Ad Valvas 2003-2004 - pagina 287

p'iALVAS 22 JANUARI 2004 I

CULTUUR BOEKEN

PAGINA 15

/

Sofokles gesluierd Antigone gaat gesluierd en de wrede Kreoon zit (eknieid voor de l^oran. foch blijft het stuk waar­ mee het Turks­Koerdische oneelgezelschap Rast volgende week in de Griffioen staat, vóór alles een Griekse tragedie. Martine Postma Hoe interesseer ik een jong en kritisch publiek anno 2004 voor zoiets zwaars als een Griekse tragedie? Iets dergelijks moet regisseur Celd Toksóz hebben sdacht toen hij het plan opvatte om inügone van Sofokles op de planken te jenen. Om vervolgens het antwoord te bedenken: we verplaatsen het verhaal jewoon naar de immer actuele wereld fan de islam. We stoppen er wat jurka's in, een paar korans, een koor dat oosterse klaagliederen zingt ­ suc­ ces gegarandeerd. Die formule lijkt inderdaad te werken; de zaal van het Cosmic Theater zit half januari bomvol met overwegend onge, hippe mensen die vast wel een nening hebben over de multiculturele lamenleving. Toch is het stuk waar­ nee Theater Rast ­ een gezelschap aet een Turkse en Koerdische achter­ irond ­ komende donderdag in Cul­ nurcentrum GrifBoen staat, geen m o ­ lem verhaal geworden. Antigone mag lan (overigens in maar één scène) een )urka dragen, het blijft een Griekse ragedie: het verhaal, dat 2500 jaar ge­ eden werd geschreven door Sofokles, ffordt zeer nauwgezet verteld. Dat verhaal gaat zo: Antigone ­ een 'an de dochters van Oidipous ­ wil het ichaam van haar broer Polyneikes be­ pven, maar dat mag niet van haar

#«%•

Bernadette Geräts

oom, de wrede heerser Kreoon. Poly­ neikes is namelijk omgekomen toen hij met een leger optrok tegen zijn ge­ boortestad Thebe, die werd verdedigd door zijn broer Eteokles. Ook die laat­ ste is bij de veldslag gedood. Kreoon geeft Eteokles een eervolle begrafenis en beveelt dat het Hjk van Polyneikes boven de grond moet blijven, waar­ door zijn ziel geen rust zal vinden. An­ tigone vindt dat een onmenselijke be­

slissing en begraaft haar broer toch, met alle verschrikkelijke gevolgen van dien. Je zou je kunnen voorstellen dat be­ paalde elementen uit dit verhaal wor­ den veranderd wanneer het wordt ver­ plaatst naar de islamitische wereld van nu. Ook zonder dat Polyneikes direct een moslimterrorist hoeft te worden, biedt de situatie in het Midden­Oosten toch voldoende aanknopingspunten

om het klassieke verhaal een wat m o ­ dernere uitstraling te geven. Maar ook in de bewerking van Theater Rast vechten de twee broers om de heer­ schappij over een stad, kan Kreoon ­ volgens het programmaboekje een 'sluwe, wrede sjeik' ­ zijn nichtje An­ tigone zonder enige vorm van proces veroordelen tot wat hij maar wil en be­ roven mensen zich van het leven door zichzelf een dolk in het hart te steken.

Door al die dingen houd je toch het idee dat dit verhaal zich niet alleen ver weg, maar ook lang geleden afspeelt. En kun je na afloop achterblijven met de vraag waar die burka's en die ko­ rans nou voor nodig waren. Toch is dat geen reden om volgende week niet naar de Griffioen te gaan. De acteurs van Theater Rast spelen krachtig en overtuigend; Murat Toker is de onberekenbare, zelfvoldane Kre­ oon voor wie het volk siddert. En loodzwaar is de voorstelling zeker niet: Ergun Simsek is ronduit komisch als de soldaat die Kreoon met knik­ kende knieën komt vertellen dat Poly­ neikes, tegen het verbod in, toch is begraven. Het taalgebruik is erg leven­ dig; nu eens bloemrijk ­ Haimon noemt zijn verloofde Antigone "een beker in mijn hand waaruit ik honing drink" ­, dan weer kort en krachtig: "Hé, waarom maak je me niet gewoon dood?", roept Antigone tegen haar oom, waarop Kreoon antwoordt: "Brutaal kreng, jij zult straks nog wel anders piepen." T e n slotte is er het koor dat de voor­ stellmg bijzonder maakt: zes meisjes in lange jurken staan gedurende de hele voorstelling achter op het toneel, op hoge tafeltjes waar hun jurken over­ heen vallen, waardoor het lijkt of ze wel drie meter lang zijn. Net als m de oorspronkelijke tragedie geven zij commentaar op de gebeurtenissen op het toneel. Daarnaast zingen ze meer­ stemmige Koerdische liederen en slaan ze opzwepende ritmes op de trommel. Alleen al de sfeer die daardoor ont­ staat maakt de voorstellmg de moeite waard. ,Ant/gone door Theater Rast. Gezien­ 15 januari in het Cosmic Theater in Annsterdam 29 Janu­ ari in Cultuurcentrum Griffioen, Uilenstede 106, Amstelveen. Aanvang: 20.15 uur. Toe­ gang: van € 8,­ tot € 10,­ Informatie en reser­ veren­ tel. 020­4445033. Informatie over Theater Rast: www.rast.nl.

Ongelovige Fouad )erden schrijvers kruipen k o m e n ­ Ie zondag in de huid v a n Jezus e n üscipelen tijdens h e t 'Laatste ivondmaal der s c h r i j v e r s ' in D e lode Hoed. O n d e r h e n F o u a d La­ »ui, econoom aan d e V U . Ik vind alle discipelen reuze sympa­ hiek", zegt Fouad Laroui, verbon­ len aan het Instituut voor Milieu­ laagstukken van de V U . " M a a r toen kwerd gevraagd om aan te zitten het Laatste Avondmaal, zei ik oeteen. 'Dan wil ik graag T h o m a s ')n ' Want ik ben wetenschapper; ik

eis voor alles een empirisch bewijs. N e t als T h o m a s deed." Voor wie het niet direct paraat heeft: de 'ongelovi­ ge' T h o m a s wilde pas geloven dat Jezus was opgestaan toen hij de krui­ sigingswonden op diens handen had gezien. Laroui en twaalf andere schrijvers komen op 25 januari bijeen in cultu­ reel centrum De Rode Hoed voor een 'eigentijdse enscenering' van het fresco Het laatste avondmaal van Leonardo da Vinci. Misdaadschrijver Tomas Ross 'doet' Jezus, cultuurhistoncus Herman Pleij zit aan als Mattheüs en kinder­

boekenschrijfster Carry Slee is de rol van Simon toebedeeld. Het geheel begint met een heuse voet­ wassing, waarna de schrijvers aan tafel gaan. Tijdens het tableau vivant houdt iedereen een speech. Laroui zal in tien minuten het spanningsveld tussen ge­ loof en rede behandelen. "Dat debat is al meer dan duizend jaar aan de gang, maar het emde is nog steeds niet in zicht. We zouden er nog vierhonderd jaar over kunnen praten!" Het laatste avondmaal is de afsluiting van het schrijversfestival Aan tafel!, dat van 22 tot en met 25 januari

wordt gehouden op verschillende lo­ caties in Amsterdam. O p dat festival praten schrijvers over eten in de ruimste zin van het woord. M e t La­ roui, die de afgelopen jaren onder meer de roman Judith en Jamal en de dichtbundel Verbannen woorden p u ­ bhceerde, kun je op de openings­ avond al kennismaken in D e Balie; tijdens de Soiree couscous ­ waar onder meer de symbolische waarde van couscous in de Noord­Afrikaanse literatuur wordt besproken ­ zal hij aantonen dat de filosofie van Imma­ nuel Kant sterk is beïnvloed door

diens spijsverteringsproblemen. Wat heeft Laroui zelf met eten? "Hele­ maal mets", verklaart de wetenschap­ per laconiek. "Ik kan niet eens koken; de laatste vier jaar heb ik bijna elke avond in de mensa gegeten. Ik zou daar eigenlijk korting moeten knjgen." (MP) Zondag 25januan in cultureel centrum De Rode Hoed, Keizersgracht 102, Amsterdam Aanvang. 20.00 uur. Toegang. € 7,­ tot €9,­ Reserveren en informatie tel 020­6385606 Informatie over het schrijversfestival Aan tafel' op www literairepodia.nl.

hor vijftig e u r o boeken •%,i,V

)e keuze van reprograaf Julian Orton 31(6 week laat Ad Valvas iemand voor vijftig euro winkelen bij de 'U­boekliandel. Deze week is dat Julian Orton (58), wiens hoofd onlangs >P de winnende inzending van de Bruin­Café­kerstkaartenwedstrijd prijkte.

') de faculteit Letteren is hij een begrip. Hij werkt al 33 jaar als reprograaf en vindt zijn werk nog ^ds leuk. Een groep archeologen won begin deze äänd de kerstkaartenwedstnjd van het Bruin Café 'Julians hoofd op een afbeelding van prmses "ä'ia te plakken. 'S voordat hij in de boekhandel is, heeft Julian zijn ste keuze gemaakt. In de vitrine bij de ingang ligt ^ij 'oftjen Quiz Book door Andrew Murray leh "Kan ik mooi mijn kinderen testen. Ik 2e al heel jong uit Tolkiens boeken voorgelezen. )n boeken heb ik minstens vijftien keer gelezen. Kun )e erin vinden, het hele leven staat erin." aam;'ä gaat hij d i r e c t n a a r d e p l a n k m e t E n g e l s e Wezie, 33

jaar geleden kwam hij van Engeland naar los '''' Hij is volledig geïntegreerd maar leest S steeds alles in zijn moedertaal: "Er zijn maar

wemig Nederlandse boeken die mij kunnen boeien." T o e n hij naar Nederland kwam, liet hij zijn boeken achter. The Penguin Book of First World War Poetry door J. Silkin ( € 11,06) is toen door een vriend inge­ pikt. Eens kwam hij bij hem op visite en zag hi) zijn boek daar in de kast staan. Helaas wist de vriend niet meer dat het boek eigenlijk van een ander was. Op de Engelse radio luistert hij vaak naar gedichten. Zo kwam hij ook in aanraking met het werk van Syl­ via Plath. "Ik ben gek op haar gedichten. Ze is heel pakkend, vooral als ze over haar moeder schrijft." Dus wordt zijn laatste keuze Sylvia Plath: Poems Se­ lected by Ted Hughes. Hij denkt dat het boek bijna 25 euro kost, maar bij de kassa blijkt dat nog de gulden­ prijs ­ het boekje stond al sinds 2001 op de plank. Uiteindelijk gaat het mee voor elf euro en komt de teller dus op € 35,01 te staan. Nog een boek uitzoe­ ken hoeft Julian niet. "Ik ben geen kaaskop, ik ben hier heel erg tevreden m e e . "

Non­fictie

In de VU­boekhandel werden de volgende boeken de afgelopen maand het best verkocht: 1) C . d e n H e y e r , Van Jezus naar christendom 2) R . v a n W o u d e n b e r g , Toe­ val en ontwerp in de wereld 3) J . A . d e n B o e r , sofie

Neurofilo­

4 ) J. v a n H e z e w i j k , D e nieuwe elite van Nederland 5) A . J . C o z i j n s e n , Handboek verandermanagement ingezonden mededeling

Elsevier Belastingalmanak 2004

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen