Ad Valvas 2003-2004 - pagina 251

I Opleidingen kritischer op zij­instroom U) VALVAS 8 JANUARI 2004

PAGINA 1 1

'Alleen goede hbo'ers alstublieft' Kent u die hbo'er die op de universiteit vier keer strui­ kelt over de module metho­ den van onderzoek en een 2 haalt voor statistiek? Kijk er nog eens goed naar. Als het aan de opleidingen ligt, wordt hij een stuk zeldzamer.

I

Hoe tover je een hbo'er in zo min mogelijk tijd om tot academicus? Voor die vraag zien de universiteiten zich gesteld nu de komende jaren steeds meer masteropleidingen van start gaan. Selecteren ze te scherp, dan komt de instroom in gevaar. Maar met een te soepel toelatingsbeleid dreigt kostbare uitval. Neem de Maastrichtse faculteit Gezondheidswetenschappen. Die nam voor de bama­invoering nog genoegen met hbo­verpleegkunde, vwo­wiskun­ de en een zomercursus. M e t vrijstel­ lingen lag een tweejarige route naar de doctorandustitel open. Door de stel­ selwijziging wordt de weg naar de aca­ demische titel hier een jaar korter. Maar ook het toelatingsbeleid veran­ dert. Aan de student de keus: óf een soort citotoets, óf een assessment bestaande uit een toets methoden en technieken, een paper en een intake­ gesprek. Het assessment wint snel terrein, wat te voorzien was. In maart 2002 waren op de VSNU­werkconferentie Bouwen aan de masten bezorgde geluiden te horen; de gemiddelde hbo'er was niet zo zelfstandig en had te weinig metho­ dologische bagage. Alleen de goeden zouden welkom zijn op de universiteit. Bi) een minder gunstige aansluiting moest men naar het schakelprogram­ ma. Vaak draait het nu uit op een combi­

It

natie van assessment en schakelpro­ gramma. De faculteit Sociale Weten­ schappen van de VU test hbo'ers bij­ voorbeeld al op wiskunde, Engels en academische vaardigheden. Gevolg is volgens studieadviseur Hanneke Hovenkamp een duidelijke daling van aanmeldingen vanuit het hbo. Kenne­ lijk vormt zo'n assessment een psy­ chologische barrière. Men moet zich beraden op de zin van een universitai­ re studie: toegevoegde waarde of uit­ stel van het werkzame leven? De universitaire wereld had voor de bama­invoering al een dubbel gevoel over de instroom vanuit hogescholen. M e n kon er goed aan verdienen: een hbo­gediplomeerde die in twee jaar het doctoraal haalde, was goed voor vier jaar bekostiging. Daar durfden ze wel wat uitval mee te riskeren. Met het risico dat de lat te laag kwam te liggen en de reputatie op het spel kwam te staan. Per 1 januari 2004 zijn de bekosti­ gingsregels voor het nieuwe stelsel veranderd. Daardoor verdienen uni­ versiteiten duizenden euro's minder per hbo­instromer die de finish haalt. Toeval of niet: op veel plaatsen rijzen nu barrières voor hbo'ers die snel aan een academische titel willen komen. Voor toelating tot de master politicolo­ gie van de Universiteit van Amsterdam moeten hbo­instromers nu het hele schakelprogramma afhebben, terwijl in het oude tweejarige programma nog wel vakken mochten blijven staan. Dat beleid is ook in de rest van het veld meer regel dan uitzondering. T e hoge drempels voor hbo'ers zou­ den hogescholen echter kunnen aan­ moedigen om zelf masters op acade­ misch niveau te beginnen. D a n verlie­ zen de universiteiten marktaandeel. De universiteitsbestuurders moeten dus iets doen voor de hbo­instromers. Dat gebeurt door intensieve samen­ werkingsverbanden met hogescholen. In het laatste halfjaar van sommige hbo­opleidingen komt dan een scha­

kelprogramma, dat rechtstreeks toe­ gang geeft tot de aansluitende univer­ sitaire master. Zo duurt de route maar vijf jaar. Zo heeft de VU een combi gesloten met Windesheim, de UvA met de Hogeschool van Amsterdam en de Groningse universiteit met de Groningse Hanzehogeschool. T o c h plaatst studieadviseur Nol Ver­ meulen van bedrijfswetenschappen aan de K U N vraagtekens bij de mas­ terclasses. "Het hbo­niveau heeft zich dramatisch ontwikkeld sinds de invoe­ ring van de outputbekostiging op basis van afgegeven diploma's. T o e n ik zelf aan de heao studeerde, haalden bij wijze van spreken drie van de 48 het. N u is het 98 procent." D e Nijmeegse bedrijfskundeopleiding hield vast aan het eenjarige schakel­ programma voor de studenten die het op het hbo 'met drie vingers in de neus' hebben gered. En de overkoepe­ lende faculteit zei volgens Vermeulen nee op een 'oekaze' van het cvb om ook masterclasses op te zetten. "Noem het een strategie naar een mogelijke oplossing", zegt K U N ­ woordvoerder Willem Hooglugt. Nij­ meegse en Arnhemse hbo­studenten van de pabo, sociaal­pedagogische hulpverlening en pedagogiek zouden bijvoorbeeld kunnen doorstromen naar pedagogische wetenschappen aan de K U N . "Maar qua niveau moeten ze wel kunnen meelopen met de instroom vanuit de wo­bachelor." Daarom zou in de masterclass veel aandacht nodig zijn voor methoden en statistiek. Over het geheel ziet Hooglugt vooral strengere toelatingseisen tot de mas­ ters. "Voor de slimme hbo'er blijft het even makkelijk of moeilijk. Voor men­ sen die het academisch niveau niet aankunnen, wordt het lastiger." Vol­ gens Hooglugt is dat goed. "Je kunt elke euro maar één keer uitgeven. En niemand heeft er wat aan als hbo­ instromers eindeloos struikelen over dezelfde vakken."

Arbeidsmarkt tot 2008 ellendig De toegang tot de arbeids­ markt is net de ingang van een bomvolle kroeg. Voor iedere vertrekkende gast mag er één naar binnen. Thijs den Otter/HDP Voor starters op de arbeidsmarkt zijn het magere tijden. Dat blijkt uit cijfers van het Maastrichtse Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA). De Maastrichtse onderzoekers analy­ seerden de grillen van de arbeidsmarkt en doen een voorspelling voor de arbeidsmarkt tot 2008. T e n opzichte van hun rapportage van twee jaar geleden verlagen de Maastrichtse onderzoekers hun prognose voor de werkgelegenheidsgroei van 2,2 pro­ cent naar 0,2 procent. In 2008 verla­ ten 41 op iedere duizend werknemers de arbeidsmarkt. Voor hen in de plaats komen er 42 binnen. Dat voelen hbo'ers nu al. De hbo­ informaticus voert zijn solUcitatiege­ sprek allang niet meer in een showroom met leaseauto's. Er vertrek­ ken simpelweg te weinig werknemers. En hbo commerciële economie een zekerheidje? Vergeet het maar. Slechts dertig procent van de studenten heeft er goede kansen. Eveneens uit de gra­ tie: hbo toerisme en recreatie. De sec­ tor heeft een erg kleine vervangings­ vraag: op elke honderd werknemers hoeft er maar een halve vervangen. Andere opleidingen met een vervan­ gingsvraag berieden de twee procent: hbo bedrijfskunde, wo farmacie in medische biologie en wo bedrijfskunde. Op zich hoeft zo'n lage 'vervangings­ vraag' nog geen probleem te zijn. Zolang een bepaald segment zich uit­ breidt, is de markt voor starters aller­ minst beroerd. Wie met een diploma informatica en bestuurlijke informa­ tiekunde de universiteit verlaat, hoeft

zich vanwege de toenemende vraag naar zulke mensen niet druk te maken. Is de groei ten einde, dan houdt het echter op. Toch moeten hoger opgeleiden geen sombermannetje spelen. De hardste klappen vallen immers onder de beroepsbevolking die niet van het hbo komt, om van de academici maar te zwijgen. Optimisten kunnen met behulp van het Centraal Planbureau over 2008 heenkijken. Volgens een onlangs verschenen rapport blijft de vraag naar hoger opgeleiden groter dan het aanbod. Dat drijft de prijs voor die hoogge­ schoolde arbeid op: in het 'normaal­ ste' CPB­scenario stijgen de inkomens van hoger opgeleiden maar liefst der­ tig procent sneller dan die van mensen zonder hbo­ of wo­papiertje. Dat gemiddelde wordt natuurlijk behoor­ lijk opgedreven door afgestudeerde techneuten die in de kennissamenle­ ving een onmisbare, schaarse en dus dure schakel zijn. De schaarse 'skills' liggen anno 2004 behoorlijk voor de hand. Zo is een afgeronde artsenopleiding bijzonder aardig als je als starter wilt kunnen kiezen. Dat gaat net zo goed op voor de lerarenopleidingen. Al jaren heb­ ben scholen moeite om aan goed per­ soneel te komen. De komende jaren zwaait bovendien een groot deel van het docentenkorps af. Wat een baan voor de klas betreft behoeft het CPB­verhaal natuurlijk een nuancering: omdat de leraren doorgaans bij de overheid in dienst zijn, zul je die niet snel in een dikke Benz naar hun werk zien rijden. Wil je met open armen, een tumbler whiskey en een Cohiba­sigaar ontvangen wor­ den, dan moet je onderhand wel een afgeronde universitaire opleiding heb­ ben in de wereld van de natuur en techniek. De uitbreidingsvraag is groot, terwijl de instroom van 'tech­ neuten' al vanaf mbo­niveau achter­ blijft. (TdO/HOP)

advertenties

Studiekeuzes, loopbaanvragen en de 1 februari­regel T h e m a m i d d a g ' K e u z e s m a k e n ' v o o r alle s t u d e n t e n Het Centrum voor Studie en Loopbaan organiseert, in samenwerking met de studieadviseurs, een speciale themamiddag over het maken van keuzes. Tijdens je studie zijn er veel keuzemomenten, bijvoorbeeld als je van studie wilt veranderen, een master wilt volgen of een baan gaat zoeken. Het maken van een keuze is niet altijd eenvoudig, maar we kunnen je misschien op weg helpen. Op donderdag 15 januari 2004, van 12.30 tot 16.00 uur, worden er in en rond het Informatiecentrum (in het servicecentrum in het hoofdgebouw) diverse activiteiten georganiseerd. Op deze middag kun je bijvoorbeeld: testen maken en een gesprek voeren met een loopbaanadviseur een workshop over kiezen volgen (13.30­14.15 uuren 14.30­15.15 uur) en informatie of een persoonlijk advies krijgen over alle cursussen die bij het Centrum worden gegeven een gesprek voeren met studieadviseurs en studentendecanen informatie bekijken die het maken van een studie­ of loopbaankeuze kan vergemakkelijken. Alles uiteraard kosteloos, zelfs de koffie en thee. Je hoeft je niet aan te melden, maar het is wel prettig als je voor de workshops op tijd komt. Wil je meer informatie over deze middag, mail dan naar l.molenaar@dienst.vu.nl of kijk op www.vu.nl/student voor het actuele cursusaanbod en andere begeleidingsmogelijkheden. A^2»>'i Ontvang j e dit studiejaar ( 2 0 0 3 ­ 2 0 0 4 ) v o o r het eerst s t u d i e f i n a n c i e r i n g ? Als je in dit eerste studiejaar met studiefinanciering minimaal 30 ECTS­studiepunten (50% van de totale studielast van een studiejaar) behaalt, dan wordt de voonwaardelijk als lening toegekende basisbeurs definitief in een gift omgezet. De aanvullende beurs is in het eerste jaar altijd een gift. De inmiddels opgebouwde rente wordt kwijtgescholden. Als je minder dan 30 ECTS­studiepunten behaalt, dan wordt de toegekende studiefinanciering als lening vastgesteld. Behaal je binnen 10 jaar een diploma in het hoger onderwijs dan worden de studiejaren 2 tot en met 3 (bij een bacheloropleiding) of 2 tot en met 4 dan wel 5 dan wel 6 (bij behalen van bachelor­ plus masteropleiding, afhankelijk van de lengte van de masteropleiding) en (eventueel) de lening uit het eerste jaar alsnog een gift. De diplomatermijn van 10 jaar telt vanaf het moment dat je voor het eerst studiefinanciering hebt ontvangen. Bevalt de'studie niet? Denk je niet te kunnen voldoen aan de prestatienorm van 30 ECTS­studiepunten? Of twijfel je over de haalbaarheid van 30 studiepunten in het eerste jaar of het behalen van een diploma in het hoger onderwijs binnen 10 jaar? Je kunt de studiefinanciering per 1 februari a.s. stopzetten en de OV­kaart tot en met de 5' werkdag van februari inleveren, waardoor de ontvangen studiefinanciering tot februari omgezet wordt in een gift. Voorwaarde is wel dat je tot 1 september 2004 niet opnieuw studiefinanciering ontvangt. Cursus S t u d i e k e u z e Op woensdag 21 april 2004 (13.30 ­ 16.30 uur) start de cursus Studiekeuze (4 bijeenkomsten) voor studenten die zich afvragen of ze zullen doorgaan met de gekozen studie en eventuele alternatieven overwegen. Inschrijving bij de studentenbalie in het servicecentrum (kosten € 25). Verder kun je je dagelijks van 10.00 tot 17.00 uur oriënteren op opleidingen en arbeidsmarkt in het Infonnatiecentrum in de hal van het Hoofdgebouw. Bovendien kun Je desgewenst een afspraak maken met de loopbaanadviseur of een studentendecaan. Vragen? Heb je vragen over stoppen met je studie, studieonderbreking, tempobeurs, prestatiebeurs, verlenging studiefinanciering op grond van een handicap, aarzel dan niet om contact op te nemen met één van de studentendecanen. Loop je vertraging op maak dan ook een afspraak. Bel even voor een afspraak. Wijzigingsformulieren van de IB­groep zijn bij de studentenbalie in het hoofdgebouw of via www.ib­qroep.nl verkrijgbaar. Het maken van een afspraak is mogelijk via: ^entrum voor studie en loopbaan/studentendecanen f^rvicecontrum VU. studentenbalie [^oofdgebouw begane grond, OA­11 Ue Boelelaan 1105 1081 HV Amsterdam telefoon: (020) 444 5020 Openingstijden: maandag tot en met vrijdag van 10.00 uur tot 17.00 uur ^le ook website: http://www.vu.nl/student/

Ben jij handig met v^t"^ of PC's: student, gesjeesd of afgestudeerd? Voor uitdagende automatiseringsprojecten is GGD op zoek naar part­time en full­time medewerkers OPERATOR GROEP DELFT In Delft: in Eindhoven: In Amsterdam: In Utrecht: Mail: info@>ogd.nl

lOGD

015 2628636 040 2464055 020 4287126 030 2445355 Internet: www.ogd.nl

Na(ast) je studie een baan? Geen kunst aan!

Vrijwilligers gezocht De Nederiandse Hartstichting is op zoek naar entliou­ siaste vrijwilligers die willen meewerken een vakantie­ week voor kinderen met een aangeboren hartafwijking. De weken vinden plaats in de Hartenark, het cursus­, trainings­ en ontmoetingscentrum van de Nederlandse Hartstichting in Bilthoven. Voor meer informatie, bel 0 3 0 ­ 2 2 9 0 2 4 4 of e­mail naar k.van.velzel@ hartstichting.nl

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen