Ad Valvas 2003-2004 - pagina 239

r JD VALVAS 18 DECEMBER 2003 I

CULTUUR BOEKEN

PAGINA 15

Een beul die niet tegen bloed kan Een kuise maagd die rode schoenen draagt, een guillotinemandje waar geen bloedspat op zit. Het zijn vooral de absur­ de details die van de drie eenal^ters van René de Obaldia een eenlieid maken. Komend weekend in De Griffioen. Shirley Haasnoot Prie eenakters van de Franse schrijver René de Obaldia toin je komend weekend zien in Cultuurcentrum Griffioen. Een beul die het hoofd van zijn zoon onder de guillotine wil leggen. Twee vriendinnen die praten over een overleden man, die de minnaar van de een en de echtgenoot van de ander was. Een bejaard echtpaar in bed dat wordt opge­ schrikt door een inbreker. Wat hebben deze scènes met elkaar gemeen? Niets, hele­ maal niets volgens D e Obaldia zelf En ook niet volgens Arjan Ang, afgestudeerd rechtenstudent, tijdens een van de laatste repetities: "Je hebt heel sterk de neiging een rode draad tussen de stukken te zoeken, maar die is er niet." Schrijver De Obaldia zou het moeten weten. Zeven scènes schreef hij voor Sept impromptus ä loisir, kleine verhaaltjes voor twee of drie personen zonder samenhang of zelfs maar verband. En ook acteur Ang zou het moeten weten. Met zes andere cursisten volgde hij de afgelopen maanden de Grif­ fioen­toneelcursus van regisseur Janine Veeren. In de derde eenakter ligt hij dan ook als de bejaarde en beheerste Edu­ ard in bed, samen met zijn ongelukkige echtgenote Pien, gespeeld door studente Nederlands Martine van Zeyp. En toch vormen de drie stukken in D e Griffioen wel dege­ lijk een geheel. Dat zit hem vooral in de absurde humor die in ledere scène overheerst. Zo speelt Bas van Bergeijk, stu­ dent sociaal­culturele wetenschappen, een beul die niet tegen bloed kan. Hij sommeert zijn debiele zoon, Matthijs Tolkamp, die in het echte leven paradoxaal genoeg kunst­ matige intelligentie studeert, om een onschuldige vlieg on­ middellijk vrij te laten. En ook de acteurs zelf dragen bij aan die absurde humor. D e kuise maagd Mimosa, die de scène in rent op de vlucht voor haar familie, heeft een smetteloos witte jurk aan. Maar als je daaronder de knalrode schoenen aet die actrice Dieneke Smit, studente gezondheidsweten­

schappen, voor de gelegenheid heeft aangetrokken, wordt ze opeens een stuk minder onschuldig. Dat is knap gevonden want doordat er weinig actie in de stukken zit, moeten ze het juist van de details hebben. Een moeilijke opgave voor de acteurs, die h u n karakters dan ook vooral door de toon van hun stem, handgebaren en ge­ zichtsuitdrukkingen moeten neerzetten. Vooral Elselien Leemhuis, studente sociaal­culturele wetenschappen, blijkt er een meester in als ze onder een enorme hoed met veren de uitzirmige mevrouw D e Crampon speelt. Als haar tegen­ speelster Iris van de Kieft, studente kunstmatige intelligen­ tie, haar als weduwe Julie toevertrouvn dat haar man Victor een "hitsig konijn" was, kijkt ze verhit de andere kant uit, terwijl ze over haar decolleté wrijft en uitroept: "Een hitsig konijn, wat een treffende uitdrukking!" Maar wie goed oplet, ziet dat regisseur Janine Veeren heel subtiel wel degelijk een verband tussen de drie stukken heeft gelegd. Dat begint al met het decor, een gammele guülotine die drie scènes lang dreigend achter de acteurs staat. Grappig is het brandschone rieten mandje dat eron­ der staat ­ blijkbaar heeft het nog niet veel bebloede hoof­ den opgevangen. Daarnaast heeft Veeren expres een aantal teksten toege­ voegd. Zo wordt in iedere scène over de guillotine gespro­ ken en zowel de debiele zoon uit de eerste als de inbreker uit de derde scène wilden het liefst zadelmaker worden. Ook zitten de eenakters vol onbegrijpelijke versjes. "Kippen hebben geen tanden, mijn ziel kent geen geheim", zingt de debiele Jasmin. "Boontje smeekt om zijn loontje, één hand in de lucht is beter dan een havik in een hok", ratelt m e ­ vrouw D e Crampon. Met het oude echtpaar Eduard en Pien gaat het tijdens de repetities nog niet helemaal vlekkeloos. "Waar luister je nou?", roept regisseur Veeren scherp als Arjan Ang de hart­ slag van zijn bewegingloze vrouw Martine van Zeyp pro­ beert te horen. Ang heeft zijn oor veiligheidshalve op de buik van Van Zeyp gelegd. Maar ook als hij zijn hoofd op haar linkerborst heeft gelegd, hoort de oude Eduard geen hart meer. Pien is dooci. En achter het bed staat nog steeds de guillotine. Heel symbolisch. Impromptu van René de Obaldia, gespeeld door Griffioen­cursisten. Regie Janine Veeren. Vr. 19 en za. 20 december om 20.30 uur in De Griffioen, Uilenstede J06, Amstelveen. Entree € 5,­, met l<orting€ 3,­. Info en reserveren: 020­4445100. In januan begint een nieuwe toneel­ cursus, bel voor informatie naar De Griffioen, 020­4445100.

Arjan Ang en Martine van Zeyp als bejaard echtpaar

Avondcollegeobsessie Prachtige v o n d s t e n e n t e n e n k r o m m e n d p r o ­ za wisselen elkaar af in 'Ismael', de d e ­ buutroman van Ariënne de Bruijn. De collegezaal is een prima plek om een noodlot­ tige obsessie te begiiuien, dat weet iedereen. Dit zou een uitspraak kunnen zijn van geschiede­ nisstudente Fee, de hoofdpersoon uit het boek kmael. Pees eigen noodlottige obsessie begint als ze studiegenoot Ismael Ibovitz ontmoet tijdens het avondcollege archiefwetenschap, dat ze voor­ al volgt omdat het vak oud schrift op een veel te woege maandagochtend begint. Ismael heeft een enorme bril, maar liefde maakt blind en bij Fee hakt het er hard in. Ze ontwikkelt zelfs een twee­ de obsessie, voor archieven, maar alleen omdat Ismael voor een kast m e t inventarisnummers

even over haar haren strijkt. "De liefde voor ar­ chieven is voorlopig alles wat ik h e b . " Debuterend schrijfster Ariërme de Bruijn (1975) maakt het haar hoofdpersoon niet makkelijk. In een laconieke stijl die doet denken aan schrijvers als A m o n Grunberg en Jessica Durlacher lezen we hoe Fee, die eigenlijk veel te leuk is voor zo'n hoogdravend figuur, niet echt veel verder komt bij Ismael. Ismaels nog veel pretentieuzere vriend, dichter Ben David, probeert Fee op an­ dere gedachten te brengen ("De omgang met Is­ mael is alleen nuttig wanneer je je vloektechni­ sche vaardigheden dringend wenst te verbete­ ren") met verleidingstrucs als poëzie en boter­ hanmien met tomaat. Het helpt niet. Haar huis­ genote, studente klinische psychologie, laat haar analyses op Fee los ("Marmen zijn echt héél an­

ders dan vrouwen") onder de kofiïe in Fees meisjesstudentenhuis. Fee luistert niet. Het is allemaal heel herkenbaar, maar dan grappi­ ger. Prachtig beschrijft D e Bruijn Fees bijbaantje aan de kassa van het museum en de heftige ver­ sierpoging van meneer Biedermeijer, conservator Grieks­Romeinse mummies. Mooi en belangrij­ ker voor het verhaal is Fees ontmoeting met Is­ maels vader ("Ik heb echt altijd al een dochter willen hebben"), hoewel de titel van dit hoofdstuk erg pompeus 'polyzLntuiglijke prikkelingen' luidt. Het is niet de enige gekunstelde zin in het boek en de monologen van zowel Ben David als de Russische dichter Wanja zijn vaak tenenkrom­ mend. Maar de schrijfster heeft ook af en toe een prachtige vondst. Zo is Fees concurrente Nadin­ da, over wie Fee fantaseert dat ze met haar zwarte

Voor vijftig euro boeken

laklaarzen aan wilde seks met Ismael heeft, heel toepasselijk studente parasitologic. Een aantal zaken had De Bruijn wat explicieter kunnen maken. Zo is Ismael joods en verwijst de schrijfster een paar keer onduidelijk naar de Tweede Wereldoorlog. En of Fee met Ben David naar bed gaat, wordt ook niet opgeklaard. D e beste stukken zijn uiteindelijk de delen waarin D e Bruijn niet moeilijk doet en schrijft over ver­ liefdheid en vriendschap. Zo staan ten tijde van liefdesverdriet Fees huisgenoten klaar met koe­ ken en gehuurde video's van Hitchcock en Last Tango in Paris. Het college archiefwetenschap is dan al lang vergeten. (SH) Anènne de Bruijn, Ismael. Uitg. Vassallucci, 175 biz., € 14,50.

Fictie

De keuze van Christian Laheij Elke week laat Ad Valvas iemand voor vijftig euro winkelen bij de VU­boekhandel. Deze week is liet de beurt van Christian Laheij (23), die afgelopen donderdag de Café Cultuurprijs won.

v^n­flctie

In de VU­boekhandel werden de volgende boeken de afgelopen maand het best verkocht: 1) G i o v a n n i B o c c a c c i o , D eca­

at hij de Café Cultuurprijs zou winnen, h a d vier­ leiaars antropologie Christian Laheij niet ver­ h]v ^ ^s''donderd was hij dat hij zelfs het p u ­ 'lek bedankte. Studenten moesten voor de wed­ stn)d ­ georganiseerd door cultuurcentrum Felix ­ntis en bierbrouwer Dommelsch ­ de rol van '^afé in de toekomst beschrijven. Christian ver­ ^Jn doorzichtige kubussen. D e mensen die daarin 6n kunnen met licht, geluid en geur h u n eigen w bepalen. Een goed idee, vonden de organisa­ '^f­ Dus won Christian de hoofdprijs van twee­ de'^'^"'' suro. Een deel daarvan zal hij gaan beste­ • aan 'onderzoek naar andere culturen, vooral ? ^^ witte stranden". Verder wil hij met het lei t ^f^^S ^"'^ kubus uitvoeren en verhuren. E e n plan, maar dan moet je wel iets van o n d e m e ­ Weten. En dus lijkt Ondernemingsplannen voor ^^mmes van Paul Tiffany en Steven Peterson ' ) hem een nuttig boek, hoewel niet zo spannend. '<:herop de Zeedijk van Kees van Beijnum ( € 2,50)

spreekt hem heel wat meer aan. "Het is het tedere opgewekte verhaal van een jeugd te midden van toe­ gewijde alcoholisten en gevallen engelen", leest hij van de achterflap. Christian: "Ik vind Amsterdam een leuke stad. En als ik antropologisch onderzoek ga doen, wil ik dat zeker in een stad doen. Ik moet er niet aan denken om met een tentje in de woestijn te zitten." Dat komt ervan als je in Bergeijk opgegroeid bent. High Fidelity van Nick Hornby ( € 7,98) is een boek over bindingsangst en verslaving aan popmuziek. "Een boek over vrouwen en popmuziek, dat is de ideale combinatie", lijkt Christian. D e film vond hij ook aardig. "Bovendien loopt het leven van de hoofdpersoon niet zo goed, dat lijkt me een goede voorbereiding op mijn toekomst als antropoloog." Als laatste kiest hij De grap van Milan Kundera ( € 8,50), over een man die als gevolg van een mis­ lukte grap voor straf als arbeider naar kolenmijnen gestuurd wordt. Daarna neemt hij wraak op de m a n die hem daarheen stuurde. "Maar schrijf maar dat het over liefde en dood gaat. Dat staat intelligenter", grapt Christian.

merone 2 ) J . K . R o w l i n g , Harry

Potter

en de orde van de feniks 3) Larousse

Gastronomique

Kookencyclopedie 4) J a n Wolkers, D e

achtertuin

5) Z ö l l n e r , Leonardo

da

Vinci

ingezonden mededeling

Martien de Jong

Kerstfeest in de Middeleeuwen geschilderd en geschreven VU ßoe/c/7a/7c/e/

€ 38,95

Amsterdam

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen