Ad Valvas 2003-2004 - pagina 563

CULTUUR BOEKEN

AD VALVAS 17 JUNI 2 0 0 4

PAGINA 1 5

Een kasteel voor de arbeider Colleges voorbij, vrienden met vakantie... Voel je je in de zomermaanden soms een beetje verloren in de stad? IVIuseum Het Schip geeft je gegarandeerd een tliuisgevoel.

^r-' K'^"«

Martine Postma In de huiskamer staat een rechthoekige tafel met een kleedje erover. In de hoek, tegen de schuine wand, een buffet - ook weer met kleedje - waarop een dienblad met een theeservies staat. En een koekjestrommel. Het zwarte potkacheltje, net als de meubels in de strakke maar sfeervolle stijl van de Amsterdamse School, verhoogt het gevoel van thuis-bij-opa-en-oma nog. Tikt daar een klok? Of denk je die er vanzelfbij, gewoon omdat het geluid hier zo goed zou passen? Museum Het Schip neemt je mee naar de jaren dertig van de vorige eeuw. Eigenlijk meer de tijd van je overgrootouders, maar ach, een kniesoor die daarop let. In de museumwoning, die begin volgende maand open gaat, wordt een huiselijke sfeer van lang geleden opgeroepen, dat is het voornaamste. Die sfeer is levensecht, tot in de kleinste details. Zo is het houtwerk in de keuken blauw geschilderd. W a n t blauw, zo wist de ouderwetse huisvrouw, h o u d t vliegen tegen. E n naast het lage fornuisje met zijn geëmailleerde deurtjes staat een zwartblinkende kolenkit. Het huizenblok had dan wel - heel vooruitstrevend - gas, vertelt oprichter van het m u s e u m Alice Roegholt, maar die nieuwigheid was voor de arbeiders die er woonden toch geen aanleiding om h u n kolenfomuis de deur uit te doen. Roegholt is half juni nog druk bezig

met de inrichting van de driekamerwoning in de Spaamdammerbuurt, waar ooit een arbeidersgezin met kinderen huisde. H e t appartement vormt een uitbreiding van haar museum over de Amsterdamse School en de sociale woningbouw van de afgelopen eeuw. Dat museimi is gevestigd in een oud postkantoor in hetzelfde huizenblok. Het sociale-woningbouwcomplex, dat wegens zijn puntig toelopende vorm H e t Schip wordt genoemd, werd begin

twintigste eeuw ontworpen door Amsterdamse-Schoolarchitect Michel de Klerk. H e t is volgens Roegholt het b e roemdste complex van de Amsterdamse School ter wereld. Dat komt deels door de ronde balkonnetjes, de uitstulpende raampartijen en andere statige maar toch frivole details waaraan je de Amsterdamse School kunt herkeimen. Maar vooral door het hoge, spitse en geheel met dakpannen bedekte torentje, dat op de brede kant

van het driehoekige complex vanaf de daken oprijst; iedereen die wel eens met de trein vanuit het westen A m sterdam binnenrijdt, kent het. " D a t torentje is tot in Japan beroemd", weet Roegholt. "Omdat het geen andere functie heeft dan een decoratieve - er zit bijvoorbeeld geen kerk onder, zoals mensen vaak denken. Bezoekers uit de hele wereld vinden het ongelooflijk dat er in ons land huizen voor de arbeiders werden gebouwd die niet alleen fimc-

tioneel waren, maar ook mooi.'' Zij vindt het daarom onvoorstelbaar dat Amsterdam niet allang een socialewoningbouwmuseum had; museum Het Schip is begonnen als tijdelijk project rond de viering van honderd jaar Woningwet in 2001. Inmiddels kim je op de twee locaties - het postkantoortje en de museumwoning - een volledig beeld krijgen van het ontstaan en de ontwikkeling van de sociale woningbouw. Zo worden in een filmpje de leefomstandigheden van arbeidersgezinnen verbeeld vóórdat in 1901 de Woningwet van kracht werd: de camera gaat rond door een kamer, die tegelijkertijd dienst deed als woonkamer, slaapkamer, keuken en badkamer voor tien mensen; de 'badkamer' bestond uit een teil achter een schot, de 'wc' was een emmer met een plankje erop. In een ander filmpje komt een oud-bewoonster van Het Schip aan het woord. Zij kwam in 1925 in het complex wonen. "Toen ik hier voor het eerst binnenkwam, dacht ik: Dit is een kasteel, zo groot", vertelt ze. Maar het pronkstuk van het museum ligt boven het in stijl ingerichte appartement. Je gaat twee trappen op naar een donkere spelonk onder de hanenbalken op zolder. Daar druk je op een knop. Langzaam gaat het licht aan en wat blijkt: je staat onder het beroemde torentje en kunt door een glasplaat wel tien meter naar boven kijken! Het heeft iets ontroerends om te bedenken dat die hele constructie van palen, balken en dakpannen alleen voor het mooi is bedoeld. Zoals Roegholt zegt: "Geen uitzicht, maar inzicht!" Museum Het Schip, Spaarndammerplantsoen 140, Amsterdam. Geopend wo, do en zo 14 00-17.00 uur, tot 1 september ook vrij en za 13.00-17.00 uur; daarnaast op afspraak. Toegang € 7,50 (inclusief begeleide wandeling van het postkantoor naar de museumwoning), voor studenten € 3,-. De museumwoning is vanaf I j u l i geopend Zie ook www.hetschip nl.

Stokbroodje opera In het Oosterpark kun je de k o m e n d e dagen twee keer gratis genieten v a n e e n h e u s e Verdi-opera, m é t sterbezetting. Live uitgevoerd i n d e Stopera, m a a r i n h e t park o p e e n groot s c h e r m te z i e n . Nu de temperatuur op sommige dagen alweer in de buurt van de dertig graden komt, worden theater- en concertzalen voor veel mensen een stuk minder aantrekkelijk. Want waarom zou je een paar u u r lang op een duurbetaald maar slechtzittend stoeltje gaan zitten zweten, als je ook lekker in het park kunt liggen, met een flesje wijn en stokbrood binnen handbereik? Gelukkig is het niet altijd een kwestie van óf-óf.

Het Holland Festival biedt je de mogelijkheid om het culturele en het aangename te verenigen. Aanstaande zaterdag (19 juni) en dinsdag (22 juni) kun je in het Oosterpark genieten van een heuse opera, live uitgevoerd in het Muziektheater, en op een groot scherm uitgezonden in het park. Het Holland Festival heeft van de - gratis - uitzending van wereldberoemde opera's in het Oosterpark een traditie gemaakt. D e afgelopen jaren waren onder meer al Boris Godoenov (Moessorgski) en Turandot (Puccini) te zien; dit jaar staat Don Carlo op het programma, een opera van Verdi, uitgevoerd door D e Nederlandse Opera en het Koninklijk Concertgebouworkest.

Zoals meestal in opera's is het ook bij Don Carlo weer geen vrolijke boel. Kroonprins Carlo is de zoon van de Spaanse koning Filips II, die in de zestiende eeuw over de Nederlanden heerste en hier het protestantisme probeerde de kop in te drukken. Carlo is verliefd op zijn stiefmoeder Elisabetta en zij ook op hem. Maar aangezien ze met zijn vader is getrouwd, zit romantiek er voor de twee niet m. D a n is er nog prmses Eboli, die op haar beurt verliefd is op Carlo en wraak zweert als hij haar afwijst. Plaats al die persoonlijke ellende tegen de achtergrond van de Tachtigjange Oorlog, met zijn ketterverbrandingen en de terreur van de Spaanse Inquisitie, en het drama is compleet.

Ideaal dus voor een zwoele zomeravond. En eigenlijk haast een must voor wie later wil kunnen zeggen dat-ie vooraan stond bij het eerste grote optreden in Nederland van Rolando ViUazón (Don Carlo), de jonge Mexicaanse tenor wiens stem volgens kenners tot de categorie eens-in-deeeuw behoort. (MP) Don Carlo van Giuseppe Verdi, uitgevoerd door De Nederlandse Opera (regie Willy Decker) en het Concertgebouworkest onder leiding van Riccardo Chailly Op groot scherm te zien op 1 9 en 22 juni in het Oosterpark. Aanvang; 1 9 , 0 0 uur Toegang gratis. Meer informatie op www.hollandfestival.nl Meer over de inhoud van Don Carlo op de site van De Nederlandse Opera vnvw dno nl.

Voor vijftig euro boeken

De keuze van bewegingswetenschapper Marjolein Blaauboer Elite week laat Ad Valvas iemand voor vijftig euro winkelen bij de VU-boekhandel. Deze week is het de beurt van Marjolein Blaauboer (22). Deze vierdejaars bewegingswetenschappen won op 28 mei de Gerrit Jan van Ingen Schenau Award.

Elk jaar wordt aan drie bewegingswetenschappers de Gerrit Jan van Ingen Schenau Award toegekend. Dit jaar waren dat Marjolein Blaauboer, Amy Jonk en Frederik Muusse. Ze krijgen elk een beurs van maximaal zesduizend euro voor een onderzoeksstage m het buitenland. Marjolein Blaauboer gaat daarvan in januari naar Calgary, Canada, om daar mee te werken aan een project waarbij botbelasting wordt onderzocht. Als eerste kiest Marjolem de Lonely Planet van Canada ( € 29,95), al wilde ze die eigenlijk in december voor haar veriaardag vragen. "Maar dat is zo vlak voor de reis. N u heb ik er veel voorpret aan." H e t liefste heeft ze naslagwerken. "Een roman lees je één keer en dan zet je hem m de kast." Daarom gaat ze meteen naar de kookboeken. "Die zijn in de aanbieding en nu we het toch over naslagwerken hebben..." Ze pakt meteen De allerlekkerste snelle gerechten ( € 5,99) van de tafel. "Die lijkt me

mooi", verklaart ze. "En ik vmd het leuk om snel toch iets lekkers in elkaar te zetten. Het is bovendien een stevig boekje, het kan ook mee in de koffer." Daarnaast pikt ze het Wok kookboek van Bridget Jones ( € 2,95) mee. "Ik ben dol op wokken. Ik vind het leuk om van alles in een pan te gooien." Als laatste kiest ze Tot het uiterste ( € 12,50), een verzamelbundel over halsbrekende afdalingen, halve calamiteiten en gevaarlijke reddingsoperaties, samengesteld door Jannie van der Leen. "Ik doe zelf ook af en toe aan sportklimmen. Het zijn vaak spannende verhalen over leven en dood. Ik wil dat wereldje ook wel leren begrijpen." Overigens komt ze niet vaak aan klimmen toe doordat ze een fanatiek schaatster is. Twee jaar geleden raakte ze aan haar knie geblesseerd, maar nu is ze weer terug op de baan. In Calgary kan ze haar hart ophalen: daar is één van de snelste schaatsbanen ter wereld. Waarom ze geen boek over schaatsen gekocht heeft? "Die hadden ze niet, alleen over schaken", lacht Mariolein.

Non-fictie In de VU-boekhandel werden de volgende boeken de afgelopen maand het best verkocht: 1) P i e t e r W i n s e m i u s , Je het pas zien als je het Over Cruijjf en

gaat

doorhebt:

leiderschap

2) A d V e r b r u g g e , Tijd

van

onbehagen 3) G e e r t M a k , In 4) Geschiedenis dam,

van

Europa Amster-

deel 1: tot 1578, een stad

uit het niets 5) D e s i r e e B e r e n d s e n , Met passie, loog en

13 portretten:

Jong,

theo-

predikant ingezonden mededeling

Paul van Buitenen In de loopgraven van Brussel De slag om een transparant Europa

€ 19,90

VU ßoe/c/7onc/e/ Amsterdam

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen