Ad Valvas 2003-2004 - pagina 378

AD VALVAS 1 8 MAART 2004

PAGINA 6

Geneeskundestudenten verdiepen zich in bioterrorisme

Klaar voor de pokken ruimte gaan zitten. Is er inderdaad sprake van pokken, dan wordt hij of zij per ambulance naar het Utrechts Medisch Centrum gebracht. Daar is de luchtcirculatie zo dat de ziekte niet van de ene patiënt op de andere kan overgaan." Om verdere verspreidmg te voorkomen, vindt vervolgens ringvaccinatie plaats: iedereen die met de zieke in contact is gekomen nadat die koorts had, wordt ingeënt. De familie dus, maar ook de bakker. De volgende 'ring' is die van contacten van contacten. "Maar hoe kan de GGGD geïnfecteerden opsporen die de zieke zelf niet kent?", vraagt iemand uit het publiek. "Als je pokken hebt, voel je je zo beroerd dat je echt niet in de metro stapt", antwoordt Coutinho geruststellend. "Bovendien, als er een pokkenuitbraak is, is dat 24 uur per dag in het nieuws. Wanneer je via de media bekend maakt dat er op die en die tijd een zieke man in de metro zat, durf ik te voorspellen dat iedereen uit die metro zich meldt."

Wat staat ons te wachten als Al Qaida het straks in zijn hoofd haalt biologische wapens op ons los te laten? Over die vraag boog zich begin deze maand een aantal medici op een MFVUsymposium. F oor Ba Het is een treurig verhaal, vindt Roel Coutinho, hoofd van de GGGD in Amsterdam. Na de uitbraak van de veteranenziekte tijdens de Flora in Bovenkarspel duurde het dagen voordat de artsen door hadden dat al die patiënten dezelfde ziekte hadden. "Pas toen bij toeval in één ziekenhuis binnen drie dagen tien patiënten met dezelfde symptomen waren opgenomen, sloeg een arts alarm. En dan alleen omdat de intensive care vol lag. Pas toen ging men zich afvragen waar al die mensen vandaan kwamen. Het is heel moeilijk om ervoor te zorgen dat de individuele arts die misschien maar één keer in zijn leven iets vreemds ziet, dat ook herkent. De diagnose van bijvoorbeeld pokken is op zich makkehjk te stellen - als je er maar aan dénkt."

Vorkje prikken

Lievelingsziektes Coutinho was een van de sprekers op het symposium over bioterrorisme dat medische studievereniging MFVU op 3 maart organiseerde. De aanwezigen bogen zich over de vraag hoe groot de kans op een aanslag met biologische wapens is, en hoe artsen zich erop kunnen voorbereiden. Terroristen stellen bepaalde eisen aan de ziektes die ze willen veroorzaken. Hun doel is om veel paniek en chaos te zaaien. Daarom zoeken ze ziektes die snel van mens op mens overdraagbaar zijn en een hoge sterfte tot gevolg hebben. De usual suspects voor een aanval zijn volgens experts pokken, anthrax (miltvuur), pest, botulisme, konijnenkoorts, ebola, het marburgvirus, lassakoorts en het juninvirus. Coutinho denkt dat het niet zo'n vaart zal lopen met virusterronsme. "Anthrax bijvoorbeeld is een ziekte die niet overdraagbaar is van mens op mens. En het is niet makkelijk om de sporen waarmee de ziekte zich kan verspreiden zo fijn te maken dat ze makkelijk in te ademen zijn. Die brieven in de Verenigde Staten, daar is heel veel techniek in gaan zitten." Wat experts in dit verband het meest vrezen, zijn de pokken. Die ziekte is, wanneer de geïnfecteerde eenmaal koorts heeft, erg besmettelijk. Dertig procent van de patiënten sterft en een

deel van de zieken houdt httekens of wordt blind. Probleem is ook dat de voormalige Sovjet-Unie pokken ontwikkelde als biologisch wapen. Bij het uiteenvallen van die staat zijn veel deskundigen op straat komen te staan die hun kennis wel eens zouden kunnen verkopen aan de hoogste bieder. Daarom worden de pokken door elke spreker op het sjmiposium gebruikt

als voorbeeldziekte bij een aanslag.

N i e m a n d de d e u r uit! Om de gevolgen van een eventuele pokkenuitbraak te beperken, is eind 2002 het Spoed Pokken OnderzoeksTeam (Spot) opgericht. Lian Bovée, lid van dit team, vertelde op het symposium over de noodscena-

rio's die er nu liggen voor een pokkenuitbraak. "Wanneer een huisarts iemand verdenkt van pokken, moet het Spot worden gebeld. Kenmerkend voor de ziekte is dat alle stadia van de bultjes gelijk zijn - bij waterpokken zie je bultjes en korstjes door elkaar. Een arts die dit ziet, moet direct de praktijk sluiten. Niemand mag er meer in of uit. De patiënt moet in een andere

Waarom wordt niet gewoon iedereen nu al gevaccineerd? "Het pokkenvaccin is gevaarlijk, het heeft bijwerkingen waaraan je zelfs kunt doodgaan", vertelt Bovée. "En het is geen kwestie van een spuitje geven en klaar; je moet met een soort vorkje prikken en de wond goed verzorgen." Ze laat een foto zien van een verpleegkimdige die bij het inenten niet schoon gewerkt heeft. De vrouw heeft meerdere zwarte builen bij haar oog en is het oog zelf door de infectie kwijtgeraakt. Bovée voorspelt wel dat de politiek om massavaccinatie zal roepen op het moment dat veel mensen ziek worden "Dan gaat het echt fout", denkt ze. "Iedereen loopt door elkaar en vindt dat hij als eerste behandeld moet worden. Ook zullen veel mensen als gevolg van de vaccmatie medische zorg nodig hebben. Maar hun huisarts kan daar niet voor zorgen, want die zit in te enten. Een deel moet naar het ziekenhuis, maar daar is het personeel óf zelf ziek, óf aan het vaccineren, óf uit angst thuis gebleven." Ook zullen er meer dan tweehonderd mensen door bijwerkingen overlijden, en houden meer dan drieduizend mensen restverschijnselen als littekens of blindheid. En massa-inentmg is echt niet nodig, vindt Bovée, als de ringvaccinatie goed wordt uitgevoerd Coutinho kan dat uit eigen ervanng beamen. In 1975 zag hij bij een pokkenuitbraak in Bangladesh dat ringvaccinatie werkt, zolang maar heel minutieus alle contacten worden opgespoord. "Wanneer die mensen binnen vier dagen worden gevaccineerd, is de kans groot dat zij niet ziek worden."

Het goddelijke universum van Laroui (pr' In zijn nieuwste boek laat VUwetenschapper Fouad Larotii ons de schoonheid, de poëzie en de humor van het menselijk lijden zien.

niks met ze te maken hebben. Dat is precies zoals de drie scholieren het wensen, een god die is gespeend van de jaloezie waarmee de god uit de Thora, de Bijbel en de Koran is behept. Evengoed krijgt Jay wel van alles wat ze uitvreten de schuld; ze doen het immers in zijn naam. Peter Breedveld En zo schept iedereen in De uitvinding Hoe houdt een ongelovige stand in van God zijn eigen werkelijkheid, een een wereld vol haat, vooroordelen en werkelijkheid waarmee hij beter kan wreedheden, waar het lot grillig is en leven: van Hamid, slachtoffer van het absurdisme hoogtij viert? De personaregime van Hassan II die hij desonges in de boeken van Fouad Laroui danks als één van de grootste vorsten doen dat door gebeurtenissen naar uit de geschiedenis beschouwt, tot de hun eigen hand te zetten. Lukt dat wetenschapper die in Nederland maar niet in werkelijkheid, dan doen ze het moet blijven uitleggen hoe hij het als maar m hun hoofd. Marokkaan zo ver heeft kunnen In het titelverhaal van Larouis laatste schoppen. boek. De uitvinding van God en andere Laroui, milieuwetenschapper aan de verhalen, balen dne scholieren van de VU, lijkt niet veel op te hebben met etiketjes jood, christen en moshm religies en ideologieën. Troost zoekt waarmee ze zijn opgescheept. Ze doen hij in de absurde, wrede gebeurteniser wat aan door hun eigen religie te sen zelf. Daar vindt hij schoonheid, stichten rond een onwillige god: de poëzie en vooral ook veel humor. Er meest kleurloze medeschoher die ze valt heel wat te lachen in De uitvinding kimnen vinden. Jay heet hij en hij wil van God. Laroui laat zijn personages

verbaal en fysiek over elkaar buitelen in slapstickachtige situaties, als Marokkaanse Louis de Funèsjes of mediterrane Marx Brothers. Sommige verhalen lezen als een kruising tussen Asterix en Wachten op

recensie Godot, allemaal lezen ze als een trein en wie niet oplet mist het verdriet, de stille pijn die schuilgaat onder al die branie. De mensen die Larouis universum bevolken zijn zó gewend aan hun teer-schap dat ze, warmeer het lot ze eindelijk eens gunstig gezind is, soms niet meer de gave hebben om daarin te berusten. Zo is er de jongeman in 'De brug van de Japanners', die maandenlang wacht op de voltooiing van een brug over een rivier, zodat hij eindelijk de vrouw van zijn dromen aan de overkant kan

bereiken. Als het dan eindelijk zo ver is blijft hij halverwege de brug staan en weigert nog verder te lopen. De meeste verhalen in De uitvinding van God zijn raamvertellingen, ze worden verteld door mensen die de steeds terugkerende, anonieme hoofdpersoon ontmoet op terrasjes en m cafés, vooral in het Café de l'Univers. Regelmatig worden de vertellmgen onderbroken door ongeduldige toehoorders, die soms prompt hun eigen verhalen beginnen af te steken. Het geeft de lezer het gevoel bij hen aan tafel te zitten. De uitvinding van God is in het Frans geschreven; twee weken geleden kwamen tegelijkertijd de Franse uitgave en de Nederlandse vertaling uit. Vertaler Frans van Woerden heeft mooi werk geleverd, behalve dan dat hij, zoals de meeste Nederlanders, geen kaas heeft gegeten van natuurlijke dialogen. Het Frans schemert er vaak nog doorheen, bijvoorbeeld als er wordt gezegd: "We smeken het je!" In het Nederlands klinkt dat nogal ouderwets theatraal. Een "toe nou!"

of "asjeblieft!" was de geloofwaardigheid van de verhalen ten goede gekomen. Uitgeverij Van Oorschot, 240 blz., € 17,50.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen