Ad Valvas 2003-2004 - pagina 89

' AD VALVAS 2 OKTOBER 2003

PAGINA 5

Weetjes

PROFIEL James Kennedy

Een nette jongen in een raar landje Al lang voor zijn hoog­ leraarsbenoeming rond was, vochten de media om quotes van hem. En ook onder zijn collega's staat hij hoog aan­ geschreven. Hoe doet­ie dat toch? Vier vakgenoten over James Kennedy, de nieuwe VU­hoogleraar geschiedenis van de nieuwste tijd. Shirley Haasnoot In Amerika voelt hij zich Nederlands, in Nederland Amerikaans. Zijn moe­ der is Rotterdamse, zijn vader een Amerikaanse theoloog van Schots­ lerse afkomst. Hij groeide op in de Verenigde Staten maar zat op zijn achtste een jaar op de Montessori­ school in Rotterdam en woonde als promovendus twee jaar in Amster­ dam. Hij ontmoette zijn Nederlandse echtgenote Simone hier in een studen­ tenhuis aan het Valeriusplein maar nam haar mee naar de Verenigde Sta­ ten. Daar schreef hij twee boeken en verschillende publicaties over Neder­ land. James Kennedy, de pasbenoemde hoogleraar geschiedenis van de nieuw­ ste tijd, is nog niet gewend in Neder­ land. En dat komt niet alleen doordat zijn verhuizing naar Amersfoort hec­ tisch verliep (zijn meubels en boeken stonden wekenlang in de Rotterdamse haven) of doordat zijn boekenkasten veel te laat aankwamen in zijn werkka­ mer aan de De Boelelaan. "Hij moet wennen aan de sfeer, de omgangsvormen in Nederland, de pikorde aan de Letterenfaculteit", zegt collega George Harinck, bijzonder hoogleraar geschiedenis in Kampen en wetenschappelijk medewerker aan het Historisch Documentatiecentrum van de VU. "Als je vraagt of hij in Neder­ land wil blijven, geeft hij daar geen antwoord o p . "

Taalgebruik Ons taalgebruik wordt beïnvloed door onze stemming. Die beïnvloedt onbewust iemands woordkeus en informatieverwerking. Concrete en beschrijvende woorden worden bij­ voorbeeld vooral gebruikt in een negatieve stemming: "Hans trekt aan Grietjes haar." Zijn mensen positief gestemd, dan communice­ ren ze juist interpreterend: "Hans is gemeen." Dat blijkt uit How Mood Turns on Language, het proefschrift van VU­psycholoog Camiel Beuke­ boom. In een aantal experimenten bracht hij deelnemers met behulp van een filmfragment in een positie­ ve of juist negatieve stemming. Ver­ volgens moesten ze een autobiogra­ fische gebeurtenis beschrijven. Beu­ keboom ontdekte dat iemand in een positieve stemming neigt naar een associatieve, globale manier van denken terwijl negatief gestemden juist voorzichtig en analytisch den­ ken. (PB)

Zwangerschaps­ vergiftiging

Verfrissend Officieel is de 38­jarige Kennedy per begin vorige maand benoemd aan de VU, maar hij staat al in de schijnwer­ pers sinds vorig jaar zijn komst naar Amsterdam bekend werd. Kranten­, radio­ en televisieverslaggevers vragen zijn oordeel over uiteenlopende onderwerpen: van de opkomst van Pim Fortuyn tot het ontwerp van een Europese vlag en religie als antwoord op zinloos geweld. "Hij is een buiten­ staander, dat is verfrissend", denkt Harinck. "Maar we vinden het natuurlijk ook leuk dat een Amerikaan onderzoek doet naar ons landje." Aandacht trekt Kennedy al sinds het verschijnen van de Nederlandse editie van zijn proefschrift Nieuw Babyion in aanbouw: Nederland in de jaren zestig (1995). Hierin betoogde de toen 32­ jarige historicus tegen de heersende opvattingen in dat het niet de jonge hemelbestormers waren die in de jaren zestig een sociale revolutie ont­ ketenden, maar de regerende elite. Die besloot volgens Kennedy met haar tijd mee te gaan omdat zij dacht dat veranderingen toch niet meer tegen te houden waren. Harinck: "De jaren zestig, dat was natuurlijk hot stuff voor journalisten."

Strak in het pak Een Amerikaan in Nederland, zo her­ innert historica en journaliste Mirjam Prenger zich haar eerste indruk van Kennedy. Begin jaren negentig zat ze in een landelijk aio­klasje dat eens per maand bijeen kwam. Kennedy zat daar in de twee jaar dat hij als jonge promovendus van Hope College in Holland, Michigan, in Amsterdam verbleef ook bij. "Ik zag hem voor het serst tijdens een tweedaagse geschie­ denisconferentie. Hij viel direct op, Want hij was als enige strak in het pak. Een Amerikaan denkt: een conferen­ tie, daar kleed je je op. Wij Neder­ landse geschiedenisslonzen zagen er heel anders uit." tenger was zelf bezig met een proef­ schrift over televisiejoumalistiek in de jaren zestig, en trok de twee jaar dat

4

Leukemie Bij bepaalde subtypen van acute myeloïde leukemie (AML) zou de behandeling lichter kunnen worden ingezet. Dit stelt VU­kinderonco­ loog Michel Zwaan. Bij A M L treedt vaak immuniteit op tegen de behan­ deling met cytostatica, medicijnen die de groei en deling van cellen remmen. Zwaan slaagde erin om per subtype de resistentie voor de verschillende cytostatica te bepalen. Zwaan onderzocht ook de behande­ ling van A M L met een nieuw cyto­ staticum dat te schadelijk is om het rechtstreeks via de bloedbaan toe te dienen. Het wordt nu gebonden aan een antilichaam dat voor transport naar de kankercel zorgt; daar komt het middel pas vrij. Van de vijftien kinderen met een zeer slechte prog­ nose die met het middel werden behandeld, reageerden acht goed, wat betekent dat dit cytostaticum positief kan bijdragen aan de behan­ deling van kinderen met AML. (PB)

Christiaan Krouwels

James Kennedy Kennedy hier onderzoek deed, gere­ geld met hem op. "Hij is heel slim, kan goed observeren en is erg origi­ neel. Ik ben blij voor hem met zijn hoogleraarsbenoeming, maar het zat er altijd al in." Dat hij over ieder onderwerp wordt gevraagd, verbaast haar niet: "Nederlanders zijn dol op buitenlanders die hen een spiegel voorhouden. Iemand als de columnist Ephimenco is eropuit om ons te jen­ nen, maar James helemaal niet. Hij heeft prikkelende meningen, die wel gefundeerd zijn. Als een echte weten­ schapper wantrouwt James clichés." "Heel christelijk" vond Prenger de gereformeerde Kennedy begin jaren negentig. "Niet dat je dat nou zo aan hem merkte, maar de meeste mensen om ons heen waren niet gelovig en hij ging regelmatig naar de kerk. Daar vertelde hij wel eens over." En nog steeds noemt ze hem "een heel nette jongen".

Zakelijk Het was tijdens zijn promotieonder­ zoek dat Kennedy als vrijwilliger in een gereformeerd hospice in Amster­ dam werkte, met aidspatiënten en kankerpatiënten die daar kwamen om te sterven. Het had te maken met het gevoel dat je moet zorgen voor de zie­

ken, zegt hij in een interview met Het Parool. "Daar lag religie aan ten grondslag." Zijn ervaringen in het hospice waren aanleiding voor zijn tweede historische studie Een weloverwogen dood: Eutha­ nasie in Nederland (2002). Daarin beschrijft Kennedy zakelijk hoe de wetgeving rond euthanasie tussen 1968 en 1985 tot stand kwam en hoe euthanasie zelf een ideologie werd. George Harinck: "Ik denk dat James zelf wel morele bezwaren tegen eutha­ nasie heeft. Maar hij redeneert: laat de feiten maar spreken, zodat we daarna kunnen beoordelen of we niet te ver zijn gegaan." Dat het boek goed ontvangen werd, kwam echter niet alleen door het con­ troversiële onderwerp. Met zijn analy­ se van het euthanasiebeleid geeft Kennedy ook een nieuw beeld van de Nederlandse samenleving, waarin alles 'bespreekbaar' moet zijn. Piet de Rooy, hoogleraar Nederlandse geschiedenis aan de UvA en lid van de commissie die de nieuwe VU­ hoogleraar benoemde, prijst Kenne­ dy's eigen invalshoek als het om Nederland gaat: "Hij is tegelijkertijd een insider en een outsider. Hij is goed ingevoerd maar kijkt van een afstandje naar ons met een blik van: Wat is dit voor een raar landje?"

Dat kwam ook tot uiting tijdens het proefcollege dat Kennedy gaf, tijdens de soUicitatierondes voor het hoogle­ raarschap. De Rooy: "In een college­ reeks over de Eerste Wereldoorlog was hij de enige docent die zei: 'Besef je wel dat in Europa de meeste landen neutraal waren, dat Nederland geen uitzondering was?' Dat is James' kwa­ liteit."

Beminnelijk James Kennedy zit nog in de witte­ broodsweken; iedereen vindt hem aar­ dig. "Meelevend, gezellig en heel grappig, met hart voor zijn studen­ ten", zegt George Harinck. "Een voortreffelijk docent en een uiterst beminnelijk mens", vindt Piet de Rooy. "Een heel aardige jongen met veel humor", zegt Mirjam Prenger. "Sympathiek, een grote aanwinst voor de VU", oordeelt Willem Frijhoff, let­ terendecaan en hoogleraar geschiede­ nis van de nieuwe tijd. Het is een kwestie van tijd voordat Kennedy iemand tegen zich in het harnas jaagt, denkt laatstgenoemde. "Dat komt nog wel, als hij standpun­ ten gaat innemen die tegen de ideeën van anderen in gaan. Als je als hoogle­ raar geen vijanden hebt, doe je het niet helemaal goed."

Zes tot acht procent van alle zwan­ geren ontwikkelt pre­eclampsie ofte­ wel zwangerschapsvergiftiging. Met name vrouwen die voor het eerst in verwachting zijn, hebben een hoog risico op zwangerschapsvergiftiging en daarmee een vroegtijdige beval­ ling. Een standaard bloedtest voor de 21 ste week van de zwangerschap kan het aantal vroeggeboorten doen afiaemen. Dat blijkt uit promotieon­ derzoek van biologe May Lee Tjoa. De concentraties van verschillende eiwitten die een rol spelen bij de ontwikkeling van de placenta zijn al vroeg abnormaal bij vrouwen die later in de zwangerschap zwanger­ schapsvergiftiging of intra­uteriene groeivertraging ontwikkelen. Het is nu nog niet mogelijk deze complica­ ties te voorkomen. Tjoa toont aan dat een bloedtest tijdens de vroege zwangerschap een goede methode is om vrouwen met een hoog risico tij­ dig te identificeren. De toepassing hiervan in de kliniek zou er samen met intensieve zwangerschapsbege­ leiding toe kunnen leiden dat de algemene conditie van moeder en kind verbetert en dat het aantal vroeggeboortes afneemt. (PB)

Allochtonen Allochtonen spreiden is niet de manier om ze goed te laten integre­ ren, stelt antropoloog Jan Schuk­ kink. De hechtheid van de Syrisch­ orthodoxe gemeenschap bijvoor­ beeld is juist bepalend geweest voor de integratie ervan. Onder Syrisch­ orthodoxen komen relatief veel ondernemers voor, terwijl de jonge­ re generatie weet door te dringen tot de hogere regionen van het voortge­ zet onderwijs. Dit concludeert Schukkink uit zijn onderzoek onder de Syrisch­orthodoxe gemeenschap in Enschede. Daaruit kwam naar voren dat de wederzijdse afhanke­ lijkheid daar leidde tot onderlinge statusconcurrentie, waardoor men­ sen moeite deden om vooruit te komen in de maatschappij. (PB)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen