Ad Valvas 2003-2004 - pagina 474

AD VALVAS 29 APRIL 2004

Vijftien procent van de VU-medewerkers heeft te maken gehad met geweld of agressie op de universiteit. Dat blijkt uit een telefonische enquête van Ad Valvas. Opvallende uitkomst: een kwart van de daders werkt zelf aan de universiteit. En: docenten hebben meer te vrezen van collega's dan van studenten.

Hoe veilis is de VU? Weimoed V sser "Ik zou dit bord graag stukslaan op Je hoofd!" Dat kreeg een restaurantmedewerker aan de VU te horen van een kwaaie klant. Een ander werd bedreigd door een uitzendkok, die een mes op haar keel zette. De restaurantmedewerkers hebben het van alle VU'ers het zwaarst te verduren, zo blijkt uit de telefonische enquête die Ad Valvas a^elopen weken hield onder 450 medewerkers. Zij krijgen te maken met mensen die hun eten niet willen betalen, personen die zich opwinden als bepaalde etenswaren op zijn en boze reacties als de rijen te lang zijn. Maar ook personeel met een baliefunctie krijgt vaak te maken met agressie. Van een scheldende student of een boze medewerker kijken sommigen van hen al nauwelijks meer op, blijkt uit de enquête. Meestal is de agressie verbaal, zo blijkt uit het onderzoek: in 43 procent van de gevallen gaat het om uitschelden en in zestien procent om verbale bedreiging. Maar soms vallen er ook klappen: veertien procent van de Incidenten op de universiteit zijn fysiek van aard. In totaal meldt vijftien procent van de ondervraagde VU-medewerkers ooit te maken te hebben gehad met geweld of agressie op de universiteit. Eiland van veiligheid "Erg laag", noemt Wim Ruijsendaal dat percentage. Maar de oprichter van de organisatie Veiligheid In en Om de School (Vlos) denkt ook dat het percentage in feite hoger is. Mensen bannen ervaringen met geweld namelijk makkelijk uit hun geheugen, zo heeft hij geleerd van de trainingen over geweld die hij geeft op middelbare scholen. "Veel mensen herinneren zich pas dat ze iets hebben meegemaakt als ze met een vergelijkbaar verhaal worden geconfronteerd. Als je ze gewoon vraagt naar ervaringen met agressie, zijn ze die vaak vergeten." Toch gaat het, in vergelijking met andere sectoren, in het hoger onderwijs daadwerkelijk relatief vredig toe.

Meer blauw op de c a m p u s "De VU-campus is open, en dat houden we graag zo, maar de gebouwen zijn misschien wel té open. Je kunt er makkelijk inbreken en er is niet genoeg bewaking." Zo vat Ria Vergouwen van de dienst Facilitaire Zaken de veiligheidssituatie op de universiteit samen. Het aantal inbraken, diefstallen, vernielingen en geweldsincidenten aan de VU is afgelopen jaar fors gestegen: van vijftien per maand begin 2003 naar zestig per maand aan het eind van dat Jaar. Met name het aantal diefstallen groeide. Het wis- en natuurkundegebouw werd zelfs getroffen door een golf van inbraken. Het gebouw krijgt binnenkort waarschijnlijk toegangspasjes en een portier. De toename van diefstallen is deels te verklaren doordat criminaliteit zich van elders naar hier verplaatst. Vergouwen: "Andere hogescholen en bedrijven worden steeds geslotener. Voor Inbrekers is het dan makkelij-

Dat blijkt ook uit een onderzoek van socioloog Gabriel van den Brink uit 2001. Hij vergeleek geweldservarlngen van medewerkers uit verschillende sectoren die met Jongeren werken. Daaruit blijkt dat agressief en gewelddadig gedrag meer voorkomt in het basisonderwijs, het middelbaar onderwijs en het welzijnswerk dan In het hoger onderwijs. "Een eiland van veiligheid" noemt Van den Brink de VU dan ook als hij de enquêteresultaten ziet. Een onderzoek van de Algemene Onderwijsbond uit 2001 geeft eveneens aan dat leraren in het voortgezet onderwijs meer ervaring hebben met geweld: zeventig procent van de leraren Is wei eens uitgescholden, vijftien procent is fysiek belaagd. Toch neemt ook op de VU de agressie toe. De dienst Facilitaire Zaken registreerde a^elopen jaar een flinke stijging in het aantal incidenten.

Vechtende collega's Op de VU zijn het zeker niet alleen studenten die zich schuldig maken aan geweld. Medewerkers zijn bijna net zo agressief. Een kwart van de gemelde incidenten vond plaats tussen collega's. Zo kreeg iemand klappen van een andere medewerker toen hij die aansprak op zijn gedrag bij een balie. Een ander moest ooit twee vechtende collega's uit elkaar halen en een derde werd geïntimideerd door zijn leidinggevende. Grappig is overigens dat niemand van de ondervraagden toegeeft zich zelf aan agressief gedrag schuldig te hebben gemaakt. Agressie tussen medewerkers en studenten - 28 procent van de gevallen - ontstaat meestal als een student vindt dat hij te negatief beoordeeld is. Vaak blijft het in dit soort situaties bij schelden, of dreigen de studenten met juridische stappen. In een geval werd een docent 'teruggepakt' doordat de student rare emailtjes uit zijn naam ging versturen. Typerend is dat studenten hun docenten niet fysiek te lijf gaan. Alle gevallen van fysiek geweld vonden plaats tussen collega's onderling of tussen medewerkers en buitenstaanders.

ker om naar de open VU-campus te gaan." Hoog tijd dus voor een nieuw veiligheidsplan. Dat Is er inmiddels; het ligt nu ter goedkeuring bij het college van bestuur. Vergouwen wil nog voor het einde van het studiejaar beginnen met de uitvoering. In het plan staat dat er beveiligingspersoneel bij komt, dat de gebouwen minder makkelijk toegankelijk worden en dat er een voorlichtingsprogramma komt over omgaan met geweld en criminaliteit. Daarnaast moeten studenten en medewerkers zich meer bewust worden van wat ze zelf kunnen doen om bijvoorbeeld diefstal te voorkomen. Behalve het aantal diefstallen en inbraken nam ook de agressie in de persoonlijke sfeer toe, zo blijkt uit de registraties van Facilitaire Zaken: studenten die agressief reageren als ze hun tentamen nog niet af hebben en te horen krijgen dat de tijd om is, mensen die door een dief in hun gezicht worden gespuugd en ba-

Die buitenstaanders nemen overigens het grootste deel van de agressie voor hun rekening. In veertig procent van de gevallen was de dader iemand van buiten de universiteit. Vaak ging het om dieven die agressief reageerden als ze werden betrapt.

Wie biedt hulp? Mannen en vrouwen hebben op de VU even vaak een situatie van agressie of geweld meegemaakt. Wel zijn er grote verschillen in hoe veilig mannen en vrouwen zich voelen. Van de mannelijke werknemers zegt 73 procent zich aan de VU volstrekt veilig te voelen, van de vrouwen is dit 56 procent. Van de mannen voelt twaalf procent zich soms of vaak onveilig, van de vrouwen twintig procent. Vooral 's avonds en in het weekend voelen mensen zich onprettig. Deels wordt deze angst veroorzaakt doordat mensen niet weten wie ze erbij kunnen roepen als er iets gebeurt. Een derde van de medewerkers weet niet waar tijdens of na een incident hulp te halen is. "Dat is veel", vindt Ruijsendaal van Vlos, "want het is juist heel belangrijk / dat mensen ergens naartoe kunnen met hun / ervaringen." Op de VU kunnen mensen in geval van nood het alarmnummer bellen dat op elke telefoon staat. Achteraf kunnen ze terecht bij de servicebalies of de portiers. Die registreren het incident en verwijzen door. Ten slotte blijkt uit de enquête dat gevoelens van onveiligheid lang niet altijd gebaseerd zijn op daadwerkelijke ervaringen. VU-medewerkers die agressie of geweld hebben meegemaakt, voelen zich niet onveiliger dan degenen die niets hebben meegemaakt. Op de vraag wat hun gevoel van onveiligheid veroorzaakt, komen de ondervraagden vaak met verhalen die ze van anderen hebben gehoord en verhalen over vreemde figuren die ze in het gebouw zien rondstruinen. "Verhalen over rare types op rare tijden", zo vatte een medewerker dat kernachtig samen.

liemedewerkers die worden uitgescholden. De hardere sfeer is trouwens niet alleen te merken in de toename van het aantal gewelddadige incidenten, vindt Vergouwen. De groeiende hoeveelheid afval in collegezalen en openbare ruimten is volgens haar ook een teken van de verruwing in de maatschappij en op de universiteit. "Overal staan afvalbakken en toch is het aan het einde van de dag een bende. En dat wordt steeds erger." (WV)

Hoe vaak voelt de mannelijke VU-medewerker zich onveilig Nooit Zelden Soms Vaak Hoe vaak voelt de vrouwelijke VU-medewerker zich onveilig Nooit Zelden Soms Vaak

Hoe vaak maakten medewerkers geweld of agressie mee op de VU Nooit 85 % Een keer 12,7% Meerdere keren 2,3 Yo

Situaties van agressie op de VU Uitschelden, afsnauwen 43 % Verbale bedreiging 16 % Fysiek belagen, schoppen, slaan 14 % Anders 8 % Beroving 6,3 % Fysieke bedreiging 6,3 % Pesten of lastig vallen 4,8% Spullen vernielen lj6%)

56,9 22,3 19,3 1,5

% % % %

85,5 9,5 5 0

% % % %

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen