vrouwen. Mannen hoeven zich immers niet te beschermen tegen de opdringerige blikken van de andere sekse? Hun uiterlijk vormt geen hindernis op de weg naar succes. En is het niet gewoon oneerlijk dat vrouwen volgens de koran hun uiterlijk wel moeten verbergen en mannen niet? Absoluut niet, klinkt het in koor. "Mannen hebben veel méér verphchtingen volgens de regels van de islam", werpt Bahija tegen. "Zij moeten voorzien in het onderhoud van hun gezin. De verplichtingen van de vrouw zijn veel minder zwaar: ze moet goed zijn voor haar medemens en ze mag niet roddelen." De bepaling in de koran dat voor de rechtbank de gemigenissen van twee vrouwen gelijk staan aan die van één man (Soera 2, vers 282), is dat dan niet het bevwjs dat vrouwen, volgens de koran, ondergeschikt zijn aan mannen? Ook niet, menen de vier studentes. "Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat de hersenen van vrouwen anders in elkaar zitten dan die van mannen", voert Bahija aan. "Vrouwen zijn emotioneler dan mannen", betoogt Sarra. "Dat zit soms een rationele conclusie in de weg." "Maar hoe je het ook probeert te verklaren, de koran is wel het woord van Allah", zegt Bahija beslist.

Mounia: 'Ons lichaam is slechts het reservoir van onze intelligentie'

Voor gehoofddoekte moslimstudenten is het bijna onmogelijk een stageplaats te vinden, stelt Samira Lahri, die behalve Engels aan de VU ook een lerarenopleiding levensbeschouwing volgt aan de Educatieve Faculteit Amsterdam (EFA). Samira heeft zelf geboft: in Laren vond ze een prima stageplaats op een katholieke, 'witte' school. Ze voelde zich er volkomen geaccepteerd. "Ik heb daar in de godsdienstlessen het christendom behandeld, seksualiteit en verliefdheid, homoseksualiteit, het levensverhaal van Jezus Christus, geen enkel probleem. Terwijl een klasgenoot van mij op een zwarte school in Amsterdam vanwege haar hoofddoek werd geweigerd." Tweederde van de studenten in Samira's klas (twaalf studenten) heeft pas veel te laat een stageplaats gevonden, twee studenten vonden er zelfs helemaal geen. "Terwijl er zo'n enorm lerarentekort is." Samira's stagebegeleider bij de EFA, Jan Willem de Jonge, bevestigt dat het moeilijk is gehoofddoekte moslims geplaatst te krijgen, vooral in Amsterdam en zeker ook op protestants-christelijke en katholieke scholen die inmiddels al een heel 'gekleurde' leerlingenpopulatie kennen, waarvan soms het grootste deel moslim is. De Larense katholieke school is daar echt een uitzondering op. "Zo'n typisch witte WD-school, maar Samira had er een perfecte stage. Het viel me ook op dat de directie van die school iemand met een hoofddoek in bescherming neemt. Als leerlingen in de gang nare dingen zeggen, worden ze onmiddellijk tot de orde geroepen." De Jonge hekelt de rol van de media, die volgens hem een "verschrikkelijk eenzijdig" beeld scheppen van moslims in Nederland, vooral sinds de aanslagen van 11 september 2001. "Daardoor is er een zekere schroom ontstaan bij het binnenlaten van moslims." De EFA biedt in Nederland de enige niet-kerkgebonden beroepsopleiding voor godsdienstleraren met als mogelijkheid zich extra te verdiepen in de islam, reden waarom zo veel moslims zich er inschrijven. "Vorig jaar had ik een groep van twaalf studenten, allemaal moslims, dit jaar heb ik er vijftien waarvan er vier niet-moslim zijn", aldus De Jonge. Samira heeft via de VU nog geen stage gelopen, dat is pas volgend jaar aan de orde. "Maar ik maak me er al wel een beetje zenuwachtig over." (PB)

"Dus wat het resultaat van wetenschappelijk onderzoek ook mag zijn, dat zal de waarde van dit voorschrift niet wegnemen." "Ik merk bij discussies over de islam dat veel mensen een citaat uit de koran nemen en zomaar gaan zitten interpreteren", zegt Samira. "Maar je moet zulke passages zien in de context van de tijd waarin ze zijn geopenbaard." Neem Soera vier, vers 34, waarin staat dat mannen

Samira: 'Als je ons zo graag wilt bevrijden, help ons dan met het vinden van een baan!'

htin vrouwen - als allerlaatste optie - mogen slaan. Dat vers staat niet op zichzelf, benadrukken de vier. Naast de koran heb je namelijk ook nog de overleveringen van de profeet Mohamed. De koran en die overleveringen samen vormen de sharia, de islamitische wetten. Daarmee moet je óók rekening houden. Alleen islamgeleerden zijn bevoegd om al die voorschriften te interpreteren. Je kunt dus niet zomaar met één korancitaat aan de haal gaan, willen ze maar zeggen - niet als islamitische man en ook niet als joumaüst. "Als je ziek bent, ga je toch ook niet zelf met allerlei geneesmiddelen in de weer?" vraagt Mounia retorisch. "Dan ga je toch ook naar een erkend medicus?" "De allereerste doelstelling van de islam is het waarborgen van de veiügheid van aUe burgers", betoogt Samira. "Daarom kün je misstanden binnen de moslimgemeenschap niet afschuiven op de islam: honger, analfabetisme, geweld tegen vrouwen, het druist allemaal in tegen de geest van de koran."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen