Ad Valvas 2003-2004 - pagina 171

"^M

CULTUUR BOEKEN

ÄD V A L V A S 13 NOVEMBER 2003 I

001

PAGINA 1 1

I

I Beelden uit ^^de banlieue De een ging naar Kongo, een ander naar Irak. Ilse Frech hield het bij de buitenwijken van Parijs. Maar ook dat leverde spannend beeld op. Nu in fotografiemuseum Foam: het werk van twaalf jonge fotografen. Annemieke Bosman

»

Sin

In een oogwenk is het met de serene rust gedaan, in het Amsterdamse F o ­ tografiemuseum Foam. Een groep )onge fotografen dromt binnen voor de opening van Enough, een tentoonstel­ ling waar hun eigen werk te zien is. Een eervolle gebeurtenis, want ze heb­ ben hun reportages gemaakt in op­ dracht van de Joop Swart Masterclass, een prestigieuze studiegroep waarvoor ^yorld Press Photo ieder jaar wereld­ wijd twaalf studenten selecteert. Trot­ se ouders, blozende vrienden en vrien­ dinnen en veel, heel veel andere foto­ grafen dnngen om de uitverkorenen heen. Dit keer is er uit de honderden inzen­ dingen ook een Nederlandse deelne­ mer aangewezen. Ilse Frech heet ze, maar ze doet haar achternaam ("bru­ taal" in het Duits) voorlopig geen eer aan. Enigszins verwonderd, zo lijkt het, scharrelt ze tussen de belangstel­ lenden rond. Later vertelt ze dat je om een goede fotograaf te zijn wel degelijk veel lef moet hebben. "Je geeft je niet alleen bloot door je werk publiek te maken, )e moet vaak ook een band aangaan met degenen die je fotografeert. Daar­ bij stel je je kwetsbaar op." O m nog maar te zwijgen van de soms levensge­ vaarlijke situaties waar een fotograaf zich in stort. Haar medestudenten maakten voor Enough reportages in landen als Kongo, Israël en Irak ­dreigend en indringend werk, dat de

bezoeker letterlijk genoeg doet hebben van wat mensen elkaar zoal weten aan te doen. Zo drastisch heeft Frech het niet aangepakt, al zullen sommigen haar expeditie naar de banlieue van Parijs evengoed dapper vinden. "Maar juist daarom wou ik er heen, om te kijken wat er klopte van de ver­ halen die je steeds hoort", vertelt Frech. "In die voorsteden wonen grote concentraties islamitische migranten, en je hoort niets anders dan dat jonge vrouwen er worden onderdrukt en mishandeld, of tot huwelijken gedwon­ gen die ze niet wülen. Dat soort din­ gen gebeurt helaas ongetwijfeld, maar het leek mij toch dat de media een erg eenzijdig beeld van de situatie schet­ sten." En dus toog Frech naar de Parijse bui­ tenwijken, waar ze ­ behangen met de camera die daar nou juist zo veel arg­ waan oproept, blijkens het commen­ taar van een van haar 'objecten' ­ op de een of andere manier het vertrou­ wen van de plaatselijke jeugd moest zien te winnen. Je kunt niet anders zeggen dan dat ze uitstekend in haar opzet lijkt te zijn geslaagd. In het Foam hangen dromerige, vaak melan­ cholieke portretten van uiteenlopende jonge moslima's, voorzien van hun eigen commentaar. Bijvoorbeeld dat ze verlangen naar een huis met uitzicht op zee. Of dat ze van kersen en aard­ beien houden, maar ook graag lekker op de bank liggen. Het zijn stuk voor stuk huiselijke taferelen; van een subur­ ban survival of the fittest heeft Frech

Däär is de kerk' Preken, zwaaiende vingertjes ­ |Geert Hautekiet heeft er een broer­ ^e dood aan. M a a r een b o o d s c h a p lieeft de Vlaamse cabaretier n a ­ iurlijk wel. V U ­ s t u d e n t e n kunnen |die nu met korting beluisteren. I IS het, vindt hij zelf, een wat ouboUi­ jge benaming. Geert Hautekiet (1968) presenteert zich liever als troubadour dan als cabaretier. Cabaret, dat klinkt naar Hollands moralisme en daar is de

Vlammg wars van. Maar dat wil niet zeggen dat hij geen betrokkenheid na­ streeft. "Ik zoek de grote thema's in de kleine kantjes van het bestaan", licht hij zijn werkwijze toe. "België kent een rijke traditie van verhalenvertellers en liederenzangers, taal en muziek zijn in onze contreien altijd belangrijk ge­ weest. Daar ben ik door bemvloed. Als mensen willen horen hoe ze moeten leven, moeten ze niet naar het theater, maar naar de kerk gaan."

Ilse Frech 2003, Nederland

zich verre gehouden. "En ik heb ook bewust vermeden 'blije' foto's te maken. Natuurlijk, ook in de banlieue gaan jongeren uit en vieren ze feest. Maar ik vond het kinderachtig om dat als invalshoek te nemen. Alsof je de kijkers moet overtuigen: heus, ze heb­ ben het best gezellig daar. Dat moeten ze zelf maar bedenken." T o c h lijkt haar reportage niet helemaal reëel. Moet je, als je wilt aantonen dat bepaalde vooroordelen niet kloppen, juist niet diegenen fotograferen die als aanstichter van alle ellende worden ge­ zien ­ de marmen dus? "Ik heb ook twee jongens gevolgd", verklaart

Frech, "maar de curator heeft ervoor gekozen alleen de meisjesportretten tentoon te stellen." Dat zou ze zelf be­ slist anders hebben 'geëdit'. Dat hele editen speelt sowieso een cruciale rol bij de neerslag van de masterclass. Zoals een van de voor­ aanstaande leermeesters het publiek schalks voorhoudt: iedere bezoeker kan zijn eigen editor's cut samenstel­ len. Per student zijn er twaalf foto's uitvergroot en geplastificeerd in een bak gezet, waarvan er maximaal vijf naast elkaar kunnen worden opgehan­ gen in een plastic strip. Zo kun je, alsof Jij de fotopagina's van bijvoor­

Een instituut waarin hij zelf, zijn ka­ tholieke achtergrond ten spijt, zelden meer een voet zet. Toch is het thema van de voorstelling Gotfl, die VU­stu­ denten de komende week met korting kunnen bijwonen, op een speelse ma­ nier door de christelijke historie inge­ geven. "Het gaat over de laatste kruistocht ooit ondernomen, één die helaas de geschiedenisboekjes niet heeft ge­ haald", vertelt Hautekiet. "Een solo­ expeditie van Godfried de Ongelukki­ ge, die alleen de eerste vier letters van zijn eigen naam kon schrijven en zelfs die niet foudoos." Een onderneming als een ingeslikte vloek ­ je kunt er een

grootse stellingname achter zoeken, maar Hautekiet benadrukt dat hij geen pretenties heeft, dat Gotf! primair het verhaal van een dolende ziel vertelt. "Ik heb me overigens wel altijd over kruistochten verwonderd. Het is toch een waanzinnige ondememmg die je flikt. Men trekt naar iets wat men met kent, onder de noemer van een 'bevrij­ ding'. Die angst voor het onbekende, de behoefte het vreemde te vernietigen ­ dat vind ik eng." Kunnen we Hautekiet dan toch op moralisme of, we wagen het erop, en­ gagement betrappen? "Neeneenee, alsjeblieft! Dat is weer zo Hollands. Maar ik ageer op mijn manier wel

Voor vijftig euro boeken

De keuze van VU­orkestlid Loes Bazen K I k e week laat Ad Valvas iemand voor vijftig euro winkelen bij de nVU­boekhandel. Deze week is de beurt aan Loes Bazen (20), eerstejaars psychologie aan de VU, tweedejaars Nederlands aan de UvA en celliste in het VU­orkest. Het orkest speelde vorige week donderdag het Requiem van Verdi in het Concertgebouw.

IHV

Als student Nederlands moet je wel bijblijven, vindt Loes, Daarom leest ze vrij veel hedendaagse litera­ t u u r . Maar haar favoriet is W.F. Hermans. "Ik houd Tan zijn stijl en die bepaalde manier van nuchter­ peid." P dit moment is ze bezig met D e Movo Tapes van c­Va. "Ik vind het leuk als er veel in een boek taat waarvan je later niet meer weet of je dat nu ge­ •ezen hebt of dat iemand het je verteld heeft. Bij­ 'oorbeeld hoe het komt dat het wiel zo laat is uitge­ onden. En dat heb ik vaak met dit boek. Alleen is an der Heijden erg tevreden over zijn eigen intelli­ gentie, dat merk je wel." oe veel ze ook van lezen houdt, eigenlijk vindt ze ^ met eeriijk om allemaal boeken voor zichzelf te ezen. Het orkest bestaat tenslotte uit meer mensen b ?­ '^ ^'^^^ "'^'­ bijzonderder dan de rest. Daarom uit ze op zoek te gaan naar een boek dat de an­ eren misschien ook leuk vinden. Iets over Russi­ rouziek of over Sjostakovitsj bijvoorbeeld, want

ITS

ze spelen veel van zijn muziek. Op maandag 19 ja­ nuari zullen ze ook zijn vierde symfonie in het Con­ certgebouw uitvoeren. Het wordt uiteindelijk het loodzware boek (met cd­ rom) Een muziekgeschiedenis der Nederlanden onder hoofdredactie van Louis Peter Grijp ( € 49,90). Bij Grijp heeft Loes een college gevolgd op het beroem­ de Meertensmstituut. Daar heeft hij in kaartenbakjes verwijzingen staan naar alle Nederlandse liedjes, van het nieuwste van Marco Borsato tot alle versies van 'Daar was laatst een meisje loos'. T e n minste, dat is zijn doel. Het zeer grondige boek wordt op de ach­ terflap niet voor mets een "monumentaal eerbetoon aan de geschiedenis van de muziek in Nederland en Vlaanderen vanaf de prehistorie tot n u " genoemd. Erg leuk, vindt Loes, omdat het orkest zelf weinig Nederlandse muziek speelt. "We hadden hier meer een schilders­ dan een componistencultuur. D a t komt doordat we hier geen hoven hadden." Ze neemt het boek meteen mee naar de voorstelling, dan kan de rest van het orkest meegenieten van haar aanwinst.

beeld Volkskrant Magazine bestiert, je eigen reportage samenstellen. Interac­ tief gefröbel dat niet aan iedereen is besteed. M e t een kreun van ergernis laat een hip uitziende jongen het ano­ rexia­verslag van de Duitse deelneem­ ster terug in de bak ploffen. Er zit een bedenkelijke vouw in één van de foto's. "Die plastic strip is a­relaxed", klaagt hij tegen zijn chaperonne. Troostend reikt ze hem een drankje aan. Enough IS nog tot en met 11 januan 2004 te zien in het Foam, Keizersgracht 609. Entree € 5,­. Info www foam.nl

tegen vrijblijvendheid. Als je iets doet, doe het dan diep, blijf met aan de op­ pervlakte. Laat wezenlijke dingen zien, speel niet alleen op de lach", vat hij zijn ideeën over goed cabaretier­, par­ don, troubadourschap samen. "Maar laat dat vingertje achterwege! Geen holle slogans, maar poëzie, dat is wat mij raakt." En hij vermoedt dat dat ook voor zijn Nederlandse publiek geldt. "Ik ga in ieder geval geen tek­ sten herschrijven." (AB) Gotfl IS t/m 13 december te zien in de Roode Bioscoop, Haarlemmerplein 7 Entree; € 7,50 op vertoon van je VU­pas Na 22 november € 10,­. Resen/eren: 020 4121415

Non­fictie In de VU­boekhandel werden de volgende boeken de afgelopen maand het best verkocht: 1) N i c o t e r L i n d e n , verhaal gaat ( d e e l 6)

Het

2) M i c h a e l M o o r e , D ude, Where's My Country? 3) T h o r n R o e p , Van nul tot nu ( d e e l 1 t / m 4 ) 4 ) R e i n F e r w e r d a , Lof der scepsis 5) Jan J o o s t L i n d n e r , Het tweede kabinet­D en Uyl ingezonden mededeling

Karel Deurloo

Exodus en Exil Kleine bijbelse theologie Deel i

€ 19,90

[ v u goe/c/)Qnde/1 Amsterdam

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen