Ad Valvas 2003-2004 - pagina 318

AD VALVAS 12 FEBRUARI 2004

PAGINA 6

Cursus helpt buitenlandse aio's op de VU overleven

Een haai in Holland De Poolse promovendus onderhandelt als een roofdier en zijn Franse collega Is wel erg afstandelijk. Na de Nederlandse krijgen nu ook de buitenlandse aio's aan de VU een cursus persoonlijke effectiviteit aangeboden. "Hier ontdekken ze: ik ben niet gek." Tekst en foto's: Martine Postma "Ik ben een haai", bekent Radek Szklarczyk. In overlegsituaties gaat hij recht op zijn doel af. Hij is duidelijk, maar houdt met altijd rekenmg met de gevoelens van anderen en dat kan nog wel eens tot conflicten leiden. Szklarczyk weet dat het slecht is om een haai te zijn, maar ja, wat doet hij eraan? Het is halverwege de dinsdagochtend als de Poolse bio-informaticus, die aio is bij Exacte Wetenschappen, zijn bekentenis doet. In een fraai gelegen conferentieoord in Bergen, waar het op deze januandag heerlijk fris ruikt naar natte bladeren op de koude duingrond. Is het slecht om een haai te zijn in plaats van een uil, een teddybeer, een schildpad of een vos? Dat willen trainers Bngitte Hertz en Jeanine de Bruin toch even nuanceren. "Als ik zeg: 'JulUe moeten over twee minuten hier zijn', dan is dat een haaistrategie", zegt De Bruin. "Ik krijg wat ik wil en jullie hebben niets in te brengen. Maar daarmee maak ik jullie toch niet ongelukkig? Het is alleen slecht als de haai je énige strategie is."

> Trainer Brigitte Hertz becommentarieert de onderhandelingstechnieken van de cursisten > Ook een plak-en-knipopdracht maakte deel uit van de workshop > Melanie Riebeck vindt dat de aio in het rollenspel stevige eisen op tafel moet legden > Zarko Aleksovski en Peter Mika formuleren hun eisen voor de onderhandeling met hun professor > 'Prof Didier Staudenmann heeft weinig toe te voegen aan het voortvarende optreden van Riebeck

D a t kan eigenwijzer Hertz en De Bruin hebben zich met veertien buitenlandse VU-aio's teruggetrokken in de Noord-Hollandse duinen voor een cursus persoonlijke effectiviteit. Want daaraan valt bij begiimende onderzoekers vaak nog wel wat te verbeteren. D e twee trainers hebben de cursus, die wordt betaald door de VU, al een aantal malen voor Nederlandse aio's gegeven; dit is de eerste keer dat ze voor een groep buitenlandse PhD students staan. Wat aio's moeten leren is eigenwijs worden, vertelt Hertz - van huis uit psycholoog - m de pauze. "Ze zijn over het algemeen net afgestudeerd en kijken erg op tegen hun begeleider. Want die heeft veel meer ervaring en wéét meer. Maar tegelijkertijd word je als aio wel geacht zelfstandig te werken. En zeker nu de termijn van vier jaar voor een proefschrift steeds strikter wordt gehandhaafd, is het verstandig om die omschakeling zo snel mogelijk te maken." Daar moet de cursus bij helpen. In drie keer twee dagen worden de pro-

movendi ingewijd in zaken als tijdmanagement, het houden van overtuigende presentaties en het maken van een persoonlijk stappenplan om hun doelen te bereiken. Vanochtend gaat het over onderhandelen. Welke strategie hanteer je daarbij? En hoe sleep je er voor jezelf het maximale uit, terwijl ook de andere partij tevreden is met het resultaat? Oftewel: hoe bereik je de beroemde win-winsituatie?

Niet te snel Hertz heeft de cursisten in twee groepen verdeeld voor een rollenspel; de ene groep speelt een hoogleraar die zijn aio extra onderzoek wil laten uitvoeren, de andere speelt de aio die de voorwaarden waaronder hij toezegt, zo gunstig mogelijk moet maken. D e groepjes bepalen onderling hun strategie, daarna komt van elke groep telkens een vertegenwoordiger naar voren om te onderhandelen.

Dat blijkt heel leerzaam te zijn. "Niet te snel ter zake komen", krijgt A m a u d Tchalikian na zijn optreden als hoogleraar te horen. De Franse vulkanoloog heeft zijn aio nog nauwelijks goedemorgen gezegd of hij heeft het voorstel al op tafel geworpen. "Investeer eerst in de onderlinge relatie", adviseren Hertz en D e Bruin. "Vraag hoe het onderzoek vordert, of de aio het naar zijn zin heeft." Ook de Franse geoloog Melanie Morel krijgt op haar kop: omdat ze de fictieve thee weigert die haar Chinese aio aanbiedt. "Wat kan je gebeuren? Het is maar een kopje thee", pleit D e Bruin. En de Amerikaanse Melanie Riebeck slaat als aio zo voortvarend aan het onderhandelen dat 'hoogleraar' Didier Staudenmann er nauwelijks aan te pas komt. "Je kwam goed voor jezelf op", constateren de trainers achteraf. "Maar geef de ander ook wat ruimte."

Het is maar een spelletje. T o c h denkt Hertz dat de aio's iets van de training leren. "Er wordt iets op gang gebracht. Bij dit onderhandelingsspel worden mensen zich bevmst van de verschillende stijlen die je in contacten met anderen kunt hanteren. Vaak herkermen ze die stijlen als ze later in een vergeHjkbare situatie komen."

Leuk lunchwandelen Ze merkt overigens wel verschil tussen de groep buitenlandse aio's en de Nederlanders aan wie ze de cursus eerder gaf. De buitenlanders zijn iets zelfbewuster. "Zij hebben ook al een hele stap gezet door naar Amsterdam te komen; sonmiigen hebben al heel duidelijk voor de wetenschap gekozen. Bij Nederlandse aio's is dat vaak veel minder het geval." Ook de cursus zelf is ietsje anders, al zijn de aanpassingen miniem. "Zo hadden we op de eerste dag iemand

uitgenodigd voor een lezing over de Nederlandse cultuur. En tijdens het laatste blok houden we een lunchwandeling door het centrum van Amsterdam, waarbij ik van alles over de stad vertel." Rollenspelen, persoonlijke ontwikkelingsplarmen, gesprekstechnieken... het klinkt heel nuttig allemaal. Maar is het niet vooral leuk om met een groep lotgenoten in een hotel te zitten en elkaar te leren kennen? "Het sociale element is inderdaad heel belangrijk", zegt Hertz. "Want beginnende aio's voelen zich vaak wat verloren. Ze lopen tegen allerlei dingen aan en denken dat zij de enige met die problemen zijn. Op de cursus ontdekken ze: ' O , het hoort bij het proces. Ik ben niet gek.'" De eerstvolgende cursus waarvoor aio's zich nog kunnen inschrijven, begint op 13 septem ber Informatie op de website van Brigitte Hertz: www.bhertz.nl.

Wetenschapswinkel: 'Scholen moeten veel strenger zijn tegen Marokkanen'

Pubers tussen drie vuren H u n o u d e r s w e t e n nauwelijks w a t e e n s c h o o l is, h u n v r i e n d e n v i n d e n school s t o m e n d e school s n a p t ze niet. Z o k o m e n veel M a r o k k a a n s e scholieren in de knel. D r i e V U studentes onderzochten hoe het beter kan.

Dirk de Hoog "Ik denk dat veel Marokkaanse leerlingen meer problemen op school hebben dan scholieren uit andere bevolkingsgroepen", zegt Nicole van Zurk (28). De pasafgestudeerde cultureel antropologe deed met twee andere studentes voor de Wetenschapswinkel van de VU onderzoek naar Marokkaanse leerlingen op twee vmbo-scho-

len in Gouda. Deze stad kent een grote Marokkaanse gemeenschap, zodat op de onderzochte scholen ook relatief veel Marokkaanse leerlingen zitten. "Vaak zijn die van Berberafkomst en hebben ze analfabete ouders. De Berbers hebben ook in Marokko een moeilijke positie. Ze zijn een soort mmderheid m eigen land en hun nationale-identiteitsgevoel is dan ook veel minder sterk dan bijvoorbeeld dat waaraan Turken hun gevoel van eigenwaarde ontienen. Bovendien zijn veel van deze ouders werkloos of arbeidsongeschikt." Deze sociaal-culturele positie maakt het voor de kmderen vaak moeilijk zich met hun ouders te identificeren. "Kinderen leven biimen drie verschillende regimes: het gezin, de school en

hun vriendenkring. Natuurlijk vallen bij alle bevolkingsgroepen die regimes niet volledig samen, maar ik denk dat ze bij de Berber-Marokkanen het meest uit elkaar liggen." D e onderzoekers spraken met leerlingen, ouders en leraren. Een van de conclusies is dat de leerlingen de verschillende regimes tegen elkaar uitspelen. Zo weten de ouders weinig tot niets van school. Daardoor kunnen meisjes spijbelen om met vriendinnen de stad in te gaan, wat ze van hun ouders niet mogen. Op school krijgen leerkrachten er juist weer van langs omdat ze geen respect voor de islam zouden hebben, bijvoorbeeld door alcohol te drinken. Van Zurk: "De vriendenkring is de belangrijkste referentiegroep voor veel

Marokkaanse jongeren. D e cultuur daar is dat school stom is. Ouders en leerkrachten zijn te weinig in staat daar corrigerend tegen op te treden. Waar het om gaat is dat veel van die leerlingen ergens bij willen horen, want ze voelen zich bij h u n ouders niet echt thuis, maar op school ook niet. Ze zoeken hun identiteit in stoer vriendengedrag met mooie kleren, brommers en dure telefoons. O m dat te krijgen moeten ze werken of de criminahteit in gaan, en dat komt hun schoolprestaties ook niet ten goede." Op papier hjken de oplossingen eenvoudig. Ouders moeten meer bij de school worden betrokken, zodat ze beter toezicht kunnen houden op hun kinderen. Maar ze gewoon voor een ouderavond uimodigen werkt niet,

weet Van Zurk: "Kunnen ze de uitnodiging al lezen, dan durven ze vaak niet te komen omdat de school een vreemde omgeving voor ze is." Daarom adviseert ze om samen met sleutelfiguren uit hun eigen gemeenschap aparte avonden voor deze Marokkaanse ouders te organiseren. Een ander advies: "Scholen moeten streng en consequent zijn in het stellen en het handhaven van regels. Veel leerlingen vinden de houding van de docenten maar slap en spelen verschillende partijen tegen elkaar uit of roepen dat ze gediscrimineerd worden. Strenge en consequente docenten hebben veel meer respect bij de leerlingen." Drs. Nicole van Zurk, Werelden van verschil. Uitg. Wetenschapswinkel VU, 117 biz., € 15,'.'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen