Ad Valvas 2003-2004 - pagina 229

AD VALVAS 1 8 DECEMBER 2 0 0 3

PAGINA 5

Jong, sociaal, suïcidaal studenten plegen vaker zelfmoord dan hun leeftijdsgenoten. Ook aan de VU maakten twee studenten afgelopen jaar een eind aan hun leven. En hun omgeving had dat niet zien aankomen. Floor Bal

I I

Vijf namen werden er dit jaar voorgelezen bij de opening van het academisch jaar. Vijf namen van studenten die het voorgaande collegejaar niet hadden overleefd. Twee van hen pleegden zelfmoord. Jonge maimen die de toekomst die ze voor zich hadden, niet meer zagen zitten. Gewone jongens, wier dood medestudenten en docenten ernstig schokte. Eén van hen was, zo vertelt zijn mentor, een normale student die erg sociaal was, veel sportte en van feestvieren hield. De ander kwam volgens een kennis over als een jongen die bijna altijd vrolijk was en genoeg vrienden had. Niemand had dit van hen verwacht, niemand had het zien aankomen.

'Dat studenten slimmer zijn dan leeftijdsgenoten, is een handicap' Volgens hoogleraar Ad Kerkhof, suïcidedeskundige, komt zelfinoord niet heel veel voor onder studenten. "Ik denk dat je ongeveer kunt spreken van één geval per universiteit per jaar." Het is zijn ervaring dat zelfmoord onder deze groep wel iets vaker voorkomt dan bij leeftijdsgenoten buiten de universiteit. "Dat studenten slimmer zijn dan leeftijdsgenoten, is een handicap. Ze hebben in sommige opzichten bijvoorbeeld een diepere depressie dan leeftijdsgenoten. De intellectuele capaciteiten die je hebt om wat van het leven te maken, kun je ook gebruiken om je gedachten over existentiële zaken een bepaalde kant op te sturen. Namelijk dat het leven zinloos is." Ook is volgens hem de studententijd een periode waarin mensen erg kwetsbaar zijn en hoge eisen aan zichzelf stellen. Sommige studenten piekeren m extreme mate over hun toekomst. Zij denken bijvoorbeeld dat ze nooit goed genoeg zullen zijn om af te studeren of dat ze altijd alleen zullen blijven. "Studenten kimnen plots een periode meemaken van emotionele ontreddering als gevolg van een depressie. Die kan ook best door een teleurstellende gebeurtenis veroorzaakt zijn. Mensen hebben geestelijke pijn doordat hun studie niet goed loopt, hun relatie is uitgegaan of omdat ze schulden hebben. Maar ze plegen geen suïcide omdat ze een blauwtje lopen maar omdat ze kwetsbaar zijn. Suïcideplegers zijn mensen die kwetsbaar zijn. Ze zijn, soms tijdelijk, niet opgewassen tegen de teleurstellingen die iedereen in het leven krijgt." En verder, vervolgt hij, "heb je de tneste groep van jongeren waarbij duidelijk wordt dat ze schizofrenie hebben. Vooral intelligente studenten hebben inzicht in de lijdensweg die voor hen ligt. Ook andere psychiatri-

sche aaiidoeningen als manischdepressiviteit en borderline worden in deze levensfase duidelijk." Uit diverse onderzoeken is gebleken dat negentig tot 95 procent van alle zelfmoordenaars in een bepaalde mate een psychische aandoening had.

Toekomstperspectieven Studenten met psychische problemen komen vaak bij de studentenpsychologen terecht. Volgens VU-studentenpsycholoog Guilliamse zijn gedachten aan de dood vrij normaal. "Wanneer iemand neerslachtig is of tegenslagen heeft, is het te begrijpen dat hij of zij wel eens wil denken 'als ik dood ben, heb ik geen ellende meer'. Dat is heel wat anders wanneer iemand vanuit een psychische achtergrond de aanvechting heeft dood te willen." Volgens Guilliamse gebeurt het aan de VU een aantal maal per jaar, tussen de twee en de vijf keer, dat een studentpatiënt een echte doodswens heeft. "Zo iemand loodsen wij zorgvuldig verder het hulpverleningscircuit in." Uit een enquête die Ad Valvas in 2001 onder driehonderd studenten hield, bleek dat vijf procent van hen ooit een zelfinoordpoging heeft

Laat het niet zo ver komen! Wat doe je als Je denkt dat iemand zelfmoord overweegt? 1- Praat met diegene en vraag wat er aan de hand is. "aag rechtstreei<s of hij of zij aan zelfmoord denkt. En vertrouw op je intuïtie. Al geeft een suïcidaal persoon A met direct toe, vaak geeft zo iemand wel signalen.

gedaan. Ad Kerkhof benadrukt dat een zelfinoordpoging iets anders is dan een zelfmoord. "Een suïcidepoging is geen mislukte suïcide. Pogingen worden vaak zó ondernomen dat de kans op een dodelijke afloop klein is. Het is een wanhopige manier om aandacht voor problemen te krijgen." In de jaren negentig deed Kerkhof in Leiden een onderzoek onder 538 studenten. Daaruit bleek dat maar één procent van deze groep ooit een zelfmoordpoging had gedaan. "Studenten zijn toch een gezonde groep met steun van thuis", meent Kerkhof. "Ze zijn weerbaar en hun perspectieven zijn over het algemeen goed. Mensen doen een zelfmoordpoging omdat ze de toekomst als onvrij zien. Dat gaat voor de meeste studenten niet op."

Signalen Toch gaat het wel eens mis. Over Uilenstede, waar 3500 studenten wonen, doen vreemde verhalen de ronde. Het zou de plek zijn waar veel mensen zelfmoord plegen. 'Jumping Amsterdam' is een bijnaam van de campus. Volgens Louis Lengams, die het sociaal beheer van Uilenstedeeigenaar Intermezzo doet, zijn dat

Zo kan hij of zij dingen zeggen als: "Ik heb er geen zin meer in" of "Volgend jaar ben ik er misschien niet meer". 2. Denk je dat iemand suïcide overweegt, breng diegene dan naar de huisarts. Depressieve studie- of huisgenoten moetje soms gewoon de taxi insleuren. Wees niet bang om te betuttelen. Mensen die op Uilenstede wonen, kunnen daar ook hulp vragen bij Intermezzo (tel. 02a5431100). 3. Je kunt iemand in een suïcidale crisis soms herkennen doordat hij of zij heel opgefokt is en niet tot rust kan komen, veel drinkt en over de dood praat.

indianenverhalen. "Ik werk hier sinds 1985 en het aantal studenten dat hier zelfinoord pleegde, kan ik op twee handen tellen." Ongeveer eens in de anderhalf jaar brengt een Uilenstedebewoner zichzelf om. Iets wat Intermezzo actief probeert te voorkomen. "Als wij signalen opvangen dat het niet goed gaat met een bewoner, proberen wij iets te doen. Medebewoners vertellen bijvoorbeeld dat iemand zich opeens terugtrekt of zichzelf verwaarloost. Ook horen wij het van beheerders, zorgconsulenten of zelfs de loodgieter wanneer zij vinden dat iemand zich vreemd gedraagt. In zo'n geval zorgen wij dat iemand naar de Riagg of de crisisdienst gaat. We proberen heel rechtstreeks te helpen." Ook heeft de woningcorporatie contact met de politie. Lengams: "Wij zijn 's nachts niet aanwezig. Als iemand dan doordraait, neemt de politie contact met ons op. Je kimt een deur opentrappen, maar wij kunnen die ook gewoon met de sleutel openen." Lengams schat dat ongeveer vier keer per jaar zijn hulp wordt ingeschakeld wanneer het slecht gaat met een bewoner. Wanneer een student zelfinoord

pleegt, zorgt de opleiding vaak voor de opvang van medestudenten. Een studieadviseur die anoniem wil blijven, vertelt dat de zelfmoord waarbij hij ooit betrokken was voor veel verdriet en ongeloof zorgde. "Ik, en ook collega's, hebben meerdere keren studenten van de gang gehaald om ze erover te laten praten of te laten uithuilen." Hij vindt dat de opvang zorgvuldig moet gebeuren. "Je kunt niet van studenten verwachten dat ze gewoon verder gaan. Je moet als opleiding goed bekijken wat studenten nodig hebben. Een gelegenheid om de dode te herdenken is erg belangrijk." Wanneer een student op Uilenstede zelfmoord pleegt, regelt Louis Lengams van Intermezzo nazorg. "Wij richten ons op de medebewoners. Als het nodig is, schakelen we slachtofferhulp in of de Riagg. En we houden de gang in de gaten." De leeggekomen kamer wordt de eerste paar maanden niet verhuurd. "Direct verhuren staat zo hard. We laten de mensen van de gang eerst wennen aan het feit dat iemand er niet meer is." Ook de nieuwe bewoner wordt ingelicht. "Je wilt niet dat de buurman een opmerking maakt, terwijl de nieuwe huurder van niets weet."

Bel in zo'n geval direct de huisarts. Die kan de crisisdienst inschakelen. Laat de persoon in kwestie niet alleen. Iemand die in zo'n staat is, kan zo uit het raam springen.

Iemand verloren door zelfnnoord?

Wat doe Je als je zelf serieus overweegt een eind aan Je leven te maken? Ga naar je huisarts of naar een studentenpsycholoog (4445010 of 4445011). Of bel een telefonische hulpdienst (SOS-telefoondienst: 090a0767). Zoek hulp, de meeste depressies zijn te verhelpen.

* Website voor mensen die een dierbare hebben verloren door zelfmoord: www.cdenhartog.com * Website van Stichting Horizon, lotgenotengroep van nabestaanden na zelfdoding: www.horizontilburg.nl

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen