Ad Valvas 2003-2004 - pagina 531

AD VALVAS 3 JUNI 2004

PAGINA 1 1

Elf keer die elfde Voor de Amerikanen is liet nu al dé gebeurtenis van de eeuw, maar wat deed 'nine-eleven' met de overlevenden van de Joegoslaviëoorlogen? Of met een straatverkopertje uit Burkina Faso? Daarover gaat het elfluik 'September Eleven'. Vanavond in De Griffioen. Annemieke Bosman

Een jaar na de aanslagen in Amerika ging op het filmfestival van Venetië een film in première met als titel de overbekend geworden datum van de ramp, 11'09"01 ofwel September Eleven. Niet de Hollywood-studio's waren daarvoor verantwoordelijk - geen Amerikaan durfde zich toen al aan de gevoelige materie te wagen -, maar de Franse regisseur Alain Brigand. Hij had elf regisseurs uit alle windstreken gevraagd hun visie op de gebeurtenissen te geven, in filmpjes die precies elf minuten, negen seconden en één frame moesten duren. "Conceptuele Franse bullshit", oordeelde een van de deelnemers, maar het resultaat is er niet minder om: een legpuzzel van verhalen, van fictie tot documentaire, waarin de Amerikanen zelf bepaald niet worden ontzien. Voor de VS was dat een reden om de film te verbieden, met als gevolg dat je hem extra kritisch bekijkt. Gaat September Eleven nou echt te ver of reageren de Amerikanen overgevoelig? Grofweg kun je zeggen dat er in September Eleven twee soorten verhalen worden verteld. Het kleine, persoonlijke verhaal en het grote, politieke. Maar de noemer is dezelfde: er is een ramp gebeurd, maar die ramp is relatief, niet "het breekpunt in de geschiedenis" zoals de Amerikaanse retoriek het weleens wil. In de eerste plaats steken de aanslagen onvermijdelijkerwijze in een politieke context en zijn ze - betrokkenen en commentatoren hebben het de joumaalkijker menigmaal voorgehouden - dus niet uit niets voortgekomen. Bovendien is voor zeer veel niet-Amerikanen terrorisme al decennia een/act of life. In de tweede plaats heeft ieder individu zijn eigen sores

Niet alleen is het een "lekker vet" stuk, elke acteur kan er ook even de hoofdrol in spelen. Vandaar dat 'Ubu Roi' geweldig aanslaat bij de toneelcursisten van de Griffioen. En als het goed is dit weekend ook bij het publiek. Heb je toneelambities maar nooit de stap naar het podium durven zetten, dan is het hoog tijd om je hcht eens op te steken in VU-cultuurcentrum de Griffioen. Zo aan het eind van het collegejaar val je meteen met je neus in de boter: de toneelcursisten van regisseur Janine Veeren staan op het punt met het resultaat van maandenlang repeteren de planken op te gaan. Ubu Roi (Koning Ubu) belooft een geestige, slapstickachtige voorstelling te worden, zodat je, ook als je niet zo nodig zelf hoeft, beslist een goeie avond tegemoet gaat.

en is persoonlijk leed, hoe klein ook in vergelijking met het in elkaar klappen van twee wolkenkrabbers, bijna altijd belangrijker. Ook voor de inwoners van de VS. Dat blijkt bijvoorbeeld uit het prachtige filmpje van Sean Perm, de enige Amerikaan die aan September Eleven heeft meegedaan. Een oude man in New York ontgaat het ineenstorten van de Twin Towers volkomen doordat hij zo wordt geabsorbeerd door het verdriet om zijn overleden echtgenote. En de Fransman Claude Lelouch laat zijn dove hoofdrolspeelster een afscheidsbrief aan haar gehefde schrijven, terwijl op tv de vliegtuigen zich in het WTC boren. Ook Idrissa Ouedraogo uit Burkina Faso kiest voor het kleine verhaal. De twaalfjarige Adama vent noodgedwongen kranten omdat hij zijn schoolgeld niet kan betalen. Maar de oplossing lijkt in zicht als hij Osama himself op de markt van Ouaga meent te ontwaren. Met 25 miljoen

dollar losgeld zullen zijn problemen wel worden opgelost - en je kunt er nog wat van aan aids- en malariabestrijding doen ook, laat Ouedraogo hem fijntjes opmerken. De echte schimpscheuten komen van de Brit Ken Loach, de Bosniër Danis Tanovic en de Egyptenaar Youssef Chahine. Loach laat een Chileen een brief schrijven aan de nabestaanden van de ramp, waarin hij zijn eigen elf september herdenkt - die van 1973 namelijk, toen de socialistische president van Chili, Allende, werd vermoord en dictator Pinochet door de Amerikanen in het zadel werd geholpen. Met meer dan dertigduizend doden tot gevolg. Tanovic kaart aan dat de Amerikanen niet de enige slachtoffers zijn van geweld, maar dat 'hun' aanslagen wel alle aandacht opeisen - terwijl er ook nog zoiets is geweest als de val van Srebrenica. En Chahine vindt dat de Amerikanen '9/11' grotendeels aan zichzelf te wijten hebben. Wie hebben Osama ooit opgeleid en

Allemaal Ubu

De Fransman Alfred Jarry schreef Ubu Roi ongeveer honderd jaar geleden, toen hij vijftien was. Inspiratiebron was zijn door hem verafschuwde scheikundeleraar, naar wie hij de op macht beluste, maar in wezen bange Ubu modelleerde. De absurdistische toon van Jarry was in zijn tijd, waarin de expressionisten zich net begonnen te roeren, vernieuwend, maar het stuk zelf is toch relatief onbekend gebleven. "Ik heb het uitgekozen omdat je er voor de spelers alle kanten mee uit kunt", vertelt regisseur Veeren. "Vaak is de samenstelling van de groep

een bepalende factor, maar voor Ubu maakte dat eigenlijk niet uit. Iedereen speelt hem bijvoorbeeld wel een keertje, ook de vrouwen dus." Wat Veeren vooral aansprak was het spelplezier dat ze in Ubu Roi vermoedde. "Het is zo lekker gek, zo vet, zo dynamisch. Je kunt echt flink uitpakken", verkneukelt zij zich. "Vergelijk het maar met Laurel en Hardy." Dat zij met haar groep, waarvan ongeveer de helft al aan eerdere producties meedeed, vorig jaar een nogal statisch praatstuk van de Italiaan Luigi Pirandello heeft

de Palestijnen laten stikken? Nou dan. Dat het verhaal van de Chileen in een film als September Eleven de Amerikanen een schop tegen het zere been is, is goed voorstelbaar. Want wat je ook op de Amerikaanse buitenlandpolitiek kunt aanmerken, '9/11' is natuurlijk een grote tragedie geweest, en nog wel één waar de kwestie Chili feitelijk buiten staat. Waarom dan zout in de wonde gewreven? Maar het blijft vreemd dat een natie die de democratie wil verspreiden overgaat tot het verbieden van films - zeker als je in aanmerking neemt dat het totaalbeeld van September Eleven toch vrij genuanceerd is. Juist het feit dat geen sterveling blijkbaar aan leed kan ontsnappen zou een troostende boodschap kunnen zijn. En anders biedt 11'09"01 alle aanleiding voor een opluchtend debat. Te zien op 3 juni in De Griffioen, Uilenstede 106. Aanvang 19.00 uur, toegang € 4,-. Info: 020-4445100.

opgevoerd was ook een reden het dit keer in de komische hoek te zoeken. "Ik wil mijn studenten de gelegenheid bieden zich te ontwikkelen", verklaart Veeren. "Ik denk dat ze, als ze vijf jaar aan de cursus hebben meegedaan, alles wel een keer hebben geprobeerd. En ik wil natuurlijk ook dat ze lol hebben, dat ze in een tentamenweek na een repetitie stuiterend naar huis gaan. Dan was Pirandello vorig jaar weleens zwaar. Het heeft mooie discussies opgeleverd, over zijn theateropvattingen bijvoorbeeld, maar het was wel vrij abstract. Bij Ubu Rot is de vraag steeds: hoe doe ik dit? Dat is zeer verfrissend." (AB) Ubu Roi, 4, 5 en 6 juni te zien in de Griffioen, Uilenstede 106. Aanvang 4/5 juni om 20.30 uur, 6 juni om 14 30 uur Toegang € 6,-.

Voor vijftig euro boeken

De keuze van Echo-prijswinnaar Angela Sarabdjitsingii Elke week laat Ad Valvas iemand voor vijftig euro boeken uitzoeken in de VU-boekhandei. Deze week is dat studente neurowetenscliappen Angela Sarabdjitsingh, die de Echo/Axis Bèta-techniek Award heeft gewonnen. naar de kookboekenhoek vertelt Sarabdjitsingh dat ze ook een boekenbon van de rector heeft gekregen van honderd euro. "En een heleboel andere dingen Angela Sarabdjitsingh (22) weet wat ze wil: een gids van allerlei mensen, onder andere een digitale cameover Los Angeles, want de prijs die ze won bestaat uit een summer school van zes weken aan de Universi- ra." Het regende cadeautjes sinds Sarabdjitsingh de Echo-award won. Die award, speciaal voor allochtoty of California aldaar. De masterstudente neurone studenten, is overigens misschien wel voor het science stevent meteen af op de Lonely Planet laatst uitgereikt: de subsidie stopt. Sarabdjitsingh: (€ 20,76): "Deze is wel goed, die neem ik." Dan gaan we naar de literatuur. "Ik lees veel, Borde- "Eigenlijk vind ik het ook een beetje onzin, zo'n prijs. Je vraagt je toch een beetje af: heb ik nu gewijk, Muhsch, maar ook Giphart. Ik woon in Den wonnen omdat ik een goede studente ben of omdat Haag, dus ik heb veel tijd om te lezen in de trein. ik toevallig Surinaams ben? Volgende keer moeten Staand lezen vind ik geen probleem, ik lees soms ze gewoon een prijs uitloven voor de beste student." ook lopend." Bij de kast met literatuur valt haar oog op een pocketuitgave van Nooit meer slapen van W.F. Ook bi) het kookboekenschap hoeft Sarabdjitsingh met lang na te denken: het wordt De Indiase keuken Hermans. "Die neem ik", weet Sarabdjitsingh alvan Shehzad Hussain en Rafi Fernandez (€ 14,95), weer vrijwel meteen. "Ik heb andere boeken van ook al zit dat boek nog in folie en andere Indiase Hermans gelezen, maar deze nog niet. Ik bewaar kookboeken niet. Waar sommige mensen urenlang nem voor in het vliegtuig, want het is veertien uur kunnen aarzelen, staat Sarabdjitsingh na tien minuvliegen." ten alweer met haar boekenkeus buiten. En dan wil ze graag nog een kookboek. Onderweg Welmoed Visser

Non-fictie In de VU-boekhandel werden de volgende boeken de a^elopen maand het best verkocht:

1) Geschiedenis van Amsterdam, deel 1: Een stad uit het niets 2) Ad Verbrugge, Tijd van onbehagen 3) Geert Mak, In Europa 4) Carel ter Linden, Wandelen over het water 5) Mariëtte Willemsen Loes Derksen, Wat maakt gelukkig ingezonden mededeling Pieter Wmsemius

Je gaat het pas zien als je hetdoorhebt Over Cruijff en leiderschap VU ßoe/chonde/

€14,95

Amsterdam

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen