Ad Valvas 2003-2004 - pagina 91

2003

AD VALVAS 2 OKTOBER 2003 1

PAGINA 7

VU-studentes binden strijd aan met 'foute' voedselproductie

Hongerworsten en armoecitroenen Jij wilt je rookworst en dus verbouwt Brazilië varkensvoer in plaats van voer voor de Brazilianen zelf. Nooit bij stilgestaan? Als het aan Irene de Ruijter en Anna Schoemakers ligt, is die tijd straks voorbij. Momenteel leggen ze de laatste hand aan hun documentaires over 'hongervrij eten'. Tekst: Floor Bal, foto's: Peter Strelitski

Ik wil de wereld graag een beetje mooier maken." Anna Schoemakers (26), vorig jaar aan de VU afgestudeerd als politicologe, weet precies waarom ze naast haar parttime baan bi) een milieuteam in de Pijp twee dagen per week vrijwillig voor Fair rkFood in touw is. heoOok Irene de Ruijter (25), laatstejaars ens economie aan de VU, werkt sinds afgelopen zomer minimaal twee dagen asen per week onbetaald voor Fair Food. is bi) En datzelfde geldt voor zestien andere jongeren. In kleine groepjes werken de •sen vnjwilligers aan documentaires. Alles uele doen ze zelf - scenario, camerawerk, Het montage; van te voren hebben ze k op alleen een cursus gekregen om ze 1= enigszins vertrouwd te maken met de wil techniek. Het is de bedoeling dat de .jes vijf filmpjes woensdag 16 oktober Wereldvoedseldag - op een festival in Utrecht worden vertoond. Misschien ad.) •nker- worden ze zelfs uitgezonden door jongerenomroep BNN. 0

Foute sinaasappel

DP de naar.

l a l , IS

htig Jagen

Het onderwerp van al dat werk is de vraag: hoe hongervrij eet jij eigenlijk? Anna: "Negentig procent van de producten in onze supermarkten, daar zit honger in." Irene: "Neem citrusvruchten. Als het oogstseizoen is m Zuid-Europa, worden er accijnzen geheven over vruchten van buiten Europa. Zodra het seizoen afgelopen is, gaat die belemmering er weer af." Maar ondertussen kunnen de boeren van buiten Europa hun sinaasappels hier niet op een fatsoenlijke manier kwi)t en komen ze in de problemen. "Heel veel producten zijn op die manier 'fout'. De honger in de wereld is maar voor een kwart het gevolg van overbevolking, oorlog en dergelijke. Hij wordt voor meer dan vijftig procent gecreëerd door verkeerd Westers beleid." Anna: "Heel veel grondstoffen zijn in handen van multinationals. Zij geven wel leningen aan boeren, maar ze zijn ook de afhemers van hun producten. Zo houden ze de touwtjes in handen. En de meeste winst gaat niet naar die boeren toe."

Om deze problematiek onder de aandacht van politici en jongeren te krijgen, heeft Fair Food het documentaireproject opgezet. Zo volgt Anna nu voor het filmpje dat zij maakt de productieketen van een rookworst. "Die van de Hema geeft een oer-Hollands gevoel. Maar hoe Nederlands is die worst nou eigenlijk? Op de vraag waar de varkens vandaan komen konden we geen antwoord krijgen, maar we hebben wel achterhaald dat de soja die die varkens eten, uit Brazilië komt. De boeren die het verbouwen, krijgen er maar weinig geld voor. En het levert Brazihë ook weinig werkgelegenheid op, want soja is net onkruid, er zijn niet veel mensen nodig om veel hectares te verbouwen." En ondertussen staan de akkers er wel vol met producten die de Brazilianen zelf nauwelijks eten.

Anna Schoemakers: "Van Bommel van de SP wilde na mijn bezoek een antirookworstencampagne beginnen"

Filiaalmanager Door in hun documentaires politici te interviewen, hopen de vrouwen hen van de problemen te doordringen. Anna: "En misschien kunnen we ze wat uitspraken ontlokken. Harry van Bommel van de SP wilde na mijn bezoek in elk geval meteen een antirookworstencampagne beginnen." De twee zouden graag willen dat de twee jaar geleden door GroenLinks en de PvdA ingediende transparantiewet - die voedselproducenten verplicht om de productieketen bekend te maken weer op de agenda komt te staan. Irene: "Nu heeft het meestal geen zin om naar de filiaalmanager van de supermarkt te stappen om te vragen waar iets vandaan komt. En zo kom je er nooit achter of iets hongervrij is." Ook hopen ze de consument van zijn eigen verantwoordelijkheid te doordringen. Irene: "Steeds meer jongeren worden zich ervan bewust dat er oneerlijke handelsregels zijn. Hoe meer mensen daarover praten, hoe meer mensen zeggen: Dit kan zo niet langer. Als consument kun je achterhalen hoe politieke partijen hier tegenover staan. En dan kun je je stemrecht inzetten om minder handelsregels en meer transparantie te eisen."

Irene de Ruijter: "De honger in de wereld is maar voor een kwart het gevolg van overbevolking"

Studium Generale behandelt twintigste-eeuwse vrouwelijke filosofen

Gelukzoeksters Nee, een recept voor een gelukkig leven zul je er niet krijgen. Maar wel een goed overzicht van de twintigste\ eeuwse filosofie. De komende acht weken gaat Studium ' Generale in op de vraag wat zeven filosofes over het thema geluk te melden hebben. nhet lische eidstot 'an de schrift, elling

in bij

Weimoed Visser

Geluk is altijd een thema geweest in defilosofie.Maar tot ver in de negentiende eeuw was het geen problemaüsch thema; het werd gezien als hoogste product van de rede, als kroon op de individuele ontwikkeling. "De Franse phüosophes dachten bijvoorbeeld dat de mens gelukkig is als hij net hoogste stadium van rationaliteit heeft bereikt", vertelt Loes Derksen, d'e op 8 oktober het inleidende college geeft bij de nieuwe Studium Genetale-lezmgenserie over geluk. as rond het begin van de twintigste eeuw werd het denken over geluk Secompliceerder, doordat toen het vaste wereldbeeld begon te wankelen, "erksen: "Filosofen gingen zich afvra-

gen wat rationaliteit is. Omdat geluk een directe afgeleide was van de rede, leidde dat er natuurlijk automatisch toe dat er ook vragen kwamen over wat geluk is", legt Derksen uit. Daarnaast zetten de wereldoorlogen en het fascisme in de twintigste eeuw het hele denken en dus ook het denken over geluk op zijn kop. Het Studium Generale gaat dan ook alleen over de twintigste eeuw. Bovendien behandelt het alleen vrouwelijke filosofen, zoals Simone Weil, Ins Murdoch, Haimah Arendt en Simone de Beauvoir. Dat is een bewuste keuze van de organisatoren. Derksen: "We wilden iets doen met filosofes, maar we vonden het te mager om die alleen maar te behandelen omdat ze vrouw zijn, dus hebben we het brede thema

geluk gekozen en zeven vrouwen gezocht die daar een bijzondere visie op hebben."

Ouderwetse feministe Denken vrouwelijke filosofen anders over geluk dan hun mannelijke collega's? Derksen begint breed te lachen: "Persoonlijk vmd ik wel dat je verschillen ziet, maar ik ben een ouderwetse feministe. We hebben er hele discussies over gehad. Mijn jongere collega's waren het niet met me eens. Uiteindelijk hebben we besloten die verschillen niet expliciet aan de orde te stellen. Maar wat wel opvalt is dat bijna alle vrouwen die we behandelen het geluk zien als iets maatschappelijks. Meer dan mannen volgens mij. Maar nogmaals, dat is mijn persoonlijke visie." Derksen noemt Simone de Beauvoir als voorbeeld: "Als je het denken van De Beauvoir afzet tegen dat van haar levensgezel Jean-Paul Sartre, zie je bij haar veel meer sociale betrokkenheid. Zij is ook wel een existentialist, maar voor haar is altijd een belangrijk

thema geweest in hoeverre de vrijheid van de een die van de ander in de weg mag staan. Geluk is bij haar een compromis waarbij je wel vrij bent, maar je bevioist blijft van de belangen van anderen."

Hoopvol boek Sinds de teloorgang van het vertrouwen m de rede zijn er filosofen die denken dat de rede niet bestaat en dat alles wat de mens doet instinctief is dus ook het zoeken naar geluk. Daarnaast is er een stroming die geluk gaat zoeken in het sociale, in het feit dat mensen voor hun geluk afhankelijk zijn van anderen. "Dat klinkt voor ons heel logisch, maar het is een relatief nieuwe gedachte. In de klassieke opvatting, waarin geluk het hoogste product van de rede is, ben je alleen afhankelijk van jezelf', legt Derksen uit. De Frans-joodse filosofe Simone Weil (1909-1943), aan wie een van de colleges gewijd is, vindt dat de mens sociaal betrokken moet zijn om gelukkig te worden. In haar eigen leven

trok Weil directe consequenties uit dit denken: aan het begin van de Tweede Wereldoorlog vluchtte ze met haar ouders naar New York, maar na een paar jaar keerde ze terug naar Europa. Ze steunde het Franse verzet vanuit Londen. In 1943 overleed ze daar aan de gevolgen van mberculose en ondervoeding. "Wat ik zo indrukwekkend aan haar vind", vertelt Derksen, "is dat ze te midden van al die ellende vlak voor haar dood nog een heel hoopvol en idealistisch boek schreef over nchtiijnen voor democratie." Wie naar het Studium Generale komt, wordt geen gelukkiger mens, maar krijgt wel een goed beeld van de twintigste-eeuwse filosofie. De collegereeks is dan ook bedoeld voor iedereen met een filosofische mteresse. "Maar ik moet er eerlijk bij zeggen dat twintigste-eeuwse filosofen soms taai kunnen zijn", voegt Derksen toe. Het Studium Generale over geluk vindt acht weken lang iedere woensdagmiddag van 16 00 tot 17.30 plaats in zaal 12A00 van het hoofdgebouw

I

-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen